پژوهشگران چینی با ابرکامپیوترهای کلاسیک از کامپیوترهای کوانتومی پیشی گرفتند

پژوهشگران چینی با استفاده از ابرکامپیوترهای اگزاسکیل موفق شدند مسئله‌ای را تنها در ۱۰۵ دقیقه حل کنند که پیش‌تر تصور می‌شد انجام آن تنها با کامپیوترهای کوانتومی امکان‌پذیر است.

به گزارش سرویس لپ‌تاپ و کامپیوتر تک‌ناک، این دستاورد در کنفرانس محاسبات با کارایی بالا SC26 در شیکاگو ارائه شد. پژوهشگرانی از هفت دانشگاه، آزمایشگاه و مرکز تحقیقاتی در این پروژه مشارکت داشتند.

براساس گزارش وب‌سایت Wccftech، این پژوهش بر محاسبه پایین‌ترین سطح انرژی و حالت‌های کوانتومی مرکز فلزی آنزیمی متمرکز بود که نیتروژن موجود در جو را به آمونیاک تبدیل می‌کند. پیچیدگی ساختار این آنزیم باعث شده بود محاسبه دقیق انرژی آن به یکی از معیارهای مهم ارزیابی توان کامپیوترهای کوانتومی تبدیل شود.

حل مسئله پیچیده کوانتومی با ۱۲۸۰ گره پردازشی

مرکز شیمیایی این آنزیم، کوفاکتور آهن-مولیبدن یا FeMoco نام دارد. مدل محاسباتی مورد بررسی شامل ۱۱۳ الکترون است که در ۷۶ اوربیتال توزیع شده‌اند. بررسی تمام آرایش‌های احتمالی این الکترون‌ها به توان پردازشی بسیار زیادی نیاز دارد و یکی از چالش‌های مهم محاسبات شیمی کوانتومی محسوب می‌شود.

تعداد حالت‌های احتمالی الکترون‌ها به‌اندازه‌ای زیاد است که بررسی مستقیم تمام آرایش‌ها عملا امکان‌پذیر نیست. الگوریتم‌های تقریبی نیز در گذشته نتوانسته بودند دقت لازم را فراهم کنند. به همین دلیل، محاسبه انرژی حالت پایه FeMoco به معیاری برای سنجش قابلیت‌های نسل آینده کامپیوترهای کوانتومی تبدیل شد.

پژوهشگران چینی برای غلبه بر این محدودیت از ابرکامپیوتر LineShine و ابرکامپیوتر هوشمند نسل جدید چین، موسوم به CNIS استفاده کردند. آنها کد محاسباتی خود را روی ۲۰ هزار و ۴۸۰ گره پردازشی آزمایش کردند و توانستند به عملکردی چشمگیر دست یابند.

نمای سه‌بعدی ساختار مولکولی کوفاکتور آهن-مولیبدن (FeMoco) با نمایش اتم‌های آهن، گوگرد، کربن، مولیبدن و اکسیژن
نمای سه‌بعدی ساختار مولکولی کوفاکتور آهن-مولیبدن (FeMoco) با نمایش اتم‌های آهن، گوگرد، کربن، مولیبدن و اکسیژن

نتایج آزمایش نشان داد که این کد در محاسبات با دقت مضاعف به توان ۱.۴۵۶ اگزافلاپس و در محاسبات با دقت ترکیبی به توان ۵.۶۲۶ اگزافلاپس رسیده است. هر اگزافلاپس معادل یک میلیارد میلیارد عملیات محاسباتی ممیز شناور در ثانیه است.

با وجود استفاده از هزاران گره برای آزمایش عملکرد کد، پژوهشگران درنهایت توانستند مسئله اصلی را تنها با ۱۲۸۰ گره پردازشی و در مدت ۱۰۵ دقیقه حل کنند. این نتیجه نشان‌دهنده ظرفیت بالای ابرکامپیوترهای کلاسیک برای انجام محاسبات بسیار پیچیده است.

مقایسه ابرکامپیوترهای چینی و کامپیوترهای کوانتومی

اهمیت این دستاورد زمانی مشخص می‌شود که مدت محاسبات با برآوردهای قبلی برای کامپیوترهای کوانتومی مقایسه شود. در معیار FeMoco پیش‌بینی شده بود که یک کامپیوتر کوانتومی مقاوم در برابر خطا می‌تواند این مسئله را در مدت ۸.۵ ساعت حل کند.

با وجود این‌، پژوهشگران چینی توانستند همان مسئله را در یک ساعت و ۴۵ دقیقه حل کنند. این زمان تقریبا یک‌پنجم مدت پیش‌بینی‌شده برای محاسبات کوانتومی است. البته مقایسه انجام‌شده با عملکرد تخمینی یک کامپیوتر کوانتومی آینده صورت گرفته است و نتیجه آزمایش مستقیم میان دو سیستم واقعی نیست.

مدل FeMoco با ۱۱۳ الکترون و ۷۶ اوربیتال نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ به‌ عنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد محاسبات کوانتومی معرفی شد.

پیش‌تر نیز پژوهشگران دیگری در سال ۲۰۲۶ نشان داده بودند که روش‌های محاسبات کلاسیک می‌توانند انرژی حالت پایه این ساختار را محاسبه کنند. آن پژوهش، تصور ناتوانی کامل کامپیوترهای کلاسیک در حل مسئله FeMoco را زیر سؤال برد.

دستاورد جدید پژوهشگران چینی نشان می‌دهد که پیشرفت الگوریتم‌ها و افزایش توان پردازشی ابرکامپیوترهای کلاسیک می‌تواند جایگاه برخی معیارهای برتری محاسبات کوانتومی را تغییر دهد و ارزیابی توان واقعی کامپیوترهای کوانتومی آینده را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کند.

نرگس چالوک

نرگس چالوک

به‌عنوان مترجم وب‌سایت خبری در حوزه فناوری فعالیت می‌کنم و تجربه‌ی خوبی در زمینه‌ی سئو، تولید و انتشار محتوا، نگارش و ویرایش مقالات و گزارش‌های خبری دارم.علاوه بر این، مدرس زبان انگلیسی هستم و سال‌هاست به کودکان و بزرگسالان در محیط‌های حضوری و آنلاین آموزش می‌دهم. همیشه تلاش کرده‌ام شیوه‌های آموزشی متنوع و مؤثر را به‌کار بگیرم و با صبر و انگیزه، یادگیری زبان را برای زبان‌آموزان آسان‌تر کنم.

خبر بعدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *