فهرست مطالب
شرکت xAI با اجاره ظرفیت عظیم دیتاسنتری خود به آنتروپیک نشان داده است که شاید بیش از توسعه مدلهای هوش مصنوعی به دنبال تبدیل شدن به یک غول نئوکلاود و فروش زیرساخت پردازشی باشد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، دو شرکت xAI و آنتروپیک روز چهارشنبه با اعلام یک همکاری غافلگیرکننده، توجه صنعت هوش مصنوعی را به خود جلب کردند؛ توافقی که بر اساس آن، سازنده کلود تمام ظرفیت پردازشی دیتاسنتر “Colossus 1” متعلق به xAI را در اختیار گرفته است. این مرکز با ظرفیتی نزدیک به ۳۰۰ مگاوات به آنتروپیک امکان داد که بلافاصله سقف استفاده کاربران خود را افزایش دهد. این قرارداد برای xAI نهتنها یک توافق چند میلیارد دلاری بالقوه به حساب میآید، بلکه نقطه عطف مهمی در مدل کسبوکار این شرکت محسوب میشود و آن را به یک نئوکلاود تبدیل میکند، چرا که xAI برای نخستینبار توانست یکی از مهمترین داراییهای زیرساختی خود را به منبع درآمد تبدیل کند و از یک مصرفکننده توان پردازشی به ارائهدهنده آن تغییر نقش دهد.
در شرایطی که پرونده حقوقی میان ایلان ماسک و OpenAI همچنان ادامه دارد، برخی این همکاری را اقدامی علیه OpenAI تعبیر کردند. با وجود این، ماسک در شبکه اجتماعی X توضیح داد که xAI فرایند آموزش مدلهای خود را به دیتاسنتر جدیدتر “Colossus 2” منتقل کرده و دیگر نیازی به بهرهبرداری همزمان از هر دو مرکز نداشته است. از منظر تجاری، این تصمیم در کوتاهمدت کاملا منطقی به نظر میرسد. تمرکز اصلی محصولات xAI همچنان روی گروک قرار دارد؛ چتباتی که پس از حواشی گسترده مربوط به قابلیت تولید تصویر در اوایل سال با کاهش محسوس استفاده کاربران روبهرو شد. در چنین شرایطی، تبدیل شدن به یک نئوکلاود واگذاری ظرفیت مازاد دیتاسنتری به آنتروپیک میتواند جریان درآمدی تازه و قابل توجهی برای شرکت ایجاد کند؛ موضوعی که در آستانه حرکت سریع xAI و اسپیسایکس به سمت عرضه اولیه سهام، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
بیشتر بخوانید: بهرهوری پایین xAI از پردازندههای گرافیکی جنجالبرانگیز شد
علاوه بر این، حضور آنتروپیک به عنوان مشتری زیرساختی، اعتبار بیشتری به جاهطلبیهای اسپیسایکس در حوزه دیتاسنترهای مداری میبخشد؛ پروژهای که تا پیش از این برای بسیاری بلندپروازانه و دور از واقعیت به نظر میرسید. با وجود این، مهمترین پیام این همکاری فراتر از سود کوتاهمدت آن است. قرارداد جدید نشان میدهد که اولویت اصلی ایلان ماسک شاید دیگر توسعه مدلهای هوش مصنوعی نباشد، بلکه ساخت و کنترل زیرساختهای عظیم پردازشی و دیتاسنتری به هسته واقعی کسبوکار xAI تبدیل شده باشد.
انتخاب میان تبدیل xAI به نئوکلاود یا توسعه داخلی
به ندرت میتوان دید که یک غول فناوری، منابع پردازشی خود را به شیوهای مشابه xAI مدیریت کند؛ آن هم در شرایطی که بازیگران بزرگی مانند گوگل و متا، همزمان با توسعه مدلهای هوش مصنوعی با سرعت در حال گسترش زیرساختهای دیتاسنتری خود هستند. شاید این تفاوت در نگاه اول چندان آشکار نباشد، چرا که بسیاری از این شرکتها به طور همزمان در نقش فروشنده خدمات AI سازمانی، ارائهدهنده سرویسهای آنلاین و اپراتورهای رایانش ابری فعالیت میکنند. با وجود این، زمانی که میان فروش ظرفیت پردازشی به مشتریان و حفظ آن برای توسعه محصولات داخلی مجبور به انتخاب میشوند، تقریبا همیشه مسیر دوم را برمیگزینند.
