ناسا نخستین فضاپیمای میانسیارهای هستهای خود را با نام SR-1 Freedom در دسامبر سال ۲۰۲۸ به مقصد مریخ پرتاب میکند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این فضاپیما نخستین سامانهای خواهد بود که یک راکتور شکافت هستهای، نیروی اصلی آن را تأمین میکند و به گفته مقامهای ناسا، نقش مهمی در برنامههای آینده آمریکا برای حضور انسان در ماه و مریخ خواهد داشت.
این پروژه پس از تغییر سیاستهای فضایی آمریکا و تأکید دولت بر توسعه توانمندیهای راهبردی در فضا شتاب گرفته است. مدیریت این برنامه را Jared Isaacman بر عهده دارد و او مأموریت SR-1 Freedom را گامی عملی برای اثبات امکان استفاده از انرژی هستهای در سفرهای طولانی فضایی توصیف کرده است.
ناسا طی دهههای گذشته بارها برای استفاده از پیشرانش هستهای تلاش کرده بود، اما بیشتر این طرحها یا در مرحله آزمایش متوقف شدند یا هرگز به عملیات واقعی نرسیدند. اکنون این سازمان تصمیم گرفته است به جای طراحی سامانهای کاملاً جدید و پیچیده از فناوریهای موجود و آزمودهشده استفاده کند تا زمانبندی پرتاب سال ۲۰۲۸ حفظ شود. مقامهای ناسا این رویکرد را یک راهحل کاربردی میدانند که هدف اصلی آن، نمایش قابلیت اجرایی فناوری است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، SR-1 Freedom به یک راکتور ۲۰ کیلوواتی مجهز خواهد شد که با سوخت HALEU کار میکند. این سوخت نوعی اورانیوم با غنای پایین اما کارایی بالا است و میتواند انرژی لازم را برای پیشرانهای الکتریکی پیشرفته فضاپیما فراهم کند. برنامهریزی شده است که راکتور حداکثر تا ۴۸ ساعت پس از پرتاب فعال شود و سپس سفر تقریبی یکساله فضاپیما به سوی مریخ آغاز گردد.
سامانه تولید برق این فضاپیمای هستهای ناسا بر پایه چرخه بسته برایتون طراحی شده است؛ فناوری که گرمای تولیدشده در راکتور را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند. همچنین مهندسان ناسا از سپرهای تابشی کاربید بور، لولههای انتقال حرارت و رادیاتورهای سبکوزن تیتانیومی برای کنترل دما و محافظت از تجهیزات استفاده خواهند کرد. سامانه پیشرانش ۴۸ کیلوواتی این مأموریت افزون بر تأمین نیروی حرکت، وظیفه توزیع برق و پشتیبانی ارتباطات داخلی را نیز بر عهده دارد.
مهمترین مأموریت این فضاپیما، حمل پروژهای به نام Skyfall است که شامل سه بالگرد مشابه بالگرد Ingenuity خواهد بود. این بالگردها پس از رسیدن به مریخ از فضاپیما جدا میشوند و مناطق مختلف سطح سیاره را بررسی میکنند. آنها با استفاده از رادار نفوذکننده در زمین، محلهای مناسب فرود، ذخایر احتمالی یخ و شرایط سطحی را شناسایی خواهند کرد.
دانشمندان ناسا معتقد هستند که اطلاعات بهدستآمده از این پهپادها برای مأموریتهای سرنشیندار آینده بسیار حیاتی است، چرا که پیش از اعزام فضانوردان باید محلهای ایمن فرود، منابع آب و وضعیت زمینشناسی مریخ با دقت بررسی شود. به همین دلیل، مأموریت SR-1 Freedom تنها یک آزمایش فناورانه نیست، بلکه بخشی از زیرساخت لازم برای سفر انسان به مریخ محسوب میشود.
ناسا هنوز تصمیم نهایی را درباره سرنوشت این فضاپیما پس از تحویل محموله خود نگرفته است. مقامهای این سازمان در حال بررسی دو گزینه عبور از کنار مریخ یا ورود به مدار این سیاره برای ادامه تحقیقات علمی و فنی هستند.
همچنین این مأموریت، مقدمهای برای برنامههای بزرگتر ناسا در ماه خواهد بود. بر اساس نقشه راه جدید، این سازمان قصد دارد منابع بیشتری را به ایجاد پایگاه دائمی در قطب جنوب ماه اختصاص دهد و از انرژی هستهای برای تأمین برق و گرمای مناطق تاریک و سرد ماه استفاده کند. در همین چارچوب، پروژه Gateway Program با بازنگری روبهرو شده است.
اگر SR-1 Freedom طبق برنامه در سال ۲۰۲۸ با موفقیت پرتاب و مأموریت خود را کامل کند، بسیاری از کارشناسان آن را یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ اکتشافات فضایی پس از فرود انسان بر ماه خواهند دانست؛ رخدادی که میتواند مسیر سفرهای انسانی به مریخ را از مرحله رؤیا به واقعیت نزدیکتر کند.
