اعتیاد به ChatGPT واقعی است

پژوهشی مشترک بین OpenAI و MIT روی چهار میلیون تعامل طی ۲۸ روز نشان داده است که برخی از کاربران ChatGPT به این هوش مصنوعی اعتیاد پیدا کرده‌اند.

به گزارش تک‌ناک، نتایج پژوهشی گسترده نشان می‌دهد که چت‌بات‌هایی مانند ChatGPT می‌توانند برای برخی کاربران اعتیادآور باشند و قطع دسترسی به این ابزارها ممکن است باعث بروز علائم ترک شود. این مطالعه که با همکاری OpenAI و مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) انجام شده، تأثیرات احساسی ناشی از استفاده از چت‌بات‌ها را بررسی کرده است. در این پژوهش، چهار میلیون تعامل کاربران با ChatGPT تحلیل و دیدگاه چهارهزار نفر نیز درباره تغییرات روانی پس از استفاده از این ابزار گردآوری شده است.

تامزهاردور می‌نویسد که به نظر می‌رسد این تحقیق ادامه مطالعات سال ۲۰۲۴ باشد که نشان داده بود برخی کاربران چت‌بات‌ها را به چشم موجوداتی انسانی نگاه می‌کنند و برای آن‌ها شخصیت قائل می‌شوند. اعتیاد به ChatGPT فقط یک سال پس‌از بازتاب سینمایی آن در فیلم Her محصول سال ۲۰۲۳ رخ داده است.

در گزارش پژوهشی OpenAI آمده است که چت‌بات‌ها اغلب نام خاصی دارند و به‌دلیل سبک گفت‌وگو وزبان اول‌ شخص و شبیه‌سازی رفتارهای انسانی، می‌توانند برای کاربران صمیمی و مطمئن جلوه کنند. این ویژگی باعث شده است تا برخی کاربران به چت‌بات‌ها به‌عنوان ابزاری برای هم‌صحبتی و دریافت حمایت عاطفی نگاه کنند. در همین حال، سازندگان چت‌بات‌ها نیز ممکن است با استفاده از تکنیک‌هایی مانند تملق‌گویی یا تقلید رفتاری، کاربران را بیشتر جذب کنند و نرخ تعامل را افزایش دهند؛ چراکه رقابت تجاری در این حوزه بسیار شدید است.

در چنین شرایطی، رشد روزافزون چت‌بات‌ها پیش‌بینی‌شدنی بود. برای مثال، یکی از انجمن‌های فعال در ردیت که به گفت‌وگو درباره همراهان هوش مصنوعی اختصاص دارد، اکنون با بیش از ۲/۳ میلیون نفر عضو، به یکی از انجمن‌های بزرگ‌ این پلتفرم تبدیل شده است.

در‌حالی‌که بسیاری از جوامع فناورانه بر مزایای همراهی با چت‌بات‌های پیشرفته تأکید می‌کنند، برخی کارشناسان درباره پیامدهای منفی این تعاملات هشدار داده‌اند. گزارش MIT تأکید می‌کند که شباهت استفاده بیش‌ازحد از چت‌بات‌ها با اعتیاد به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی یا بازی‌های ویدئویی بسیار زیاد است. در واقع، استفاده گاه‌به‌گاه از این ابزارها معمولاً مشکلی ندارد و حتی می‌تواند مفید باشد؛ اما وابستگی افراطی به آن‌ها می‌تواند به بروز مشکلات روانی منجر شود.

پژوهشگران در این مطالعه تأکید کرده‌اند که رفتارهای هرچه بیشتر انسان‌گونه چت‌بات‌ها خطر اعتیاد به این ابزارها را افزایش می‌دهد. از دیگر عوارض احتمالی استفاده افراطی از چت‌بات‌ها می‌توان به شکل‌گیری انتظارات غیرواقعی در زندگی اجتماعی و تمایل به انزوا اشاره کرد.

OpenAI هشدار می‌دهد که اگر شما یا اطرافیانتان با علائمی همچون اشتغال ذهنی مداوم، علائم ترک، کاهش کنترل رفتاری یا تغییرات خلقی روبه‌رو هستید، بهتر است با فردی آگاه یا متخصص مشورت کنید.