آمریکا با تکمیل سه ماه زودتر از موعد یکی از مهمترین مراحل تولید بمب هستهای B61-13، روند نوسازی زرادخانه هستهای و توسعه بازدارندگی خود را شتاب داد.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، اداره ملی امنیت هستهای آمریکا (NNSA) از دستیابی برنامه ساخت بمب هستهای B61-13 به یک نقطه عطف مهم خبر داد. این پیشرفت، یکی از سریعترین روندهای توسعه یک سلاح هستهای در ایالات متحده از زمان پایان جنگ سرد تاکنون محسوب میشود و نشان میدهد واشنگتن روند نوسازی زرادخانه هستهای خود را با سرعت بیشتری دنبال میکند.
بر اساس اعلام NNSA، مجتمع امنیت ملی Y-12 فرایند موسوم به «مهر الماس» را برای تمامی زیرمجموعههای محفظهای (Canned Subassemblies) بمب B61-13 که در سال مالی جاری تولید شدهاند، با موفقیت به پایان رسانده است. دریافت این مهر به معنای آن است که تمامی قطعات، آزمایشها و بازرسیهای کیفی را با موفقیت پشت سر گذاشتهاند و اکنون مجوز ورود به زرادخانه هستهای فعال آمریکا را دریافت کردهاند.
در ساختار یک سلاح گرماهستهای، زیرمجموعه محفظهای یکی از مهمترین بخشها به حساب میآید و کپسول مرحله دوم انفجار را درون یک محفظه فلزی کاملاً آببندیشده نگهداری میکند. عبور این قطعات از فرایند «مهر الماس» نشان میدهد که استانداردهای سختگیرانه تولید و کنترل کیفیت در بالاترین سطح رعایت شده است.
بمب B61-13 جدیدترین عضو خانواده بمبهای هستهای B61 محسوب میشود که برای حمل و پرتاب توسط بمبافکنهای راهبردی آمریکا طراحی شده است. اداره ملی امنیت هستهای، این نسخه را با همکاری وزارت جنگ آمریکا توسعه داده است تا بتواند نیازهای عملیاتی جدید ارتش را پاسخ دهد. هدف اصلی از طراحی این بمب، افزایش توانایی حمله به اهداف مستحکم، پناهگاههای عمیق زیرزمینی و تأسیسات فوقالعاده مقاوم عنوان شده است.
اگرچه B61-13 از سامانههای هدایت و ایمنی نسخه B61-12 استفاده میکند، اما مهمترین تفاوت آن افزایش قدرت انفجاری است. این افزایش توان، امکان انهدام اهداف بزرگتر و مقاومتر را فراهم میکند، در حالی که همچنان از فناوریهای هدایت دقیق برای افزایش دقت اصابت بهره میبرد.
سرعت پیشرفت این پروژه توجه کارشناسان را جلب کرده است. اداره ملی امنیت هستهای نخستین نمونه B61-13 را در ماه مه ۲۰۲۵ مونتاژ کرد؛ اقدامی که حدود یک سال زودتر از برنامه داخلی این سازمان انجام شد و تنها ۲۴ ماه پس از اعلام رسمی آغاز پروژه به نتیجه رسید. چنین بازه زمانی کوتاهی، یکی از سریعترین چرخههای توسعه سلاح هستهای آمریکا در دهههای اخیر به حساب میآید.
یکی از عوامل اصلی این سرعت، پایان یافتن برنامه افزایش طول عمر بمب B61-12 بود. خانواده B61 بیش از ۵۰ سال است که در خدمت نیروهای مسلح آمریکا قرار دارد و قدیمیترین طراحی پایه در زرادخانه هستهای این کشور محسوب میشود. پروژه نوسازی B61-12 چهار نسخه قدیمی این بمب را در قالب یک مدل واحد ادغام کرد، اجزای داخلی آن را بازسازی کرد، عمر عملیاتی آن را حدود ۲۰ سال افزایش داد و با افزودن مجموعه هدایتشونده در بخش انتهایی، دقت اصابت را به شکل محسوسی ارتقا داد.
پس از پایان تولید بمب B61-12 در دسامبر ۲۰۲۴، اداره ملی امنیت هستهای بدون ایجاد وقفه، همان زیرساختها و خطوط تولید را برای ساخت B61-13 به کار گرفت. این تصمیم باعث شد مراحل آمادهسازی مجدد کارخانه حذف شود و تولید نسل جدید بمب با قدرت انفجاری بیشتر تقریباً بلافاصله آغاز شود.
پروژه B61-13 تنها یکی از برنامههای گسترده نوسازی زرادخانه هستهای آمریکا است. اداره ملی امنیت هستهای در حال حاضر به طور همزمان شش برنامه فعال برای نوسازی کلاهکهای هستهای را مدیریت میکند و بر اساس آمار داخلی این سازمان، تمامی این پروژهها جلوتر از زمانبندی تعیینشده پیش میروند.
در کنار توسعه تسلیحات جدید، این سازمان همزمان در حال بازسازی کارخانهها، نوسازی تجهیزات تولید و اصلاح زنجیرههای تأمین مواد اولیه در سراسر مجموعه امنیت هستهای آمریکا است. هدف از این اقدامات، ایجاد یک زیرساخت تولیدی انعطافپذیرتر و آمادهتر برای پاسخ به نیازهای دفاعی آینده عنوان شده است؛ موضوعی که نشان میدهد ایالات متحده نوسازی توان بازدارندگی هستهای خود را به یکی از اولویتهای اصلی برنامههای دفاعی بلندمدت تبدیل کرده است.
