فهرست مطالب
ایلان ماسک از برنامه تسلا برای ساخت یک مدرسه آموزشی ویژه ۱۰ تا ۲۰ هزار ربات انسان‌نمای اپتیموس خبر داد و اعلام کرد که پروژه عظیم تولید تراشه Terafab می‌تواند از نظر ارزش اقتصادی با ۲۰ کشور برتر جهان رقابت کند.
به گزارش سرویس رباتیک تکناک، مدیرعامل تسلا در جریان کنفرانس ارائه گزارش مالی سه‌ماهه سوم این شرکت، جزئیات تازه‌ای از برنامه‌های خود در حوزه رباتیک و تولید تراشه‌های هوش مصنوعی ارائه کرد.
به گفته او، آکادمی اختصاصی آموزش ربات‌های انسان‌نما قرار است داده‌های مورد نیاز را برای توسعه هوش مصنوعی و بهبود عملکرد آنها تولید کند.
همچنین ماسک درباره پروژه Terafab توضیح داد که این مجموعه در صورت پیشرفت مطابق برنامه، تولید آزمایشی تراشه را در سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد کرد. هدف نهایی، دستیابی به تولید انبوه تراشه‌های کاربردی در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۸ است. او پیش‌بینی کرد که ارزش اقتصادی این پروژه در آینده به اندازه‌ای افزایش یابد که بتوان آن را با اقتصاد ۲۰ کشور برتر جهان مقایسه کرد.
این برنامه‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که تسلا تلاش می‌کند فعالیت‌های خود را از صنعت خودروسازی فراتر ببرد و به یکی از بازیگران اصلی بازار ربات‌های انسان‌نما و زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شود. با وجود این، ماسک اذعان کرد که توسعه زنجیره تأمین، آموزش ربات‌ها و افزایش ظرفیت تولید با چالش‌های فنی و اجرایی متعددی همراه است.
دلیل ساخت مدرسه برای هزاران ربات انسان‌نمای تسلا
یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اعلام‌شده ماسک، ایجاد یک مرکز آموزشی اختصاصی برای ربات‌های انسان‌نمای اپتیموس است. تسلا قصد دارد در این مجموعه، شرایطی فراهم کند که هزاران ربات بتوانند وظایف مختلف را تمرین کنند و از طریق تعامل با یکدیگر، داده‌های آموزشی تولید نمایند.
ماسک معتقد است توسعه هوش مصنوعی اپتیموس به حجم گسترده‌ای از داده‌های واقعی نیاز دارد. این داده‌ها باید به ربات‌ها کمک کنند تا مهارت‌های مختلف را یاد بگیرند و وظایف پیچیده را با دقت بیشتری انجام دهند.
بیشتر بخوانید: ایلان ماسک از آینده‌ای بدون فقر با ربات انسان‌نمای اپتیموس می گوید
او در توضیح مشکلات فعلی این پروژه گفت: «هنوز مسائل زیادی درباره معماری هوش مصنوعی وجود دارد که باید آنها را به‌درستی حل کنیم و همچنان روی آنها کار می‌کنیم.»
به گفته مدیرعامل تسلا، یکی از راه‌های برطرف کردن محدودیت داده‌های آموزشی، تولید تعداد زیادی ربات اپتیموس و استفاده از آنها در محیطی اختصاصی برای یادگیری است.
مدیرعامل تسلا در زمینه ساخت مدرسه برای ربات انسان‌نمای اپتیموس توضیح داد: «برای اینکه اپتیموس داده‌های آموزشی مورد نیاز ما را به دست آورد، باید تعداد زیادی از این ربات‌ها را تولید کنیم. فکر می‌کنم به حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار ربات نیاز داریم تا بتوانند از طریق تمرین و تعامل مستقل با یکدیگر آموزش ببینند.»
او همچنین اعلام کرد که تسلا در حال ساخت مجموعه‌ای با عنوان «آکادمی اپتیموس» است. در این مرکز، ربات‌ها می‌توانند انجام طیف گسترده‌ای از فعالیت‌ها را تمرین کنند و داده‌های حاصل از عملکرد آنها برای بهبود مدل‌های هوش مصنوعی استفاده خواهد شد.
ماسک گفت: «ما در حال ساخت آکادمی اپتیموس هستیم. در این مرکز، ربات‌ها می‌توانند انجام مجموعه بسیار گسترده‌ای از وظایف را تمرین کنند. سپس می‌توانیم از داده‌های به‌دست‌آمده در یک چرخه مستمر استفاده کنیم تا عملکرد آنها در انجام وظایف مختلف بهتر و بهتر شود.»
این روش آموزشی بر مفهومی به نام یادگیری از طریق تمرین مستقل یا Self-play تکیه دارد. در این روش، سامانه‌های هوش مصنوعی با انجام مکرر وظایف و استفاده از نتایج فعالیت‌های خود، داده‌های تازه‌ای برای یادگیری تولید می‌کنند.
