سلاحی که روس‌ها نمی‌خواهند شما ببینید

مشاهدات هلال‌های نورانی در اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۶۷ در واقع آزمایش‌های مخفیانه سلاح هسته‌ای R-36 Orb بودند که غرب را نگران کردند.

به گزارش سرویس هوافضای تک‌ناک، در بهار ۱۹۶۷، موجی از مشاهدات غیرعادی سراسر اتحاد جماهیر شوروی را فرا گرفت. از دشت‌های روستایی اوکراین تا رشته‌کوه‌های قفقاز، هزاران شهروند گزارش دادند که اشکال هلالی بزرگ و نورانی به‌طور بی‌صدا در آسمان غروب حرکت می‌کنند.

این پدیده آن‌قدر گسترده و همگانی بود که شور و هیجان ملی درباره موجودات فضایی را برانگیخت. روزنامه‌های محلی روایت‌های شاهدان عینی را منتشر کردند و گروه‌های تحقیقاتی آماتور برای ردیابی «بازدیدکنندگان» تشکیل شدند. اما واقعیت پشت این نورهای عجیب کاملا زمینی بود.

حتما بخوانید: ۱۰ فناوری نظامی که به ابزارهای روزمره تبدیل شدند

سلاحی پشت پرده‌ها

در حالی که شهروندان آسمان را به‌دنبال بیگانگان می‌کاویدند، ارتش شوروی مخفیانه آزمایش یک سامانه جنجالی کلاهک‌های هسته‌ای به‌نام سامانه بمباران مداری (FOBS) را آغاز کرده بود. این سلاح، معروف به R-36 Orb در میان نظامیان، برای عبور از دفاع‌های آمریکا طراحی شده بود؛ کلاهک هسته‌ای ابتدا در مدار پایین زمین قرار می‌گرفت و سپس از زاویه‌ای غیرمنتظره به سمت هدف رها می‌شد.

اشکال هلالی مرموز در واقع رد پای فیزیکی این آزمایش‌ها بودند. هنگام رسیدن R-36 Orb به انتهای مدار، موتورهای عقب‌ران فعال می‌شدند تا سرعت کلاهک برای ورود مجدد کاهش یابد. در جو نازک بالایی، خروجی این موتورها به صورت یک مسیر پهن و منحنی پخش شد. با توجه به اینکه آزمایش‌ها در غروب انجام می‌شد، نور خورشید ذرات خروجی را روشن می‌کرد و آن‌ها را در آسمان تاریک می‌درخشاند، این اتفاق باعث ایجاد توهم اشکال هلالی نورانی در ذهن ناظران می‌شد.

برای مطالعه بیشتر: ۹ ایده شگفت‌انگیز عصر اتم؛ از خودروهای هسته‌ای تا خانه‌های اتمی + ویدیو

مسابقه اطلاعاتی

زمان‌بندی آزمایش‌های R-36 Orb نگرانی‌های دیپلماتیک واشنگتن را برانگیخت. در آن دوران، اتحاد جماهیر شوروی پیمان فضایی را امضا کرده بود که قرار دادن سلاح‌های کشتار جمعی در مدار زمین را ممنوع می‌کرد. در حالی که شهروندان شوروی به دنبال بیگانگان بودند، سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا در حال تحلیل شواهد و سرهم کردن پازل فناوری موشکی شوروی بودند.

تا نوامبر ۱۹۶۷، وزارت دفاع آمریکا مسکو را به ساخت یک سلاح هسته‌ای مداری متهم کرد. با درک این نکته که گزارش‌های UFO اطلاعات ارزشمندی درباره فناوری موشکی به غرب می‌دهد، دولت شوروی ناگهان پوشش رسانه‌ای مشاهدات را محدود کرد و آزمایش‌های بعدی به زمان‌هایی منتقل شدند که نور خورشید دود خروجی موشک‌ها را روشن نکند.

میراث R-36 Orb

برنامه FOBS پس از بیش از یک دهه فعالیت پایان یافت. ناوگان کوچکی از این موشک‌های مداری تا سال ۱۹۸۳ در سیلوها مستقر بود و سپس مطابق مفاد پیمان SALT II منهدم شد. راز اشکال هلالی تا دهه‌ها بعد فاش نشد. مقایسه با پرتاب‌های مدرن موشک‌ها، از جمله SpaceX، علمی بودن این مشاهدات ۱۹۶۷ را تأیید کرده است.

تصاویر فروسرخ موشک‌های امروزی هنگام انجام سوخت‌رسانی برگشتی همان امواج هلالی فشار را نشان می‌دهد که در زمان خود ناظران جنگ سرد را به وحشت انداخته بود. امروز، «هلال بزرگ شوروی» یادآور دوره‌ای است که واقعیت نظامی و تخیل علمی در جریان رقابت فضایی به هم آمیختند؛ تجربه‌ای که در نگاه مردم برخورد با ناشناخته‌ها به نظر می‌رسید، در حقیقت دود درخشان اولین سلاح هسته‌ای مداری جهان بود.