بریتانیا با اتکا به نتایج یک مطالعه دولتی، گام جاه‌طلبانه‌ای به سوی تجاری‌سازی انرژی خورشیدی فضامحور برداشته است.
به گزارش سرویس علمی تکناک، این گزارش نشان می‌دهد که نیروگاه‌های خورشیدی مستقر در مدار می‌توانند برق پاک را به طور مستقیم به شبکه سراسری تزریق و تحقق اهداف کربن صفر را تسریع کنند. این گزارش که در فوریه ۲۰۲۶ توسط شرکت مهندسی سامانه و فناوری Frazer-Nash Consultancy تدوین شده است، امکان‌سنجی اجرای پروژه‌های آزمایشی کوچک‌مقیاس در حوزه انرژی خورشیدی فضامحور را ارزیابی می‌کند.
حتما بخوانید: هوش مصنوعی برق آمریکا را می‌بلعد؛ ماسک ایده انتقال دیتاسنترها به فضا را مطرح کرد
مطالعه منتشرشده از سوی دپارتمان Energy Security and Net Zero پیشنهاد می‌کند که گیرنده‌های ماهواره‌ای موسوم به آنتنهای یک‌سوساز در محدوده مزارع بادی فراساحلی موجود مستقر شوند تا از زیرساخت‌های اتصال شبکه‌ای از پیش احداث‌شده بهره ببرند. در این مدل، آنتنهای یک‌سوساز، پرتوهای مایکروویوی ارسال‌شده از ماهواره‌های مستقر در مدار زمین‌آهنگ را دریافت و با تبدیل مستقیم آنها به جریان الکتریکی پایدار و استاندارد، برق آماده تزریق به شبکه را تولید می‌کنند؛ راهکاری که می‌تواند پیوندی عملی میان زیرساخت‌های دریایی و انرژی مداری برقرار سازد.
انرژی خورشیدی فضامحور چیست؟
انرژی خورشیدی فضامحور (Space-Based Solar Power) مفهومی است که در آن سامانه‌های ماهواره‌ای در مدار زمین، تابش خورشید را جذب و انرژی تولیدی را به زمین منتقل می‌کنند. این رویکرد با حذف تلفات جوی، بهره‌مندی تقریبا پیوسته از نور خورشید و امکان جهت‌گیری بهینه نسبت به خورشید، بازدهی بسیار بالاتری نسبت به تاسیسات زمینی ارائه می‌دهد. برآوردها نشان می‌دهد که یک نیروگاه مداری می‌تواند تا ۱۳ برابر بیش از نمونه مشابه زمینی انرژی تولید کند. این فناوری پاسخی بالقوه به معضل «ناپیوستگی تولید» در منابع تجدیدپذیر است؛ چالشی که حتی زیرساخت‌های رو به گسترش بادی و خورشیدی بریتانیا نیز با آن مواجه هستند. طبق گزارش، یک پلتفرم خورشیدی فضایی قادر است تا دو گیگاوات برق تولید کند؛ ظرفیتی هم‌تراز با یک راکتور هسته‌ای بزرگ که تامین پایدار و شبانه‌روزی برق را تضمین و مستقل از شرایط جوی عمل می‌کند.
بیشتر بخوانید: بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی فراساحلی در چین راه‌اندازی شد
در سامانه‌های انرژی خورشیدی فضامحور، آنتنهای یک‌سوساز مستقر در زمین، پرتوهای مایکروویوی ارسالی از مدار را به جریان الکتریکی فشارقوی تبدیل و به طور مستقیم به شبکه انتقال تزریق می‌کنند. زیرساخت موجود در مزارع بادی فراساحلی (شامل پست‌های برق و کابل‌ها) می‌تواند به عنوان نقطه اتصال طبیعی این پیوند مداری عمل کند. گزارش دپارتمان Energy Security and Net Zero تصریح می‌کند که اگرچه هزینه‌های اولیه بالا است، اما با سرمایه‌گذاری هدفمند و چارچوب سیاستی حمایتی، SBSP می‌تواند تا سال ۲۰۴۰ به بازه قیمتی رقابتی حدود ۸۷ تا ۱۲۹ پوند به‌ازای هر مگاوات‌ساعت برسد. با وجود این، نبود سازوکارهای کاهش ریسک برای پروژه‌های اولیه بزرگ‌مقیاس ممکن است مانع جذب سرمایه شود.
برای مطالعه بیشتر: تولید برق از ارتفاع ۲ هزار متری با کشتی هوایی غول‌پیکر S2000
همچنین احداث آنتنهای یک‌سوساز وسیع نیازمند ارزیابی دقیق پیامدهای زیست‌محیطی و بصری است. در سوی دیگر، کاهش چشمگیر هزینه پرتاب در سال‌های اخیر (ناشی از موشک‌های قابل استفاده مجدد و رقابت فزاینده تجاری) امکان استقرار ده‌ها هزار پنل سبک‌وزن در مدار را واقع‌بینانه‌تر کرده است. این گزارش نتیجه می‌گیرد که تحقق کامل بهره‌برداری از ظرفیت انرژی خورشیدی فضامحور مستلزم مشارکت هم‌زمان بخش عمومی و خصوصی برای رفع موانع فنی و تسهیل گذار از مرحله نمایشی به بهره‌برداری تجاری گسترده خواهد بود.