تسلا امیدوار است با استفاده از این رویکرد، وابستگی خود به داده‌های آموزشی محدود را کاهش دهد. افزایش تعداد ربات انسان‌نمای حاضر در مدرسه تسلا نیز می‌تواند فرصت بیشتری برای تمرین مهارت‌های مختلف و بهبود عملکرد اپتیموس فراهم کند.
با وجود این، آموزش ربات‌ها تنها یکی از چالش‌های پیش روی تسلا است. ماسک تأکید کرد که تولید انبوه اپتیموس به هماهنگی هزاران عامل مختلف وابسته خواهد بود.
او برای توضیح پیچیدگی این فرایند گفت: «برای تولید ربات، ۱۰ هزار عامل مختلف باید به درستی عمل کنند و سرعت پیشرفت کل فرایند نیز به کندترین عامل از میان آنها وابسته خواهد بود.»
مدیرعامل تسلا همچنان نسبت به دستیابی به ظرفیت تولید سالانه یک میلیون ربات اپتیموس خوش‌بین است. با وجود این، او اعلام کرد که رسیدن به این ظرفیت احتمالا دست‌کم یک سال یا حتی کمی بیشتر زمان خواهد برد.
ماسک توضیح داد که بخش عمده زیرساخت‌های خط تولید یک میلیون دستگاهی اپتیموس اکنون در کارخانه فریمونت مستقر شده‌اند. هدف تسلا این است که ظرفیت تولید این مجموعه را به حدود ۲۰ هزار ربات در هفته برساند.
او سال گذشته برنامه‌هایی برای تولید یک میلیون ربات در سال ۲۰۲۶ مطرح کرده بود. همچنین پیش‌بینی کرده بود که تسلا پس از تولید ۱۰ تا ۵۰ هزار ربات در سال ۲۰۲۵، ظرفیت تولید خود را در سال بعد ۱۰ برابر افزایش دهد.
با وجود این اهداف بلندپروازانه، ماسک اکنون تأکید کرده که ایجاد زنجیره تأمین جهانی، ساخت کارخانه‌ای بزرگ و اطمینان از ایمنی طراحی ربات‌ها برای تحقق تولید انبوه ضروری است.
او انتظار دارد مشکلات طراحی اپتیموس تا پایان سال ۲۰۲۷ برطرف شوند. همچنین ماسک پیش‌بینی کرده است که این ربات انسان‌نما در آینده به «بزرگ‌ترین محصول روی زمین» تبدیل خواهد شد.
گزارش‌هایی از تایوان نشان می‌دهند که تسلا برای ایجاد زنجیره تأمین اپتیموس و آماده‌سازی تولید انبوه، همکاری با تأمین‌کنندگان قطعات را دنبال می‌کند.
شرکت‌های Mirle Automation و Asia Optical از جمله مجموعه‌هایی هستند که احتمال دارد در تأمین قطعات مورد نیاز این ربات مشارکت داشته باشند. این قطعات شامل تجهیزات انتقال حرکت، ماژول‌های مفصلی و عملگرهای مکانیکی هستند که نقش مهمی در حرکت و عملکرد ربات‌های انسان‌نما دارند.
پروژه Terafab و برنامه تولید تراشه‌های هوش مصنوعی
علاوه بر ساخت مدرسه برای ربات انسان‌نمای تسلا، ماسک در بخش دیگری از سخنان خود، جزئیات تازه‌ای درباره پروژه عظیم تولید تراشه Terafab ارائه کرد. این پروژه یکی از مهم‌ترین برنامه‌های او برای توسعه زیرساخت‌های پردازشی مورد نیاز هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما محسوب می‌شود.
پروژه Terafab در ماه‌های اخیر بحث‌های زیادی به همراه داشته است. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند که ماسک پس از ناکامی در خرید کارخانه‌های تولید تراشه از شرکت‌هایی مانند اینتل، تصمیم گرفته است مسیر ساخت مجموعه اختصاصی تولید نیمه‌رسانا را دنبال کند.
در مقابل، برخی منتقدان معتقد هستند که سرمایه‌گذاری در چنین پروژه پیچیده‌ای ممکن است بازدهی مطلوبی نداشته باشد. حتی پیشنهاد شده است که ماسک به‌جای ورود مستقیم به صنعت تولید تراشه، منابع بیشتری را به برنامه‌های فضایی و ارسال موشک به مریخ اختصاص دهد.
با وجود این، مدیرعامل تسلا اعلام کرده است که توسعه کارخانه تحقیقاتی Terafab در شهر آستین پیشرفت داشته است. او انتظار دارد نصب و راه‌اندازی تجهیزات تولیدی این مجموعه در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ آغاز شود.
