فهرست مطالب
شرکت اسپریت ایرلاینز با اعلام توقف فوری فعالیت خود، شوک گستردهای به صنعت هوانوردی وارد کرده است.
به گزارش سرویس وسائل نقلیه تکناک، این تصمیم، هزاران پرواز برنامهریزیشده و شمار قابل توجهی از کارکنان را تحت تاثیر قرار میدهد. این ایرلاین ارزانقیمت که در سالهای اخیر با بحرانهای مالی مداوم دستوپنجه نرم میکرد، روز شنبه اعلام کرد که تمامی پروازهای خود را لغو کرده و روند «توقف منظم عملیات» را آغاز کرده است.
در بیانیه رسمی شرکت آمده است: «تمام پروازها لغو شده است و خدمات پشتیبانی مشتریان دیگر ارائه نمیشود.» اسپریت ایرلاینز که پس از همهگیری کووید-۱۹ موفق به تثبیت سودآوری نشده بود، در تلاش برای خروج از دومین فرایند ورشکستگی خود در کمتر از یک سال قرار داشت. با وجود این، افزایش شدید هزینه سوخت جت (ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک و تشدید درگیریهای مرتبط با جنگ با ایران) به عنوان یکی از عوامل اصلی فروپاشی برنامههای احیای شرکت عنوان شده است.
در این بیانیه تاکید شده است: «با وجود تلاشهای گسترده، افزایش قابل توجه قیمت نفت و سایر فشارهای عملیاتی، چشمانداز مالی اسپریت ایرلاینز را به شدت تضعیف کرده است. با عدم دسترسی به منابع مالی جدید، آغاز فرایند توقف فعالیت اجتنابناپذیر بود.» این شرکت پیشتر در ماه گذشته برای دریافت حمایت مالی به کاخ سفید مراجعه کرده بود و در ابتدا نشانههایی از تمایل دولت برای بررسی این درخواست وجود داشت. با وجود این، گزارشها حاکی از آن است که مذاکرات میان شرکت، دارندگان اوراق قرضه و دولت فدرال در نهایت به بنبست رسیده است.
اظهارنظر وزیر حملونقل ایالات متحده
شان دافی، وزیر حملونقل ایالات متحده، در نشست خبری روز شنبه اعلام کرد که اگرچه امکان دستیابی به توافق وجود داشت، اما این توافق باید «قابل قبول و منطقی» میبود و در نهایت به دلیل «اختلاف با طلبکاران» روند مذاکرات متوقف شده است. شان دافی با اشاره به روند شکست مذاکرات مالی میان دولت و اسپریت ایرلاینز تاکید کرد که تصمیم نهایی برای پذیرش یا رد هرگونه توافق با دولت در اختیار شرکت بوده است. او در عین حال خاطرنشان کرد که از منظر دولت، تخصیص منابعی در مقیاسهای بسیار بزرگ (مانند نیم میلیارد دلار برای نجات یک ایرلاین) به سادگی امکانپذیر نیست. دافی تصریح کرد: «تلاشهایی برای ارائه راهکارهای خلاقانه انجام شد، اما هیچیک از این سناریوها در نهایت محقق نشد.»
بیشتر بخوانید: تاکسی های هوایی برقی یک قدم تا واقعیت
در همین حال، دیو دیویس، رئیس و مدیرعامل اسپریت ایرلاینز، در بیانیهای اعلام کرد که ادامه فعالیت شرکت مستلزم تامین صدها میلیون دلار نقدینگی اضافی بوده است؛ منابعی که به گفته او، شرکت در اختیار نداشته و توان جذب آن را نیز نداشته است. دیویس در گفتوگو با والاستریت ژورنال تاکید کرد که هدف مدیریت، ایجاد اختلال ناگهانی در فعالیت شرکت و سرگردانی مسافران نبوده است. او گفت: «ما بلیتها را با این فرض نفروختیم که قرار است فعالیت خود را متوقف کنیم. انتظار داشتیم بتوانیم نقدینگی مورد نیاز را تامین کنیم.»
