ابرکامپیوتر کوانتومی IBM Starling با قابلیت اجرای ۱۰۰ میلیون عملیات رونمایی شد

شرکت IBM در نقشه راه جدید خود اعلام کرده است که تا سال ۲۰۲۹ قصد دارد نخستین ابرکامپیوتر کوانتومی بزرگ‌مقیاس با قابلیت اجرای ۱۰۰ میلیون عملیات و مقاوم در برابر خطا را با نام Starling عرضه کند.

به گزارش تک‌ناک، بر اساس بیانیه رسمی شرکت IBM ابرکامپیوتر کوانتومی Starling حدود ۲۰ هزار برابر قدرتمندتر از بهترین کامپیوتر‌های کوانتومی فعلی خواهد بود و توانایی اجرای ۱۰۰ میلیون عملیات کوانتومی با استفاده از ۲۰۰ کیوبیت منطقی را خواهد داشت. طبق ادعای این شرکت، برای شبیه‌سازی وضعیت محاسباتی Starling به حافظه‌ای بیش از مجموع حافظه یک کویندسیلیون (۱۰⁴⁸) از قدرتمندترین ابرکامپیوتر‌های فعلی نیاز است.

مراحل دستیابی به برتری کوانتومی

نقشه‌راه جدید شرکت IBM شامل چندین نقطه عطف است که در مسیر رسیدن به Starling به وقوع خواهند پیوست. یکی از مهم‌ترین مراحل، دستیابی به «برتری کوانتومی» در سال ۲۰۲۶ است؛ نقطه‌ای که رایانه‌های کوانتومی در کاربردهای واقعی از رایانه‌های کلاسیک پیشی می‌گیرند.

شرکت IBM قصد دارد در ادامه سال جاری میلادی، پلتفرم Quantum Loon را همراه با نخستین تراشه Nighthawk معرفی کند. این دو محصول به عنوان سکوی آزمایشی برای نمایش اولیه برتری کوانتومی طراحی شده‌اند و از کدهای تصحیح خطای qLDPC پشتیبانی خواهند کرد.

رونمایی از ابرکامپیوتر کوانتومی IBM Starling با قابلیت اجرای ۱۰۰ میلیون عملیات
سالنقشه راه توسعهنوآوری نرم‌افزارنوآوری سخت‌افزارپردازنده/کامپیوتر کوانتومی
2016–2019اجرای مدارهای کوانتومی در پلتفرم IBM QuantumIBM Quantum ExperienceCanary، Albatross (16 کیوبیت)، Penguin (20 کیوبیت)، Prototype (53 کیوبیت)Early
2020انتشار عمومی نقشه راه چندبُعدی با تمرکز اولیه بر مقیاس‌پذیریQiskit (کیت توسعه متن‌باز برای ساخت و اجرای مدارهای کوانتومی)Falcon (27 کیوبیت) – نمایش مقیاس‌پذیری با فناوری bump bondsFalcon
2021افزایش سرعت اجرای کوانتومی با Qiskit Runtime تا 100 برابرApplication modules، Qiskit Runtime (انت abstraction از طریق primitives)Hummingbird – نمایش مقیاس‌پذیری با readout چندگانهEagle (127 کیوبیت)
2022فعال‌سازی مدارهای پویا برای محاسبات بیشترQuantum Serverless – مفهوم جدید اجرای ترکیبی کلاسیک و کوانتومیOsprey – مقیاس‌پذیری با سیگنال‌دهی چگالEagle
2023افزایش سرعت با حالت‌های execution و سرورلسAI-enhanced quantum، HPC integrationCondor، Heron (معماری مبتنی بر جفت‌کننده‌ها)Heron (5K گیت، 133 کیوبیت)
2024دقت بالا در اجرای مدارها با 5K گیت روی شبیه‌ساز کلاسیک و کوانتومیکد اسیستنت، توابع، ابزار ترجمه پیشرفته کلاسیکFlamingo، CrossbillHeron (5K)
2025تحویل ابزارهای HPC و کوانتومی برای اجرای مدارهای پیچیدهابزار نگاشت ابزار، کتابخانه محاسباتی، ابزار پروفایلینگKookaburra، Starling (نشان‌دهنده ماژول‌های کامل)Nighthawk (7.5K گیت، 120 کیوبیت)
2026نمونه‌های اولیه مزیت کوانتومی با HPCدیکودر تصحیح خطا، شتاب‌دهنده جریان کاریCockatooNighthawk (10K گیت، 120 کیوبیت)
2027افزایش کیفیت مدار کوانتومی تا 10K گیتISA مقاوم در برابر خطاStarlingNighthawk (15K گیت، 120 کیوبیت)
2028افزایش کیفیت مدار کوانتومی تا 15K گیتکتابخانه‌های مدار–Nighthawk (15K)
2029تحویل کامپیوتر کوانتومی مقاوم با 200 کیوبیت منطقی––Starling (100M گیت، 200 کیوبیت منطقی)
2033+کامپیوترهای کوانتومی فراتر از میلیارد کیوبیت منطقی––Blue Jay (1B گیت، 2000 کیوبیت منطقی)

