فهرست مطالب
فرانسه در جریان یک رزمایش ناتو در ماه جاری، سیستم فرماندهی و کنترل میدان نبرد مبتنی بر هوش مصنوعی خود را با نام آرکیدیا (Arcadia) آزمایش خواهد کرد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، این سیستم توسط شرکت Palantir به عنوان رقیب داخلی برای سیستم هوشمند ماون یا Maven Smart System ساخته شده است.
به گفته ژنرال پاتریک جوستل، معاون رئیس ستاد کل ارتش فرانسه، این سامانه با مشارکت شرکت‌های فناوری و دفاعی داخلی از جمله Mistral AI، Safran، Thales Group و ایرباس توسعه یافته است. این سیستم پیش‌تر در رزمایش‌های Dacian Fall در رومانی و Orion 26 در فرانسه مورد ارزیابی عملیاتی قرار گرفته است.
پاسخ فرانسه به سیستم هوشمند ماون
ناتو از اوت ۲۰۲۵ آموزش عملیاتی با سیستم هوشمند ماون را آغاز کرده است، که نخستین استقرار رسمی یک پلتفرم فرماندهی و کنترل مبتنی بر هوش مصنوعی در ساختار این ائتلاف محسوب می‌شود. این سامانه که مبتنی بر «پروژه ماون» پنتاگون ساخته شده است، با ادغام داده‌های عظیم میدان نبرد و تحلیل‌های هوش مصنوعی، فرایند شناسایی اهداف و تصمیم‌سازی فرماندهی را تسریع می‌کند. جوستل تاکید کرد که سیستم آرکیدیا در واقع «پاسخ فرانسه به ماون» است. وی تصریح کرد که استفاده ناتو از چنین پلتفرمی پرسش‌های مهمی درباره حاکمیت داده و استقلال دیجیتال ایجاد کرده است، از جمله اینکه آیا وابستگی مستقیم به ماون بدون بررسی گزینه‌های جایگزین منطقی است یا خیر.
حتما بخوانید: چراغ سبز ترامپ به استفاده نظامی از فناوری‌های پیشرفته
او همچنین اعلام کرد که ارتش فرانسه، ستاد کل نیروهای مسلح و کمیسیون دیجیتال دفاعی این کشور در حال بررسی معماری‌های جایگزین هستند. قرار است سیستم آرکیدیا در رزمایش Coalition Warrior Interoperability Exercise (CWIX) ناتو در بازه ۸ تا ۲۶ ژوئن در لهستان به صورت عملیاتی آزمایش شود. ژنرال جوستل بیان کرد که تعدادی از کشورهای عضو ناتو از جمله فرانسه، مسائل مرتبط با تعامل‌پذیری و یکپارچگی فنی با شرکت Palantir را مطرح کرده‌اند. وی تاکید کرد که سیستم آرکیدیا مطابق با استاندارد Federated Mission Networking (FMN) طراحی شده است.
مرتبط: سرمایه‌گذاری عظیم سافت‌بنک، فرانسه را قطب هوش مصنوعی اروپا می کند
ژنرال جوستل خاطر نشان کرد که چندین کشور عضو ناتو از جمله فرانسه درباره قابلیت تعامل‌پذیری با سیستم Palantir سوالاتی مطرح کرده‌اند. او گفت که سیستم آرکیدیا به‌گونه‌ای طراحی شده است که با استانداردهای شبکه‌سازی ماموریت فدرال ناتو (FMN) سازگار باشد، در حالی که به گفته او، ماون هنوز این الزامات را به طور کامل یکپارچه نکرده است. شرکت Palantir در پاسخ ایمیلی اعلام کرد که سیستم ماون با اصول FMN هم‌راستا است و در حال همکاری با ناتو برای دریافت تاییدیه رسمی است. این شرکت تصریح کرد که پلتفرم آن دو استاندارد امنیت داده ناتو را که از اجزای کلیدی FMN هستند، رعایت کرده است.
