سم آلتمن، مدیرعامل OepnAI و از چهره‌های برجسته دنیای فناوری، در حال آماده‌سازی استارت‌آپ جدیدی به نام Merge Labs با هدف توسعه یک رابط مغز-رایانه (Brain-Computer Interface) بر پایه امواج صوتی است.
به گزارش تکناک، این پروژه برخلاف Neuralink ایلان ماسک، قصد ندارد با جراحی تهاجمی یا کاشت تراشه در مغز، میان انسان و ماشین ارتباط برقرار کند، بلکه با تکیه بر روش‌های زیستی و غیرتهاجمی تلاش می‌کند راهی ایمن‌تر برای خواندن سیگنال‌های مغزی بیابد.
بر اساس گزارش اختصاصی The Verge، سم آلتمن برای هدایت علمی این پروژه از میخائیل شاپیرو، مهندس زیست‌مولکولی برجسته و استاد دانشگاه Caltech دعوت کرده است تا به تیم مؤسسان Merge بپیوندد. منابع نزدیک به پروژه می‌گویند که شاپیرو در حال حاضر به عنوان یکی از رهبران کلیدی در مذاکرات سرمایه‌گذاری حضور دارد و نقش او در تعیین مسیر فنی پروژه تعیین‌کننده است.
شاپیرو در سال‌های اخیر در حوزه فناوری‌های بیومولکولی و تصویربرداری عصبی غیرتهاجمی پیشرو بوده است. آزمایشگاه او در Caltech پژوهش‌هایی را پیش برده است که با استفاده از امواج اولتراسوند (Ultrasound) امکان تعامل با سلول‌های مغزی را بدون نیاز به جراحی باز جمجمه فراهم می‌کند. این فناوری بر پایه ترکیب ژن‌درمانی و صوت عمل می‌کند: با وارد کردن ژن‌هایی خاص به سلول‌های مغزی، این سلول‌ها قادر می‌شوند در پاسخ به امواج صوتی یا مغناطیسی فعال شوند و به این ترتیب اطلاعات عصبی از بیرون بدن قابل دریافت خواهد بود.
گزارش Bloomberg نیز تأیید کرده است که Merge Labs در حال بررسی استفاده از همین فناوری در نخستین محصول خود است؛ رویکردی که به گفته کارشناسان می‌تواند جایگزینی ایمن‌تر و قابل‌اعتمادتر نسبت به کاشت الکترود در مغز باشد.
طبق گزارش Financial Times، استارت‌آپ Merge Labs در حال مذاکره با چندین سرمایه‌گذار بزرگ از جمله OepnAI است و انتظار می‌رود که صدها میلیون دلار سرمایه برای توسعه فناوری خود جذب کند. گفته می‌شود که این پروژه از نظر فنی یکی از جاه‌طلبانه‌ترین تلاش‌ها برای ایجاد ارتباط مستقیم میان ذهن انسان و هوش مصنوعی است.
دیدگاه سم آلتمن درباره آینده ارتباط مغز و هوش مصنوعی
آلتمن که همواره نسبت به فناوری‌های تهاجمی مانند Neuralink موضع محتاطانه‌ای داشته است، در ضیافت شام مطبوعاتی در ماه اوت امسال اعلام کرد: «من هرگز چیزی را در مغزم نمی‌کارم که به سلول‌های عصبی آسیب بزند. ترجیح می‌دهم فقط بتوانم چیزی را در ذهنم تصور کنم و ChatGPT آن را درک کند؛ شاید نسخه فقط‌خواندنی کافی باشد.»
به گفته منابع آگاه، آلتمن پس از تأسیس Merge Labs بیشتر نقش رئیس هیئت‌مدیره را برعهده خواهد داشت و اداره روزانه شرکت را الکس بلانیا، هم‌بنیان‌گذار او در استارت‌آپ Tools for Humanity (سازنده فناوری تشخیص چشم Worldcoin)، برعهده می‌گیرد.
سم آلتمن در سال ۲۰۱۷ در مقاله‌ای با عنوان «چه زمانی انسان و ماشین ادغام می‌شوند؟» نوشته بود که این اتفاق به احتمال زیاد بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۷۵ رخ می‌دهد. اکنون، با آغاز پروژه Merge Labs، به نظر می‌رسد که او خود یکی از نخستین گام‌های جدی برای تحقق این پیش‌بینی را برداشته است.
اگر این پروژه موفق شود، می‌تواند سرآغاز نسلی جدید از فناوری‌های ارتباط مغز و رایانه باشد؛ فناوری‌هایی که شاید در آینده، بدون نیاز به جراحی، تنها با امواج صوتی، ذهن انسان را به دنیای دیجیتال متصل کنند.