ماسک گفت: «راه‌اندازی تجهیزات را در نیمه نخست سال آینده آغاز خواهیم کرد. امیدواریم همه‌چیز خوب پیش برود و بتوانیم نخستین تراشه آزمایشی خود را حدود ماه مه یا ژوئن تولید کنیم تا ببینیم اساسا توانایی ساخت تراشه را داریم یا خیر.»
برنامه توسعه Terafab شامل افزایش تدریجی ظرفیت تولید است. هدف اولیه، دستیابی به تولید ماهانه ۱۰۰ هزار ویفر سیلیکونی و سپس افزایش ظرفیت به یک میلیون ویفر در ماه خواهد بود.
ویفر سیلیکونی صفحه‌ای است که شرکت‌های نیمه‌رسانا از آن برای ساخت تراشه‌های الکترونیکی استفاده می‌کنند. افزایش تعداد ویفرهای تولیدی می‌تواند ظرفیت ساخت تراشه‌های مورد نیاز سامانه‌های هوش مصنوعی را گسترش دهد.
بیشتر بخوانید: برنامه پروژه ترافب ایلان ماسک برای تولید تراشه با تجهیزات سفارشی چیست؟
ماسک پیش‌تر توضیح داده بود که Terafab در مراحل ابتدایی تنها چند هزار ویفر در ماه تولید خواهد کرد. هدف این مرحله، آزمایش ایده‌های مختلف و بررسی توانایی‌های فنی مجموعه است.
او اکنون اعلام کرده است که هدف اصلی، آغاز تولید انبوه نوعی تراشه کاربردی در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۸ خواهد بود.
همچنین ماسک درباره ابعاد اقتصادی این پروژه پیش‌بینی کرد: «Terafab احتمالا به ارزش اقتصادی بسیار بالایی خواهد رسید که آن را در میان ۲۰ کشور برتر جهان قرار می‌دهد.»
این اظهارنظر فعلا یک پیش‌بینی بلندپروازانه است و به معنای دستیابی واقعی پروژه به چنین ارزشی نیست.
شرکت اینتل یکی از شرکای مهم Terafab محسوب می‌شود. همکاری این دو مجموعه شامل استفاده از فناوری ساخت تراشه 14A است که نسل بعدی فرایند تولید نیمه‌رساناهای اینتل به حساب می‌آید.
اینتل تأیید کرده است که تولید انبوه تراشه با فناوری 14A را در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۸ آغاز خواهد کرد. با وجود این، ماسک هنوز مشخص نکرده است که این فناوری دقیقا چه نقشی در برنامه تولید صنعتی Terafab خواهد داشت.
همچنین این پروژه با برنامه تسلا برای توسعه تراشه‌های AI5 ارتباط دارد. تراشه‌های AI5 قرار است توان پردازشی مورد نیاز ربات‌های انسان‌نمای اپتیموس را فراهم کنند.
ماسک علاوه بر برنامه‌های تولید تراشه، درباره چالش‌های راه‌اندازی زیرساخت‌های عظیم پردازش هوش مصنوعی نیز اظهارنظر کرده است.
او در پروژه ابررایانه‌ای Colossus توانسته است صدها هزار پردازنده گرافیکی را وارد چرخه عملیاتی کند. همچنین برنامه‌های او شامل راه‌اندازی مجموعا ۱.۲ میلیون تراشه در یک مرکز پردازشی تا پایان سال جاری میلادی است.
با وجود این، شرکت‌های دیگر فعال در حوزه زیرساخت‌های ابری هوش مصنوعی با مشکلاتی مواجه شده‌اند. برای نمونه، ارزش سهام شرکت کره‌ای Elice پس از عرضه اولیه در روز سه‌شنبه بیش از ۳۰ درصد کاهش یافت.
این شرکت که قصد توسعه مراکز داده قابل حمل را دارد، به عنوان معادل کره‌ای شرکت آمریکایی CoreWeave شناخته می‌شود.
همچنین یک شرکت استرالیایی فعال در حوزه زیرساخت‌های ابری که از حمایت انویدیا برخوردار است، برنامه عرضه اولیه سهام خود را در ابتدای اکتبر لغو کرد و تصمیم گرفت جذب سرمایه خصوصی را دنبال کند.
ماسک نیز در واکنش به دیدگاهی درباره افزایش تقاضا برای توان پردازشی شرکت‌های بزرگ فناوری تأکید کرد که موفقیت ارائه‌دهندگان خدمات ابری به توانایی راه‌اندازی پایدار زیرساخت‌ها وابسته است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «فقط در صورتی که بتوانند توان پردازشی خود را به صورت عملیاتی و قابل اعتماد راه‌اندازی کنند، کاری که انجام آن در مقیاس بزرگ فوق‌العاده دشوار است.»
این اظهارنظر نشان می‌دهد که ماسک، علاوه بر توسعه تراشه‌ها و ربات‌های هوشمند، راه‌اندازی مطمئن زیرساخت‌های پردازشی را یکی از چالش‌های اساسی گسترش هوش مصنوعی می‌داند.