سوندار پیچای در ماه گذشته اذعان کرد که درآمد گوگل کلود کمتر از ظرفیت بالقوه آن بوده، چرا که این شرکت با محدودیت زیرساختی مواجه شده است. معنای ساده این اظهارات روشن بود؛ گوگل ترجیح داده است GPUهای خود را صرف توسعه محصولات هوش مصنوعی آینده کند و آنها را به مشتریان خارجی اجاره ندهد. متا نیز با شکل شدیدتری از همین چالش روبهرو شده است. این شرکت برای اطمینان از دسترسی پایدار به توان پردازشی موردنیاز پروژههای هوش مصنوعی مارک زاکربرگ، یک معماری ابری جدید ایجاد کرده است. زاکربرگ هنگام معرفی پروژه Meta Compute در ژانویه تاکید کرده بود: «شیوه مهندسی، سرمایهگذاری و همکاری ما برای ساخت این زیرساخت، به یک مزیت استراتژیک تبدیل خواهد شد.»
مرتبط: موج استعفا در xAI؛ نیمی از تیم بنیانگذار شرکت ایلان ماسک را ترک کردند
واژه کلیدی در اینجا «استراتژیک» است. هم زاکربرگ و هم پیچای آیندهای را ترسیم میکنند که در آن، هوش مصنوعی به زیربنای سودآورترین و پرکاربردترین سامانههای جهان تبدیل خواهد شد. در چنین رقابتی، توان پردازشی دیگر ابزاری برای پاسخگویی به نیاز فعلی مدلها نیست، بلکه سرمایهای حیاتی برای ساخت محصولات نسل آینده به حساب میآید. در نتیجه، هرگونه کمبود در ظرفیت پردازشی میتواند به معنای عقب ماندن از موج بعدی تحول فناوری باشد.
تمرکز فزاینده xAI بر توسعه دیتاسنترها نشان میدهد که این شرکت بیش از آنکه در مسیر یک توسعهدهنده سنتی مدلهای هوش مصنوعی حرکت کند، در حال نزدیک شدن به مدل کسبوکار «نئوکلاود» است؛ ساختاری که در آن شرکتها GPUهای پیشرفته را از انویدیا خریداری میکنند و ظرفیت پردازشی آنها را به توسعهدهندگان مدلهایی مانند آنتروپیک اجاره میدهند. با وجود این، نئوکلاود در مقایسه با شرکتهای نرمافزاری AI، با اقتصاد بسیار پیچیدهتر و حاشیه سود محدودتری مواجه است، چرا که از یکسو زیر فشار قیمتگذاری سازندگان تراشه قرار دارد و از سوی دیگر باید خود را با چرخههای متغیر تقاضا در بازار تطبیق دهند. ارزشگذاری فعالان این حوزه نیز همین واقعیت را بازتاب میدهد. شرکت xAI در دور تامین مالی ژانویه به ارزش تقریبی ۲۳۰ میلیارد دلار رسید، در حالی که CoreWeave (شرکتی با ظرفیت پردازشی قابلمقایسه) کمتر از یکسوم این رقم ارزشگذاری شده است.
برای مطالعه بیشتر: اسپیسایکس مالک رسمی xAI شد
جاهطلبیهای بیپایان ایلان ماسک
البته نسخهای که ایلان ماسک از مفهوم نئوکلاود ترسیم میکند، به مراتب جاهطلبانهتر از نمونههای فعلی بازار است. طبق برنامههای اعلامشده، بخشی از این دیتاسنترها ممکن است تا سال ۲۰۳۵ در مدار زمین مستقر شوند. همچنین xAI قصد دارد در پروژه Terafab به تولید تراشههای اختصاصی خود بپردازد؛ اقدامی که میتواند بخشی از وابستگی شرکت به انویدیا و قدرت قیمتگذاری این غول تراشهسازی را کاهش دهد، هرچند قواعد بنیادین اقتصاد نئوکلاود را تغییر نخواهد داد.
نکته قابل توجه اینجا است که xAI تا همین چند ماه پیش، جاهطلبیهای بزرگی در حوزه نرمافزار داشت. این شرکت در نشست داخلی فوریه (همان رویدادی که پروژه دیتاسنتر مداری معرفی شد) از برنامههای گسترده خود در حوزه کدنویسی، که بعدها با همکاری Cursor تقویت شد، همچنین ایدههایی مانند توسعه «دوقلوهای دیجیتال» مبتنی بر تعاملات کامپیوتری در پروژهای موسوم به Macrohard رونمایی کرد. چنین پروژههایی، بلندمدت و نیازمند دسترسی پایدار به منابع عظیم پردازشی هستند. اما زمانی که xAI بخش قابل توجهی از ظرفیت محاسباتی خود را در اختیار رقبا قرار میدهد، این پرسش جدی مطرح میشود که آیا جاهطلبیهای نرمافزاری و تحقیقاتی این شرکت در بلندمدت همچنان اولویت خواهند داشت یا خیر.
