هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا در تازهترین مرحله آزمایشهای خود به سرعت 0.98 ماخ رسید و یک گام دیگر به شکستن دیوار صوتی نزدیک شد.
به گزارش سرویس وسائل نقلیه تکناک، این پروژه که ناسا با همکاری شرکت لاکهیدمارتین توسعه داده، قرار است نسل جدیدی از هواپیماهای مافوق صوت کمصدا را وارد صنعت هوانوردی کند.
ناسا اعلام کرد که آزمایش جدید X-59 در تاریخ 14 آوریل بر فراز صحرای موهاوی کالیفرنیا انجام شد. در این آزمایش، خلبان مجموعهای از مانورهای پیچیده را اجرا کرد تا مهندسان بتوانند رفتار آیرودینامیکی هواپیما را در سرعتهای نزدیک به صوت بررسی کنند.
طبق اطلاعات منتشرشده، هواپیما در این پرواز به سرعت 0.98 ماخ رسید که معادل حدود 767 مایل بر ساعت یا نزدیک به 1234 کیلومتر بر ساعت است. این مرحله بخشی از برنامه «گسترش محدوده پروازی» محسوب میشود؛ فرایندی که طی آن مهندسان عملکرد هواپیما را در شرایطی فراتر از محدودههای تأییدشده آزمایش میکنند تا مرزهای ایمن عملیاتی مشخص شود.
ناسا ویدیویی از این آزمایش منتشر کرده است که در آن هواپیمای مافوق صوت X-59 چند مانور مختلف انجام میدهد. یکی از این مانورها، “rollercoaster maneuver” نام دارد، که طی آن هواپیما به صورت متوالی دماغه خود را بالا و پایین میبرد تا میزان پایداری و نیروهای آیرودینامیکی بررسی شود.
همچنین خلبان مانور چرخش از یک سمت به سمت دیگر را اجرا کرد تا عملکرد کنترل پروازی هواپیما در سرعتهای بالا ارزیابی شود. در بخش دیگری از آزمایش، مهندسان به صورت عمدی لرزشهایی را به ساختار هواپیما وارد کردند تا مقاومت بدنه و بالها در برابر ارتعاشات شدید بررسی شود.
X-59 یکی از متفاوتترین هواپیماهای آزمایشی ناسا به حساب میآید. طول این هواپیما حدود 30.39 متر و عرض بالهای آن تنها 9 متر است. دماغه بسیار بلند و باریک آن که تقریباً یکسوم طول هواپیما را تشکیل میدهد، مهمترین بخش طراحی محسوب میشود.
این طراحی ویژه برای کاهش صدای انفجار صوتی انجام شده است. هواپیماهای مافوق صوت سنتی هنگام عبور از دیوار صوتی، صدای بسیار شدیدی تولید میکنند که میتواند شیشه ساختمانها را بشکند و مزاحمت زیادی ایجاد کند. همین مسئله باعث شد که هواپیمای کنکورد هنگام پرواز بر فراز مناطق مسکونی مجبور به کاهش سرعت شود.
اما ناسا میگوید که X-59 به جای “sonic boom” یا انفجار صوتی، صدایی بسیار ضعیفتر موسوم به “sonic thump” تولید میکند. این صدا از روی زمین بیشتر شبیه بسته شدن در خودرو توصیف شده است.
ناسا حدود 10 سال پیش توسعه این پروژه را آغاز کرد و قرارداد ساخت آن را با بودجهای حدود 518 میلیون دلار به شرکت لاکهید مارتین واگذار کرد. نخستین پرواز X-59 در تاریخ 28 اکتبر 2025 انجام شد. این هواپیما در آن زمان حدود یک ساعت در آسمان باقی ماند و با سرعتی حدود 370 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع تقریبی 3.6 کیلومتر پرواز کرد.
از آن زمان تاکنون، ناسا بهتدریج سرعت و ارتفاع پروازها را افزایش داده است تا به مرحله عبور کامل از دیوار صوتی برسد. مقامهای ناسا میگویند که مرحله فعلی آزمایشها اهمیت بسیار زیادی دارد، چرا که مهندسان باید رفتار هواپیما را در شرایط واقعی و سرعتهای بالا به دقت بررسی کنند.
هدف اصلی پروژه X-59 تنها ساخت یک هواپیمای آزمایشی نیست. ناسا قصد دارد فناوری کاهش صدای انفجار صوتی را به مرحلهای برساند که پروازهای مافوق صوت دوباره بر فراز مناطق مسکونی امکانپذیر شوند.
در صورت موفقیت این پروژه، نسل آینده هواپیماهای تجاری مافوق صوت میتوانند مسیرهای طولانی را در زمان بسیار کوتاهتری طی کنند، بدون آنکه محدودیتهای فعلی مربوط به صدای انفجار صوتی را داشته باشند.
ناسا در مرحله بعدی، قصد دارد X-59 را بر فراز چندین شهر و منطقه مسکونی آمریکا به پرواز درآورد تا واکنش مردم به صدای جدید این هواپیما بررسی شود. دادههای جمعآوریشده میتوانند نقش مهمی در تدوین قوانین آینده هوانوردی مافوق صوت ایفا کنند.
