بازگشت بینایی با ایمپلنت چشمی متصل به عینک هوشمند

یک ایمپلنت چشمی متصل به عینک هوشمند توانسته است بینایی را در بیماران مبتلا به دژنراسیون ماکولا (AMD) تا حدودی بازگرداند.

به گزارش تک‌ناک، ده‌ها بیمار مبتلا به نابینایی ناشی از بیماری «دژنراسیون ماکولا» (AMD) با کمک این فناوری نوین از تاریکی به روشنایی بازگشتند. در این بیماری ماکولا یا لکه زرد تخریب می‌شود. (ماکولا قسمت حساس به نور شبکیه و مسئول دید مستقیم و واضح است، که برای کارهای دقیق مثل خواندن و رانندگی لازم است.)

پژوهشی که نتایج آن دوشنبه در نشریه معتبر New England Journal of Medicine منتشر شد، نشان می‌دهد که این ایمپلنت چشمی متصل به عینک هوشمند توانسته است بخشی از دید مرکزی بیماران را بازگرداند؛ تا آنجا که برخی دوباره قادر به خواندن کتاب و حل جدول کلمات متقاطع شدند. در این مطالعه، افراد بالای ۶۰ سال که در هر دو چشم به AMD پیشرفته مبتلا بودند و بینایی‌ آنها به‌شدت کاهش یافته بود، مورد آزمایش قرار گرفتند. AMD بیماری‌ غیرقابل بازگشتی است که طی آن سلول‌های مرکزی شبکیه به‌تدریج می‌میرند و نقطه دید مستقیم بیمار را از بین می‌برند.

پژوهشگران با کاشت دستگاهی ظریف به اندازه ۲ در ۲ میلی‌متر، ساخته‌شده از سلول‌های خورشیدی میکروسکوپی، تلاش کردند بخشی از این دید از دست‌رفته را احیا کنند. این ایمپلنت زیر شبکیه چشم قرار گرفت و با عینک هوشمندی که به دوربین مجهز بود، هماهنگ شد. عینک، تصاویر بزرگ‌نمایی‌شده از محیط را با نور مادون قرمز به ایمپلنت منتقل می‌کرد و ایمپلنت با ارسال پالس‌های الکتریکی به عصب بینایی، نقش سلول‌های شبکیه را شبیه‌سازی می‌کرد. نتیجه این همکاری میان علم پزشکی و فناوری، گامی امیدبخش در مسیر بازگرداندن بینایی به افرادی است که روزگاری تنها تاریکی را می‌دیدند.

مطالعه‌ای که با ۳۸ بیمار آغاز شد، اکنون به نقطه‌ای امیدبخش رسیده است. از این میان، ۳۲ نفر تا پایان یک سال در آزمایش باقی ماندند و نتایج نشان داد که ۲۶ نفر از آنان پس از یک سال، بینایی بهتری نسبت به آغاز درمان پیدا کرده‌اند، که موفقیتی برابر با ۸۰ درصد بود. هرچند تصویر بازگشته هنوز کامل نیست و بیماران تنها دنیایی سیاه و سفید و اندکی تار می‌بینند، اما همان‌طور که نیویورک تایمز گزارش داده است، پژوهشگران مستقل، این دستاورد را «خیره‌کننده» توصیف کرده‌اند.

این ایمپلنت چشمی از سوی شرکت Science Corporation توسعه یافته است؛ شرکتی پیشرو در زمینه رابط مغز و رایانه که مکس هوداک، بنیان‌گذار و مدیرعامل آن در سال ۲۰۱۶ به همراه ایلان ماسک شرکت Neuralink را نیز تأسیس کرده بود.

طبق گزارش IEEE Spectrum، شرکت Science Corporation در سال ۲۰۲۴ فناوری ایمپلنت شبکیه را از شرکت فرانسوی Pixium Vision خریداری کرد؛ شرکتی که پس از ده سال تلاش در توسعه فناوری بینایی مصنوعی، به دلیل مشکلات مالی از ادامه مسیر بازمانده بود. سرگذشت این فناوری یادآور داستان شرکت Second Sight Medical است؛ شرکتی دیگر در عرصه پروتزهای بینایی که پس از توقف فعالیت، فناوری‌ آن توسط یک استارت‌آپ نوپا احیا شد و امکان ادامه آزمایش‌های بالینی را فراهم کرد.

در جهانی که مرز میان زیست و فناوری هر روز باریک‌تر می‌شود، این پژوهش نشانه‌ای است از بازگشت امید به چشم‌هایی که روزی تنها تاریکی را می‌دیدند.