رایانه Quantum Kookaburra در سال ۲۰۲۶ عرضه خواهد شد. این سامانه نخستین پردازنده ماژولار IBM است، که توانایی ذخیره و پردازش اطلاعات رمزگذاری‌شده را دارد. این نوآوری، زمینه‌ را برای گسترش معماری‌های مقاوم در برابر خطا، فراتر از یک تراشه واحد فراهم می‌کند.

در ادامه، رایانه Quantum Cockatoo در سال ۲۰۲۷ وارد بازار می‌شود. این معماری با اتصال تراشه‌های کوانتومی به صورت گره‌هایی در یک سیستم بزرگ‌تر، راهی برای مقیاس‌پذیری گسترده بدون نیاز به ساخت تراشه‌های بزرگ و پیچیده فراهم می‌کند. در این مسیر، از پدیده درهم‌تنیدگی کوانتومی بهره گرفته خواهد شد.

ابرکامپیوتر کوانتومی Starling؛ نقطه اوج مسیر توسعه

تمامی مراحل فوق به تحقق پروژه Starling در سال ۲۰۲۹ منتهی می‌شوند؛ پروژه‌ای که به گفته IBM، حاصل سال‌ها تحقیق، آزمایش و توسعه در زمینه معماری‌های مقاوم در برابر خطا و در مقیاس بزرگ است. آروین کریشنا، مدیرعامل IBM، تأکید کرده است که این رایانه «قادر به حل چالش‌های واقعی جهان» خواهد بود و «امکاناتی عظیم برای کسب‌وکارها ایجاد خواهد کرد».

از جمله کاربردهای اصلی این سیستم می‌توان به توسعه دارو، کشف مواد جدید، شیمی محاسباتی و بهینه‌سازی اشاره کرد. همچنین شرکت IBM پیش‌بینی می‌کند که با گسترش معماری Starling، امکان استفاده از هزاران کیوبیت منطقی و اجرای میلیاردها عملیات کوانتومی فراهم شود.

نسل بعدی ابرکامپیوتر کوانتومی Starling

هرچند Starling نقطه اوج برنامه فعلی IBM به حساب می‌آید، اما پایان مسیر نیست. طبق نقشه‌راه منتشرشده، نسل بعدی رایانه‌های کوانتومی مقاوم در برابر خطا با معماری جدیدی به نام Blue Jay معرفی خواهد شد. این پلتفرم قرار است تا سال ۲۰۳۳ یا پس از آن به بازار عرضه شود و توان پردازشی آن می‌تواند به یک میلیارد گیت منطقی و دو هزار کیوبیت منطقی برسد.

رقابت با گوگل و سایر بازیگران حوزه کوانتومی

موضوع برتری کوانتومی پیش‌تر نیز خبرساز شده بود. گوگل در سال ۲۰۱۹ ادعای دستیابی به «سلطه کوانتومی» را مطرح کرد، اما این ادعا به سرعت از سوی IBM رد شد. اکنون و با برنامه‌ریزی دقیق IBM برای عرضه Starling، نگاه‌ها به رقابت مجدد این دو غول فناوری دوخته شده است. باید دید گوگل و سایر فعالان حوزه رایانش کوانتومی تا سال ۲۰۲۹ چه دستاوردهایی خواهند داشت.

نرگس چالوک

نرگس چالوک

به‌عنوان مترجم وب‌سایت خبری در حوزه فناوری فعالیت می‌کنم و تجربه‌ی خوبی در زمینه‌ی سئو، تولید و انتشار محتوا، نگارش و ویرایش مقالات و گزارش‌های خبری دارم.علاوه بر این، مدرس زبان انگلیسی هستم و سال‌هاست به کودکان و بزرگسالان در محیط‌های حضوری و آنلاین آموزش می‌دهم. همیشه تلاش کرده‌ام شیوه‌های آموزشی متنوع و مؤثر را به‌کار بگیرم و با صبر و انگیزه، یادگیری زبان را برای زبان‌آموزان آسان‌تر کنم.

خبر بعدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *