استفاده تجهیزات داخلی در تولید تراشه چین تولیدکنندگان را مجبور میکند تا ۵۰ درصد از هزینه تجهیزات خود را از منابع داخلی تأمین کنند.
به گزارش سرویس سختافزار تکناک، چین بیسروصدا قانونی را تصویب کرده است که براساس آن، تولیدکنندگان تراشه هنگام افزودن ظرفیت جدید تولید نیمههادی باید دستکم ۵۰ درصد از تجهیزات خود را از تولیدکنندگان داخلی تأمین کنند. این قانون میتواند بهطور بالقوه تصمیمهای خرید شرکتهای تولید تراشه چین را دگرگون کند و بهسرعت پذیرش ابزارهای بومی را افزایش دهد و تأمینکنندگان خارجی را از بازار چین کنار بزند.
بااینحال، قانون مذکور چند نکته مهم و محدودکننده دارد: ۱. دولت برای کارخانههای پیشرفته معافیتهایی در نظر میگیرد؛ ۲. صنعت چین اساساً نمیتواند به تعداد کافی سیستمهای لیتوگرافی تولید کند. این قانون بهطور رسمی منتشر نشده است؛ اما در ماههای اخیر به شرکتهایی که بهدنبال دریافت مجوز دولتی برای ساخت یا گسترش کارخانههای تولید تراشه هستند، دستور داده شده است ثابت کنند که دستکم نیمی از هزینه تجهیزاتشان به تأمینکنندگان چینی اختصاص دارد.
به گفته منابع آگاه از روند بررسی، درخواستهایی که به این حد نصاب نمیرسند، معمولاً رد میشوند. حتی مقامهای دولتی به متقاضیان اعلام کردهاند که عدد ۵۰ درصد حداقل محسوب میشود نه هدف نهایی؛ چراکه هدف بلندمدت استفاده انحصاری از تجهیزات بومی در کارخانههای تولید ویفر است.
بااینحال، نهادهای نظارتی در مواقعی که گزینههای داخلی محدود باشند، انعطافپذیری موردی اعمال میکنند و همین موضوع شاید مهمترین ضعف این الزام باشد. قانون ذکرشده به سختگیرانهترین شکل برای خطوط تولیدی اعمال میشود که از فناوریهای ساخت بالغ استفاده میکنند؛ درحالیکه گرههای پیشرفته بهدلیل کمبود تجهیزات بومی، بهویژه در حوزه لیتوگرافی، از معافیتهای موقت برخوردار شدهاند.
تراشهسازان وابسته به دولت در سال جاری ۴۲۱ سفارش برای ماشینهای لیتوگرافی ساخت داخل و قطعات آنها ثبت کردهاند که ارزش تجمیعیشان حدود ۸۵۰ میلیون یوان (معادل ۱۲۱/۳ میلیون دلار) است. هرچند عدد ۴۲۱ درخورتوجه به نظر میرسد، این رقم هم شامل سیستمهای جدید میشود و هم قطعات یدکی؛ بنابراین، مشخص نیست چه تعداد ابزار کاملاً جدید در این سفارشها وجود دارد.
برای درک بهتر این رقم، بد نیست بدانیم ابزارهای لیتوگرافی ArF خشک شرکت ASML که برای تولید تراشه با گرههای بالغ استفاده میشوند، بهطور متوسط هر واحد حدود ۲۷/۹ میلیون دلار قیمت دارند؛ رقمی که براساس نتایج مالی سهماهه چهارم سال ۲۰۲۴ این شرکت محاسبه شده است. سیستمهای KrF نیز بهطور میانگین حدود ۱۴/۴۶ میلیون دلار قیمت دارند. درمقابل، جدیدترین اسکنرهای لیتوگرافی DUV غوطهوری ArF شرکت ASML که برای فناوریهای ساخت پیشرفته به کار میروند، بهطور متوسط ۸۲/۵ میلیون دلار برای هر واحد قیمت دارند.
به نوشته تامز هاردور، درباره تجهیزات لیتوگرافی ساخت چین معمولاً صحبت از فناوری غوطهوری نیست؛ بلکه بیشتر به ماشینهای ArF خشک یا KrF محدود میشود. پیشرفتهترین ابزارهای اثباتشده چین توانایی تولید در سطح ۲۸ نانومتر را دارند؛ اما به نظر نمیرسد این ابزارها درحالحاضر وارد تولید انبوه شده باشند. بااینحال، مجموع ارزش سفارشها نشان میدهد که صنعت چین فقط میتواند سیستمهای لیتوگرافی نسبتاً ارزان برای فناوریهای ساخت قدیمی بسازد و حتی همین تجهیزات نیز در مقیاس چندان بزرگی تولید نمیشوند.
مبلغ ۱۲۱/۳ میلیون دلار تقریباً معادل قیمت هشت دستگاه لیتوگرافی KrF شرکت ASML است. حتی اگر فرض کنیم تولیدکنندگان چینی موفق شده باشند هزینه ساخت این ابزارهای بالغ را نصف کنند که امری بسیار بعید به نظر میرسد، بازهم بدینمعناست که آنها در سال ۲۰۲۵ تنها توانستهاند حدود ۱۶ دستگاه از این تجهیزات را تولید کنند. این در حالی است که ASML در سال ۲۰۲۴ درمجموع ۱۵۲ دستگاه KrF استپر و ۶۵ دستگاه i-line و ۲۸ اسکنر ArF خشک و ۱۲۹ اسکنر ArF و ۴۴ اسکنر EUV تولید کرده است.
