ستارهشناسان برای اولین بار در حال مشاهده شکلگیری حلقههای جدید یک دنبالهدار دوردست در زمان واقعی هستند.
به گزارش تکناک، این حلقهها دور جسمی به نام چیرون میچرخند، جسمی شبیه دنبالهدار که مسیر خود را به دور خورشید بین مدارهای زحل و اورانوس طی میکند. جالب اینکه هر بار که به چیرون نگاه میکنیم، حلقههای آن کمی تغییر کردهاند.
چیرون نخستین جسم کوچک دارای حلقه نیست؛ سیارک چاریکلو و سیارههای کوتوله هاوما و کواوآر نیز حلقههای کوچکی دارند. همه این حلقهها از طریق خسوف ستارهای شناسایی شدهاند؛ روشی که طی آن، ستارهشناسان منتظر عبور جسم از مقابل یک ستاره دوردست میشوند و با بررسی چگونگی مسدود شدن نور ستاره، نقشهای از ماده در حال گردش حول آن جسم ترسیم میکنند.
درک عمیقتر شکلگیری حلقههای جدید دنبالهدار چیرون
برونو سیکاردی از رصدخانه پاریس گفت: «تنها حدود ۲۰ جرم تاکنون از طریق خسوف ستارهای مشاهده شدهاند، بنابراین دیدن چهار مورد با حلقهها، آمار قابل توجهی است، با توجه به وجود صدها یا هزاران جرم دیگر، حتما صدها سامانه حلقهای هم در فضا وجود دارد.» او پیشبینی میکند که در سالهای آینده بسیاری دیگر کشف خواهند شد.
سیکاردی و تیم او خسوف ستارهای سال ۲۰۲۳ را بررسی کردند تا ساختار حلقههای چیرون را به دقت مشخص کنند. مشاهدات پیشین وجود سه حلقه را محتمل میدانست، اما این دادههای تازه، دیسک اضافی از ماده را نشان داد که حلقههای شناختهشده را دربر گرفته و از سطح چیرون فراتر رفته است، علاوه بر حلقهای تازه و دوردست که پیشتر هرگز دیده نشده بود. سیکاردی بیان کرد: «طبیعت اکنون یک حلقه در حال شکلگیری را به ما نشان میدهد؛ این برای ما بسیار عالی است، چرا که وقتی به حلقههای زحل، اورانوس یا حتی چاریکلو نگاه میکنیم، آنها تقریبا همیشه بدون تغییر باقی میمانند.»
حلقهها میتوانند به روشهای متنوعی شکل بگیرند، اما رصد مستقیم فرایند شکلگیری آنها فرصتی بینظیر برای درک عمیقتر این پدیده فراهم میکند. کریستین پریرا از رصدخانه ملی برزیل عنوان کرد: «این مشاهدات میتواند شرایط دقیق شکلگیری، دوام یا ناپدید شدن حلقهها را روشن سازد و در نهایت شاید پاسخ دهد که چرا چنین سامانههایی بیشتر در نواحی سرد و یخزده منظومه شمسی دیده میشوند.»
