مطالعهای جدید نشان میدهد که شطرنجبازان حرفهای زمانی که سریعتر تصمیم میگیرند، معمولاً حرکتهای بهتری انجام میدهند.
به گزارش سرویس علمی تکناک، پژوهشگران با بررسی بیش از ۲۱۵ هزار حرکت در مسابقات حرفهای شطرنج دریافتند که میان سرعت تصمیمگیری و کیفیت حرکتها ارتباط مستقیمی وجود دارد و بازیکنانی که سریعتر بازی میکنند، اغلب انتخابهای دقیقتری دارند.
این پژوهش که در نشریه علمی Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده، یکی از باورهای رایج درباره تصمیمگیری را به چالش میکشد. بسیاری از افراد تصور میکنند که فکر کردن بیشتر همیشه به تصمیمهای بهتر منجر میشود، اما دادههای این تحقیق نشان میدهد که در شطرنج حرفهای، تصمیمهای سریعتر معمولاً کیفیت بالاتری دارند.
پژوهشگران برای انجام این مطالعه، دادههای مربوط به حدود ۳۶۰۰ مسابقه حضوری شطرنج حرفهای را بررسی کردند. آنها بیش از ۲۱۵ هزار حرکت را تحلیل کردند تا رابطه میان مدت زمان تصمیمگیری و کیفیت حرکتها را بسنجند.
تیم تحقیق برای ارزیابی کیفیت هر حرکت، از موتورهای پیشرفته شطرنج استفاده کرد. این موتورهای رایانهای بهترین حرکت ممکن را در هر موقعیت محاسبه میکنند. سپس پژوهشگران حرکت واقعی بازیکن را با پیشنهاد موتور شطرنج مقایسه کردند تا مشخص شود تصمیم بازیکن تا چه اندازه به انتخاب ایدهآل نزدیک بوده است.
مرتبط: بدن به چقدر انرژی برای فکر کردن نیاز دارد؟
محققان همچنین سه عامل مهم دیگر را در تحلیل خود لحاظ کردند. نخست میزان زمان باقیمانده روی ساعت بازیکن بود. عامل دوم دشواری موقعیت شطرنجی محسوب میشد که با میزان محاسبات مورد نیاز موتور شطرنج اندازهگیری شد. عامل سوم نیز فاصله میان بهترین حرکت و دومین حرکت برتر بود.
نتایج نشان داد که بازیکنان در موقعیتهای پیچیدهتر زمان بیشتری صرف تصمیمگیری میکنند. همچنین زمانی که تفاوت میان بهترین حرکت و گزینههای دیگر کمتر باشد، تصمیمگیری دشوارتر میشود. با این حال حتی پس از حذف اثر این عوامل، ارتباط میان تصمیمگیری سریع و کیفیت بالاتر حرکتها همچنان باقی ماند.
مرتبط: افراد خوشبین مثل هم فکر می کنند
این الگو در هر سه قالب اصلی مسابقات شطرنج مشاهده شد. در شطرنج کلاسیک که بازیکنان چند ساعت فرصت فکر کردن دارند، در شطرنج سریع و همچنین در شطرنج برقآسا یا بلیتز، حرکتهای سریعتر به طور متوسط کیفیت بهتری داشتند.
پژوهشگران دریافتند که این رابطه در مسابقات سریعتر حتی قویتر است. در بازیهای بلیتز که بازیکنان تنها چند دقیقه برای کل مسابقه فرصت دارند، توقف طولانی روی یک حرکت معمولاً با افت کیفیت تصمیم همراه بود.
محققان معتقدند که در چنین شرایطی، بازیکنان حرفهای بیشتر به شهود و تشخیص الگو تکیه میکنند. زمانی که یک استاد شطرنج موقعیت را به خوبی درک کند، پاسخ مناسب را سریع تشخیص میدهد و نیازی به جستوجوی طولانی ندارد.
مرتبط: به زودی هوش مصنوعی مستقل از تفکر انسان ساخته می شود
این پژوهش توضیح میدهد که صرف زمان بیشتر همیشه به معنای تصمیم بهتر نیست. در بسیاری از موارد، طولانی شدن زمان فکر کردن نشانه دشوار بودن مسئله است، نه راهحلی برای آن. به عبارت دیگر، وقتی یک موقعیت شطرنجی پیچیده باشد، بازیکن زمان بیشتری صرف میکند اما این زمان اضافه لزوماً به انتخاب بهتر منجر نمیشود.
پژوهشگران این وضعیت را «پیچیدگی ادراکشده ذهنی» توصیف کردند. این مفهوم به احساسی اشاره دارد که بازیکن هنگام مواجهه با موقعیت دشوار تجربه میکند. حتی زمانی که سختی واقعی موقعیت از نظر محاسباتی در نظر گرفته شد، باز هم حرکتهای طولانیتر معمولاً کیفیت پایینتری داشتند.
در بخش دیگری از این مطالعه، پژوهشگران از یک موتور شطرنج طراحیشده برای تقلید سبک تصمیمگیری انسان استفاده کردند. نتایج نشان داد زمانی که پیشنهاد این موتور به حرکت بهینه نزدیکتر بود، کیفیت تصمیمها نیز افزایش پیدا میکرد. این موضوع نشان میدهد که توانایی ذهن انسان در تشخیص سریع یک پاسخ مناسب نقش مهمی در کیفیت تصمیمگیری دارد.
محققان تأکید کردند که نتایج این پژوهش تنها درباره شطرنج حرفهای صدق میکند و به معنای برتری همیشگی تصمیمهای سریع در زندگی روزمره نیست. با این حال آنها معتقدند این یافتهها میتواند در درک بهتر تصمیمگیری تحت فشار در حوزههایی مانند مدیریت، قضاوت و بحران مفید باشد.