دافی در واکنش به این پرسش که آیا جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران عامل نهایی فروپاشی شرکت بوده است، این فرضیه را رد و تاکید کرد که مشکلات ساختاری اسپریت ایرلاینز مدتها پیش از آغاز این درگیریها شکل گرفته بود. او تصریح کرد: «این شرکت چندین بار وارد فرایند ورشکستگی شده بود. مدل کسبوکار آن کارایی نداشت و در نهایت به ثبات مالی نرسید.» با آغاز رسمی توقف فعالیت اسپریت ایرلاینز، هیچ پرواز فعالی از این شرکت در آسمان مشاهده نشد؛ با وجود این، پیامدهای این تصمیم به سرعت بر مسافران دارای بلیت (چه در آستانه سفر و چه در میانه مسیر) آشکار شد.
سردرگمی مسافران پس از توقف فعالیت اسپریت ایرلاینز
صبح شنبه، ترمینالهای اصلی این ایرلاین با کانترهای خالی مواجه بودند و تنها اطلاعیههایی محدود درباره تعطیلی شرکت در محل نصب شده بود. همزمان، نبود نیروی کافی برای پاسخگویی، سردرگمی گستردهای را در میان مسافران ایجاد کرد. در یکی از این موارد، آنجلا مورنو که قصد سفر از فورت لادردیل به نشویل را برای شرکت در یک مراسم عروسی داشت، پیش از عزیمت به فرودگاه از توقف فعالیت شرکت مطلع شد و ناچار به جستوجوی فوری برای پرواز جایگزین شد. او این وضعیت را «شوکآور» توصیف کرد و گفت که بخش قابل توجهی از اعضای خانواده به دلیل این اختلال قادر به حضور در مراسم نخواهند بود. به گفته او، هرچند بازپرداخت بلیتها در حال انجام است، اما قیمت بلیتهای جایگزین تا حدود ۶۰۰ دلار افزایش یافته و احتمال رسیدن به موقع بسیار پایین است.
در نمونهای دیگر، ریکاردو تجدو، ۷۲ ساله، هنگام ورود به فرودگاه فورت لادردیل برای سفر درمانی به جمهوری دومینیکن از تعطیلی شرکت مطلع شد. او با انتقاد از نبود برنامه جایگزین برای بازگرداندن مسافران گفت: «این سفر تفریحی نیست، بلکه پزشکی است. قابل درک نیست که یک شرکت ورشکسته بدون هیچ راهحل مشخصی برای بازگشت مسافران، فعالیت خود را متوقف کند.»
حتما بخوانید: آزمایش بالهای بلند و باریک؛ گام تازه ناسا و بوئینگ برای هواپیماهای آینده + ویدیو
در بیانیه رسمی منتشرشده در وبسایت اختصاصی توقف فعالیت، اسپریت ایرلاینز اعلام کرد که مسافران نباید به فرودگاه مراجعه کنند و باید وضعیت بازپرداخت و مراحل بعدی را از طریق سامانه آنلاین پیگیری نمایند. بر اساس این اطلاعیه، بازپرداخت بلیتهای خریداریشده مستقیم از طریق کارت اعتباری یا دبیت به صورت خودکار انجام میشود، اما مسافران غیرمستقیم باید از طریق آژانسهای مسافرتی اقدام کنند. همچنین تاکید شده است که هزینههای جانبی ناشی از لغو پروازها، از جمله اقامت اضطراری، تنها در صورت وجود پوشش بیمه سفر قابل جبران خواهد بود.
در سطح سیاستگذاری، شان دافی اعلام کرد که مسافران میتوانند از فرایند بازگشت وجه از طریق شرکتهای صادرکننده کارت اعتباری استفاده کنند. او همچنین از توافق با یونایتد ایرلاینز، دلتا ایرلاینز، JetBlue Airways و Southwest Airlines خبر داد که هدف آن محدودسازی افزایش قیمت بلیت برای مسافران اسپریت ایرلاینز در زمان رزرو مجدد است. دافی در جمعبندی اقدامات عنوان کرد: «با فعالسازی همکاری میان ایرلاینها تلاش شده است مسافران سرگردان نشوند، دسترسی به مسیرهای پروازی حفظ شود، از جهش قیمتها جلوگیری شود و نیروی کار اسپریت به فرصتهای شغلی جدید متصل گردد.»
