ماهواره نظامی روسیه به فاصله ۳ مایلی ماهواره راداری آمریکا رسید

ماهواره نظامی روسیه، کاسموس ۲۶۱۲، به فاصله حدود ۳ مایلی ماهواره راداری آمریکایی ICEYE-X36 نزدیک شد؛ اقدامی که نگرانی‌ها در غرب درباره احتمال جاسوسی را افزایش داده است.

به گزارش سرویس هوافضا تک‌ناک،شرکت LeoLabs روز جمعه در بیانیه‌ای اعلام کرد که این حرکت «ظاهراً نزدیک‌شدنی عمدی» به ماهواره ICEYE-X36 است؛ هرچند هدف دقیق آن مشخص نیست و رفتار این ماهواره «نیازمند نظارت مستمر» است.

فاصله حدود ۳ مایلی در مقیاس فعالیت ماهواره‌ها بسیار کم محسوب می‌شود. اگرچه هیچ محدودیت قانونی مشخصی برای حداقل فاصله میان ماهواره‌ها وجود ندارد، کشورها معمولاً فاصله‌ای دست‌کم ۶ مایلی، معادل ۹٫۷ کیلومتر، را رعایت می‌کنند. آرون برینیلدسون، استاد حقوق فضا در دانشگاه می‌سی‌سی‌پی، این موضوع را به اکسیوس گفته است. این نزدیک‌شدن بدون رضایت مالک ماهواره انجام شده و روسیه نیز درباره محموله ماهواره نظامی خود توضیحی نداده است.

مأموریت ماهواره آمریکایی چیست؟

برخی سرنخ‌ها را می‌توان از مأموریت عملیاتی ماهواره هدف به دست آورد. ICEYE-X36 یک ماهواره رادار دهانه ترکیبی (SAR) است که می‌تواند حتی در شرایط ابری و شب‌هنگام تصویربرداری کند. این ماهواره در مارس ۲۰۲۴ با موشک فالکون ۹ شرکت اسپیس‌ایکس به فضا پرتاب شد.

مالکیت آن به شرکت ICEYE US، شاخه آمریکایی شرکت ICEYE مستقر در فنلاند، تعلق دارد. این ماهواره در مداری خورشیدآهنگ و در ارتفاع تقریبی ۵۴۵ کیلومتری، معادل ۳۳۹ مایل، فعالیت می‌کند و بخشی از مجموعه ماهواره‌هایی است که از سال ۲۰۲۲ اطلاعاتی را در اختیار اوکراین قرار داده‌اند.

این همکاری شامل توافقی در اوایل سال جاری با یکی از مشتریان وزارت دفاع اوکراین نیز می‌شود. بااین‌حال، یک مقام اوکراینی به اکسیوس گفته است که مشخص نیست خود ماهواره ICEYE-X36 مستقیماً از اوکراین پشتیبانی می‌کند یا خیر. شرکت ICEYE و وزارت دفاع آمریکا نیز از اظهارنظر در این‌باره خودداری کرده‌اند.

در ماه مه، بیشترِ شش ماهواره نظامی روسیه که در آوریل با موشک سایوز ۲.۱بی به فضا پرتاب شده بودند، یعنی کاسموس ۲۶۰۹ تا کاسموس ۲۶۱۴، مدار خود را حدود ۰٫۸ درجه تغییر دادند تا با صفحه مداری ICEYE-X36 هم‌راستا شوند. ماهواره کاسموس ۲۶۰۹ در ۲۶ مه تا فاصله ۲٫۵ کیلومتری، معادل ۱٫۶ مایل، به آن نزدیک شد.

در مقابل، طبق گفته گرگ گیلینگر، تحلیلگر فضایی شرکت Integrity ISR، ماهواره کاسموس ۲۶۱۲ تا ۳۰ سپتامبر حدود ۰٫۲۴ درجه از صفحه مداری ICEYE-X36 فاصله گرفت؛ تغییری که فاصله جانبی آن‌ها را به حدود ۲۸ کیلومتر رساند.

مارکو لانگ‌بروک، ردیاب ماهواره‌ای هلندی، نوشته است که کاسموس ۲۶۱۲ سپس از ۳۰ سپتامبر تا ۱۶ اکتبر چند مانور پیشرانشی جداگانه انجام داد تا ارتفاع، خروج از مرکز مداری و دوره گردش خود را با ماهواره آمریکایی هماهنگ کند. او با استناد به داده‌های مداری عمومی تخمین زد که این ماهواره تا شنبه‌شب به فاصله «چند صد متر یا احتمالاً بسیار کمتر» رسیده بود.

