روسیه با نصب قطبنمای مغناطیسی روی پهپاد Molniya، راهکاری ساده و کمهزینه برای مقابله با اختلال GPS و جنگ الکترونیک به کار گرفته است.
به گزارش سرویس هوافضا تکناک، نیروهای روسی در ادامه تلاش برای مقابله با جنگ الکترونیک اوکراین، به راهکاری بسیار ساده اما کاربردی روی آوردهاند. تصاویر منتشرشده از میدان نبرد نشان میدهد که برخی از پهپادهای انتحاری Molniya به قطبنماهای مغناطیسی ارزانقیمت مجهز شدهاند تا در صورت از کار افتادن سامانههای ناوبری ماهوارهای، همچنان امکان هدایت آنها به سمت هدف وجود داشته باشد.
جنگ روسیه و اوکراین در سالهای اخیر به یکی از مهمترین عرصههای توسعه و آزمایش فناوریهای پهپادی تبدیل شده است. در این نبرد، هر دو طرف به طور مداوم تجهیزات خود را ارتقا دادهاند و از فناوریهایی مانند پهپادهای دوربرد مجهز به اینترنت ماهوارهای استارلینک، سامانههای هدایت مقاوم در برابر پارازیت و پهپادهای متصل به فیبر نوری استفاده کردهاند. با این حال، در کنار این فناوریهای پیشرفته، راهکارهای ساده و کمهزینه نیز همچنان جایگاه خود را حفظ کردهاند.
بر اساس گزارش Defence Blog، برخی یگانهای روسی روی پهپادهای Molniya یک قطبنمای مغناطیسی با قیمت تقریبی دو دلار نصب کردهاند. این قطعه ساده به اپراتور کمک میکند در شرایطی که سامانه GPS یا ارتباطات ماهوارهای با اختلال مواجه میشود، جهت حرکت پهپاد را تشخیص دهد و مسیر پرواز را اصلاح کند.
پهپاد Molniya از جمله پهپادهای ارزانقیمت و برد متوسط روسیه به شمار میرود که از سامانه متنباز ExpressLRS برای کنترل استفاده میکند. این سامانه در شرایط ایدهآل امکان هدایت پهپاد را تا فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتر فراهم میکند و به دلیل هزینه پایین، در میان واحدهای عملیاتی روسیه کاربرد گستردهای دارد.
برخی نسخههای این پهپاد پیشتر به ارتباطات ماهوارهای استارلینک مجهز شده بودند تا بتوانند در برابر اقدامات اخلالگرانه واحدهای جنگ الکترونیک اوکراین مقاومت بیشتری داشته باشند. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که الزام ثبت تجهیزات استارلینک در داخل اوکراین، استفاده گسترده از این روش را برای نیروهای روسی دشوار کرده و آنها را به سمت گزینههای جایگزین سوق داده است.
در برخی مأموریتها نیز نسخه فیبر نوری پهپاد Molniya مورد استفاده قرار میگیرد. در این مدل، پهپاد از طریق یک کابل فیبر نوری به اپراتور متصل میشود و به همین دلیل تقریباً در برابر انواع اختلالات الکترونیکی مصون است. البته این فناوری برد عملیاتی پهپاد را به حدود ۳۰ کیلومتر کاهش میدهد، اما در مقابل احتمال قطع ارتباط را به میزان چشمگیری کم میکند و قابلیت اطمینان بیشتری در عملیاتهای حساس فراهم میآورد.
با وجود این راهکارها، ایجاد اختلال روی سامانههای موقعیتیابی ماهوارهای همچنان یکی از رایجترین تاکتیکهای جنگ الکترونیک در آسمان اوکراین است. در چنین شرایطی، اپراتور ممکن است موقعیت دقیق پهپاد را از دست بدهد و ادامه مسیر با دشواری همراه شود.
به همین دلیل، برخی نیروهای روسی تصمیم گرفتهاند یک قطبنمای مغناطیسی را درست در زیر دوربین دید اول شخص یا FPV نصب کنند. در صورت نیاز، اپراتور میتواند دوربین را اندکی به سمت پایین متمایل کند، جهت شمال را روی قطبنما مشاهده کند و با ترکیب این اطلاعات با دادههای تلهمتری، موقعیت نسبی پهپاد و مسیر پرواز را حتی بدون دسترسی به GPS تشخیص دهد.
تصویر منتشرشده از یکی از این پهپادها نشان میدهد که قطبنما با استفاده از پنج پیچ چهارسو روی پنل نزدیک دوربین نصب شده است. شیوه نصب این قطعه نشان میدهد که این تغییر احتمالاً در کارخانه انجام نشده و یک ارتقای میدانی است که توسط نیروهای عملیاتی روی پهپاد اعمال شده است.
اگرچه برخی کاربران فضای مجازی این ابتکار را به دلیل ظاهر ابتدایی آن مورد تمسخر قرار دادهاند و آن را نشانهای از عقبماندگی فناوری روسیه دانستهاند، اما کارشناسان نظامی معتقدند در میدان نبرد، کارایی اهمیت بیشتری از ظاهر تجهیزات دارد. یک قطبنمای ساده و ارزانقیمت، اگر بتواند از گم شدن پهپاد در محیطی مملو از پارازیت جلوگیری کند و احتمال موفقیت مأموریت را افزایش دهد، میتواند به ابزاری مؤثر و ارزشمند در عملیاتهای رزمی تبدیل شود. همین موضوع نشان میدهد که در جنگهای مدرن، گاهی سادهترین راهکارها نیز میتوانند در کنار پیشرفتهترین فناوریها نقشی تعیینکننده ایفا کنند.
