فهرست مطالب
در حالی که هزینه استخراج بیتکوین (BTC) در بسیاری از کشورهای جهان رو به افزایش است، ایران به دلیل شرایط متفاوت خود مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش سرویس ارز دیجیتال تکناک، در اوایل سال ۲۰۲۶، برآورد میشود هزینه استخراج هر بیتکوین (BTC) در ایران حدود ۱۳۲۰ دلار باشد، در حالی که قیمت این رمزارز در بازار نزدیک به ۶۸ هزار دلار معامله میشود. این اختلاف چشمگیر باعث شده برخی از بازدهی بالقوهای در حدود ۵۰ برابر هزینه تولید سخن بگویند. روی کاغذ، ایران یکی از سودآورترین نقاط جهان برای استخراج بیتکوین (BTC) به نظر میرسد.
نقش کلیدی برق یارانهای
استخراج بیتکوین (BTC) به دستگاههای قدرتمندی به نام ایسیک متکی است که با حل مسائل پیچیده ریاضی، امنیت شبکه را تامین کرده و پاداش بلاک دریافت میکنند. برق بزرگترین بخش هزینه استخراج را تشکیل میدهد و معمولا بین ۸۰ تا ۹۰ درصد کل هزینهها را شامل میشود. در بسیاری از کشورها قیمت انرژی افزایش یافته، اما در ایران برق بهشدت توسط دولت یارانه داده میشود و نرخ صنعتی آن گزارش شده که تا حدود ۰.۰۰۵ دلار به ازای هر کیلوواتساعت کاهش مییابد.
برای استخراج یک بیتکوین (BTC) معمولا بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ مگاواتساعت انرژی مصرف میشود. با نرخهای پایین برق در ایران، این میزان مصرف به هزینهای در حدود ۱۳۲۰ دلار برای هر واحد میرسد. در مقایسه، استخراجکنندگان در آمریکا یا اروپا بسته به قیمت انرژی و بهرهوری تجهیزات، ممکن است بین ۴۰ هزار تا بیش از ۱۰۰ هزار دلار برای تولید همان میزان بیتکوین (BTC) هزینه کنند.
برخی تحلیلگران اشاره کردهاند که در قیمتهای فعلی، استخراج یک بیتکوین (BTC) در ایران میتواند بیش از ۶۶ هزار دلار سود بالقوه ایجاد کند؛ حاشیه سودی که در صنعت استخراج امروز بسیار نادر به شمار میرود.
ریسکهای قانونی و فشار بر شبکه برق
با این حال، واقعیت به این سادگی نیست. ایران در سال ۲۰۱۹ استخراج بیتکوین (BTC) را بهطور رسمی قانونی اعلام کرد تا در شرایط تحریمهای بینالمللی بتواند ارز خارجی کسب کند. استخراجکنندگان دارای مجوز میتوانند بهصورت قانونی فعالیت کنند و از برق یارانهای بهره ببرند، اما موظفاند بیتکوینهای استخراجشده را مستقیما به بانک مرکزی ایران بفروشند.
در عین حال، گفته میشود بخش بزرگی از استخراج در ایران بهصورت غیرقانونی و زیرزمینی انجام میشود. برخی استخراجکنندگان غیرمجاز برای کاهش بیشتر هزینهها به خطوط برق خانگی یا منابع غیرمجاز شبکه متصل میشوند. هرچند سود بالقوه بالا است، اما برخوردهای قانونی نیز رایج بوده و تجهیزات بسیاری توقیف میشود.
از سوی دیگر، استخراج گسترده فشار قابلتوجهی بر شبکه برق کشور وارد کرده و در برخی شهرها به قطعی برق منجر شده است. دولت برای تثبیت تامین انرژی، اقدام به بازرسیها و تعطیلیهای موقت مراکز استخراج کرده است.
در مقایسه با کشورهایی مانند اتیوپی، قزاقستان یا ایالت تگزاس آمریکا، ایران در سال ۲۰۲۶ همچنان یکی از پایینترین هزینههای استخراج را دارد. با این حال، این فرصت با ریسکهای جدی همراه است. برای استخراجکنندگان، پرسش اصلی این است که آیا سود بالقوه عظیم، ارزش پذیرش عدم قطعیتهای قانونی، نظارت دولتی و خطر همیشگی برخوردهای اجرایی را دارد یا خیر.