به گفته مارتین اُدانل، سخنگوی ستاد عالی نیروهای متحد ناتو، سیستم ماون با FMN سازگار است و امکان همکاری بین‌سیستمی را فراهم می‌کند، اما در نهایت هر کشور آزاد است سیستم مورد نظر خود را انتخاب کند. طبق اعلام سرهنگ آرنل دیوید از ارتش آمریکا، سیستم Palantir تاکنون با بیش از ۱۰ سامانه ناتو یکپارچه شده و تیم او در حال تکمیل مراحل نهایی تاییدیه FMN است و اعلام آمادگی عملیاتی کامل نیز نزدیک است. فرانسه قصد دارد سیستم آرکیدیا را به شرکای اروپایی خود معرفی کند و برخی کشورها نیز علاقه‌مندی نشان داده‌اند. همچنین نمایش‌هایی برای ناتو برگزار شده که این سازمان نیز به آن علاقه‌مند است. به گفته ژنرال، بسیاری از کشورهای اروپایی تمایل دارند در صورت وجود گزینه بومی، جایگزینی برای ماون داشته باشند. شرکت Palantir Technologies نیز اعلام کرده است که از امکان ادغام با سیستم آرکیدیا یا هر سیستم ملی دیگری استقبال می‌کند.
ویژگی‌های سیستم آرکیدیا
سیستم آرکیدیا بر پایه پروژه آرتمیس توسعه یافته که از سال ۲۰۲۲ توسط وزارت نیروهای مسلح فرانسه آغاز شده است و از هوش مصنوعی برای پردازش حجم عظیم داده‌های دفاعی استفاده می‌کند. ارتش فرانسه هم به صورت داخلی و هم با همکاری شرکای صنعتی در حال توسعه و آزمایش کاربردهای مختلف این سیستم است. بر اساس گفته جوستل، بریتانیا نیز در حال توسعه یک سیستم فرماندهی و کنترل مشابه مبتنی بر هوش مصنوعی است و درباره نحوه اتصال آن با ماون نیز در حال مذاکره است. سرهنگ فردریک ولا، مسئول دفتر برنامه‌ریزی و توسعه ظرفیت ستاد کل ارتش فرانسه، در جلسه توجیهی اعلام کرد: «با توجه به مذاکرات با بریتانیایی‌ها، مفهوم سیستم آنها شکل گرفته، اما هنوز تمامی بلوک‌های فناورانه لازم فراهم نشده است.»
برای مطالعه بیشتر: آمریکا هوش مصنوعی را وارد جنگ سایبری کرد
جوستل خاطرنشان کرد که اگرچه نسخه ماون استفاده‌شده در ناتو توسط Palantir پشتیبانی می‌شود، اما این سیستم با نمونه آمریکایی متفاوت است؛ پایگاه‌های داده و قابلیت‌های عملکردی آن فرق دارد و «قطعا سطح عملکرد یکسانی ارائه نمی‌دهد.» سیستم آرکیدیا به منظور ایجاد جایگزینی مقاوم‌تر برای ماون طراحی شده و «کاملا غیرمتمرکز» است؛ تمامی مراکز فرماندهی به سرورهای مستقر در میدان متصل شده‌اند و از معماری mesh-network بهره می‌برند. ارتش فرانسه پیش از این شبکه‌ای از مراکز داده داشته و در حال توسعه آن است. وی بیان کرد: «این سیستم ابتدا داده‌ها را توزیع می‌کند و در صورت تخریب یا قطع ارتباط، امکان حفظ خودمختاری بخش‌های باقی‌مانده را فراهم می‌سازد و علاوه بر این، پیاده‌سازی آن ساده‌تر است.»
این معماری، نیروهای مسلح فرانسه را قادر می‌سازد تا «تمام بازیگران کلیدی حوزه هوش مصنوعی» را دعوت کنند و با دیگران همکاری نمایند. جوستل تاکید کرد: «هدف ما بازگشت به منطق قدیمی نیست، جایی که یک تولیدکننده سیستم را در اختیار می‌گیرد و تمام داده‌ها تحت مالکیت انحصاری اوست. ما سیستمی باز می‌خواهیم که هر سازنده‌ای بتواند به آن متصل شود و داده‌ها توسط همه بدون هیچ مالکیت انحصاری به اشتراک گذاشته شوند.» در چارچوب توسعه هوش مصنوعی برای فرماندهی و کنترل، ارتش فرانسه مدل زبانی بزرگی به نام Berthier را برای افسران ستاد توسعه داده است؛ این مدل، اطلاعات را تجمیع، داده‌های عملیاتی را بازیابی و در تدوین سناریوها و طرح‌های عملیاتی به فرماندهان کمک می‌کند، در حالی که تصمیم‌گیری نهایی همچنان بر عهده فرماندهان باقی می‌ماند.