پایان یک عصر طلایی
در واکنش به توقف فعالیت اسپریت ایرلاینز، انجمن Airlines for America اعلام کرد که شرکتهای بزرگ صنعت هوانوردی مجموعهای از اقدامات حمایتی برای مسافران و کارکنان آسیبدیده اجرا میکنند. این اقدامات شامل ارائه «نرخهای نجات» با سقف قیمتی در مسیرهای پیشین اسپریت، بازگرداندن خدمه گرفتار در مقصد و تسهیل دسترسی کارکنان سابق به فرصتهای شغلی جدید است. شرکت JetBlue در بیانیهای از برنامه خود برای گسترش قابل توجه حضور در فورت لادردیل خبر داد و مدیرعامل این شرکت تاکید کرد که تمرکز کوتاهمدت بر افزایش ظرفیت پروازی، حفظ اتصال شبکه و جلوگیری از افزایش نرخ بلیتها خواهد بود. آمریکن ایرلاینز نیز اعلام کرده در حال بررسی افزایش ظرفیت در مسیرهایی است که پیشتر توسط اسپریت پوشش داده میشد.
برای مطالعه بیشتر: هواپیمای گلوبال ۸۰۰۰ رکورددار سریعترین جت تجاری جهان شد
همزمان، شماری از کارکنان اسپریت ایرلاینز با انتشار پیامهایی در شبکههای اجتماعی به پایان همکاری خود واکنش نشان دادند. برخی خلبانان و مهمانداران از سالها خدمت و پایان غیرمنتظره فعالیت حرفهای خود ابراز تاسف کردند و این دوره را بخش مهمی از زندگی شغلی خود توصیف کردند. شرکت اسپریت ایرلاینز در دوره اوج رشد خود در اواسط دهه ۲۰۱۰، با سرعت قابل توجهی شبکه پروازی خود را گسترش داد و در کمتر از یک سال تا ۲۸ مسیر جدید راهاندازی کرد. ارزش بازار این شرکت در آن زمان به حدود ۶ میلیارد دلار رسید. مدل کسبوکار مبتنی بر «کرایه پایه» این شرکت، با تفکیک هزینه خدمات جانبی مانند بار دستی و نوشیدنی، به کاهش قیمت اولیه بلیت و جذب مسافران حساس به قیمت کمک میکرد.
با وجود سهم محدود از بازار، اسپریت در مقطعی در میان سودآورترین ایرلاینهای آمریکا قرار داشت. این شرکت که مدتها موضوع شایعات ادغام بود، در سال ۲۰۲۲ تلاش کرد که توسط JetBlue خریداری شود، اما این معامله به دنبال مخالفت وزارت دادگستری دولت بایدن به دلایل ضدانحصاری و تایید نهایی دادگاه در سال ۲۰۲۴ متوقف شد. در ادامه، اسپریت ایرلاینز در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار اعلام ورشکستگی تحت فصل ۱۱ کرد و در اوایل ۲۰۲۵ طرح بازسازی آن تصویب شد. با وجود این، در آگوست همان سال، در پی تضعیف تقاضای بازار و افزایش هزینهها، بار دیگر وارد فرایند ورشکستگی شد. تلاش برای ادغام با Frontier Airlines در دسامبر نیز در نهایت بدون نتیجه پایان یافت.
خبر پیشنهادی: آینده ایمنی پرواز با ایربگ هوشمند هواپیما
شان دافی، وزیر حملونقل ایالات متحده، در اظهاراتی تصمیم نهادهای نظارتی را در جلوگیری از ادغام با JetBlue «اشتباهی راهبردی» توصیف کرد و آن را ناشی از مداخلات سیاسی دانست. او بر ضرورت وجود ترکیبی از ایرلاینهای بزرگ و ارزانقیمت برای حفظ رقابت و تنوع قیمتی در بازار تاکید کرد. همچنین دافی هشدار داد که خروج یک اپراتور ارزانقیمت مانند اسپریت ایرلاینز میتواند باعث تمرکز بیشتر بازار به شرکتهای بزرگتر شود. در همین حال، اتحادیههای کارگری نماینده حدود ۲,۰۰۰ خلبان، ۵,۵۰۰ مهماندار و هزاران کارمند دیگر خواستار تضمین پرداخت حقوق و مزایای معوقه شدند. اسپریت ایرلاینز ریشه در یک شرکت حملونقل جادهای مستقر در میشیگان در دهه ۱۹۶۰ دارد که فعالیت هوایی آن از دهه ۱۹۸۰ آغاز شد. این شرکت در سال ۱۹۹۹ مقر خود را به منطقه فورت لادردیل در فلوریدا منتقل کرد و تا پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷ هزار نیروی انسانی در اختیار داشت.