بیشتر بخوانید: چین از پهپادهای رهگیر هوشمند برای انهدام خودکار اهداف پرنده رونمایی کرد

نگرانی غرب از اهداف روسیه

این جابه‌جایی‌ها ظاهراً عمدی بوده‌اند و سوخت زیادی مصرف می‌کنند؛ سوختی که مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS) آن را «منبعی محدود در یک ماهواره» توصیف می‌کند.

این مرکز تأکید دارد که عملیات در فاصله نزدیک ممکن است اهداف بی‌ضرری داشته باشد، اما سیاست‌گذاران باید احتمال اقدام تهدیدآمیز ماهواره روسی علیه ماهواره تجاری را جدی بگیرند. به اعتقاد این مرکز، آمریکا و اروپا باید درباره نحوه واکنش به اقدامات خصمانه در فضا تصمیم‌گیری کنند و موضع خود را به‌روشنی اعلام کنند.

پیش‌تر، در ژوئیه ۲۰۲۰، ماهواره روسی کاسموس ۲۵۴۳ جسمی را با سرعت نسبی حداکثر ۱۸۶ متر بر ثانیه، معادل ۴۱۶ مایل بر ساعت، از خود جدا کرد؛ اقدامی که آمریکا و بریتانیا آن را محکوم کردند.

در اوایل سال جاری، هدف از مانورهای روسیه چندان روشن نبود. مک‌داول در گفت‌وگو با رسانه مدوزا گفته بود داده‌های مداری نشانه‌ای از حفظ فاصله نزدیک و پایداری را نشان نمی‌دهند؛ وضعیتی که برای ردیابی ICEYE-X36 ضروری است. اکنون او این رویداد را یک ملاقات غیرمجاز توصیف می‌کند و می‌گوید این مورد تنها نمونه موجود نیست.

بیشتر بخوانید: انقلاب هسته‌ای در صنعت فضایی؛ ناسا برای سفرهای سریع‌تر به مریخ آماده می شود

گیلینگر گفته است این وضعیت «برای من هرگونه تردید باقی‌مانده درباره علاقه کاسموس ۲۶۱۲ به ICEYE-X36 را از بین می‌برد.» لانگ‌بروک نیز می‌گوید در ابتدا تردید داشته، اما اکنون این اقدام را «کاملاً بدون رضایت طرف مقابل» می‌داند. بااین‌حال، او هشدار می‌دهد که نسبت‌دادن هرگونه اختلال احتمالی در عملکرد ICEYE-X36 به اقدامات کاسموس ۲۶۱۲ دشوار خواهد بود.

در گزارشی از رویترز که کمتر از دو هفته پیش منتشر شد، رافال مودژفسکی، مدیرعامل ICEYE، گفت شرکت پس از ماه مه موقعیت ماهواره خود را تغییر داد، اما این اقدام باعث شد روسیه مانورهای بیشتری انجام دهد. سرلشکر مایکل تراوت، رئیس فرماندهی فضایی آلمان، این رفتار را «تعقیب‌کردن» توصیف کرده است.

بلینـدا مارچاند، دانشمند ارشد شرکت اطلاعات فضایی آمریکایی Slingshot Aerospace، نیز گفت این مانورها ممکن است با هدف نظارت، آماده‌سازی برای مداخله‌های احتمالی آینده یا نمایش توانایی‌های روسیه انجام شده باشند. بنا بر گزارش‌ها، مقام‌های غربی چنین تعقیب‌هایی را روشی برای جمع‌آوری اطلاعات و سنجش میزان تحمل غرب می‌دانند.

تا زمان انتشار این گزارش، هیچ موضع رسمی از سوی روسیه ثبت نشده است. گیلینگر همچنین توصیه کرده است که تحرکات ماهواره‌های کاسموس ۲۶۱۱ و کاسموس ۲۶۱۳ زیر نظر گرفته شوند؛ زیرا صفحه‌های مداری آن‌ها در حال نزدیک‌شدن به صفحه مداری ماهواره ICEYE-X37 هستند. پیش‌بینی می‌شود این تقاطع‌های مداری در حدود ۶ و ۱۵ نوامبر رخ دهند.

بیشتر بخوانید: پهپاد انتحاری Troublemaker با برد ۱۳۹۰ کیلومتر رونمایی شد