چین در نمایشگاه هوایی سنگاپور، تلاش تازه‌ای برای بازاریابی خارجی جنگنده نسل پنجم J-35 آغاز کرد و رقابت مستقیم با F-35 آمریکا را هدف گرفت.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، تحلیلگران، موفقیت صادراتی این جنگنده را وابسته به ترکیبی از عوامل فنی، سیاسی و اقتصادی می‌دانند و مسیر پیش‌روی آن را پیچیده ارزیابی می‌کنند.
شرکت «چاینا نشنال آئرو-تکنولوژی ایمپورت اند اکسپورت کورپوریشن» به نمایندگی از «شرکت صنایع هوانوردی چین» (AVIC) در نمایشگاه هوایی سنگاپور، مدل نیم‌مقیاس نسخه J-35A ویژه نیروی هوایی را به نمایش گذاشت. پکن با این اقدام پیام روشنی درباره عزم خود برای صادرات این جنگنده ارسال کرد، اما کارشناسان درباره میزان استقبال بازار جهانی تردیدهایی را مطرح می‌کنند.
بیشتر بخوانید: از ایده تا پرواز پهپاد ونوم در ۷۱ روز؛ پروژه‌ای که معادلات پهپادی را تغییر می دهد
جنگنده J-35A که شرکت شن‌یانگ ایرکرفت کورپوریشن زیرمجموعه AVIC آن را طی بیش از یک دهه توسعه داد، سال گذشته پس از رونمایی رسمی در رژه بزرگ نظامی به مناسبت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، به خدمت ارتش آزادی‌بخش خلق درآمد. چین، آن را دومین جنگنده نسل پنجم خود پس از J-20 معرفی کرد. J-20 مجوز صادرات ندارد و J-35 به عنوان گزینه صادراتی پکن مطرح شده است.
ناظران نظامی، جنگنده نسل پنجم J-35 را پاسخ مستقیم چین به F-35 شرکت لاکهید مارتین می‌دانند. چین در سال‌های اخیر، مدل‌های این جنگنده را در نمایشگاه‌های مهمی مانند پاریس و دبی نیز ارائه کرد تا توجه خریداران بالقوه را جلب کند. با وجود این، کارشناسان تأکید می‌کنند که صرف معرفی در نمایشگاه‌های بین‌المللی تضمینی برای عقد قراردادهای بزرگ صادراتی نیست.
لیزلوت اودگارد، پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسون در واشینگتن، J-35 را برای کشورهایی جذاب توصیف کرد که می‌خواهند وابستگی خود را به زنجیره‌های تأمین غربی کاهش دهند. او، اویونیک پیشرفته، قابلیت‌های پنهانکاری و احتمال ارائه شرایط تأمین مالی انعطاف‌پذیرتر را از جمله مزایای بالقوه این جنگنده برشمرد.
در عین حال، اودگارد محدودیت‌های مهمی را مطرح کرد. او قابلیت همکاری محدودتر J-35 با سامانه‌های تسلیحاتی و شبکه‌های اطلاعاتی غربی را در مقایسه با F-35 یک نقطه ضعف دانست. F-35 به دلیل اتصال یکپارچه با سامانه‌های اطلاعات، شناسایی و شبکه‌های فرماندهی و کنترل متحدان آمریکا، از یک اکوسیستم عملیاتی گسترده و بالغ بهره می‌برد که مزیت راهبردی مهمی برای کشورهای هم‌پیمان واشینگتن ایجاد می‌کند.
تیموتی هیث، پژوهشگر ارشد دفاعی در اندیشکده رند، فاصله چین با آمریکا را در توسعه جنگنده‌های نسل پنجم کاهش‌یافته ارزیابی کرد. او احتمال سرعت بیشتر و مانورپذیری بالاتر J-35 را مطرح کرد، اما طراحی F-35 را برای عملیات برد بلند و هماهنگی نزدیک با نیروهای متحدان آمریکا مناسب‌تر دانست.
بیشتر بخوانید: مقایسه جنگنده F-35 لایتنینگ ۲ آمریکا با J-35 چین؛ نبرد غول‌های نسل پنجمی
در منطقه آسیا-اقیانوسیه، چندین متحد آمریکا از جمله استرالیا، ژاپن، سنگاپور و کره جنوبی، F-35 را در اختیار دارند. ژاپن به تازگی نسخه F-35B را با قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی به ناوگان خود اضافه کرد. این نسخه، امکان عملیات از ناوهای دریایی را فراهم می‌کند و انعطاف‌پذیری تاکتیکی توکیو را در شرایط افزایش تنش با پکن تقویت می‌نماید.
بنس نمث، استاد ارشد مطالعات دفاعی در کینگز کالج لندن، جنگنده نسل پنجم J-35 چین را گزینه‌ای محتمل برای کشورهایی دانست که به F-35 دسترسی ندارند یا می‌خواهند وابستگی راهبردی خود را به آمریکا کاهش دهند. او، هزینه چرخه عمر بالای F-35 را نیز عاملی بازدارنده برای برخی کشورها معرفی کرد و احتمال ارائه شرایط مالی آسان‌تر از سوی چین را مزیت رقابتی دانست.
بیشتر بخوانید: وزیر دفاع هلند: جنگنده F-35 را می‌توان مانند آیفون جیلبریک کرد
در عین حال، نمث به چالش‌های فنی احتمالی اشاره کرد و سامانه‌های نرم‌افزاری ارتقا و پشتیبانی J-35 را در مقایسه با زیرساخت پشتیبانی گسترده F-35 نابالغ توصیف کرد. او سیاست ائتلاف‌ها را عامل تعیین‌کننده اصلی در صادرات جنگنده‌های نسل پنجم در آسیا-اقیانوسیه دانست و انتخاب F-35 را برای متحدان نزدیک آمریکا گزینه پیش‌فرض ارزیابی کرد.
برخی کشورهای جنوب‌شرق آسیا در سال‌های اخیر، گزینه‌های ارزان‌تر مانند FA-50 کره جنوبی مورد استفاده فیلیپین یا JAS 39 Gripen سوئد مورد استفاده تایلند را ترجیح دادند. تحلیلگران، توسعه جنگنده KF-21 کره جنوبی با ویژگی‌های پنهانکاری و برنامه ارتقا به سطح نسل پنجم را نیز عاملی دانستند که می‌تواند فضای رقابت را برای J-35 تنگ‌تر کند.
در مجموع، چین با معرفی J-35 تلاش می‌کند جایگاه خود را در بازار جنگنده‌های پیشرفته تثبیت کند، اما موفقیت این برنامه به توازن میان مزیت‌های فنی، شرایط مالی و ملاحظات ژئوپلیتیکی وابسته خواهد بود.
