ترکیه از یک موتور جت نظامی جدید با نام گوچهان رونمایی کرده است که رانشی حدود ۱۸۷ کیلونیوتن تولید میکند و از نظر قدرت، در محدوده موتورهای مورد استفاده در جنگندههای نسل پنجم قرار میگیرد.
به گزارش سرویس هوافضا تکناک، این موتور ، در نمایشگاه SAHA 2026 در استانبول معرفی شد و مقامهای دفاعی ترکیه آن را بخشی از برنامه گسترده این کشور برای دستیابی به استقلال در حوزه پیشرانهای پرقدرت نظامی میدانند.
موتور گوچهان در دسته موتورهای توربوفن پسسوز با نسبت کنارگذر پایین قرار دارد. این نوع موتور معمولاً در جنگندههای مدرن به کار میرود و برای تولید شتاب بالا، پرواز مافوق صوت پایدار و مانورپذیری سنگین در نبرد هوایی طراحی میشود. گزارشها میگویند نسبت کنارگذر این موتور حدود ۰٫۶۸ به ۱ است و ظرفیت جریان هوای آن با نیازهای هواپیماهای نظامی پرقدرت هماهنگی دارد.
رانش اعلامشده برای گوچهان، این موتور را در جایگاهی قابل توجه قرار میدهد. خروجی حدود ۱۸۷ کیلونیوتنی آن فقط اندکی کمتر از رانش پسسوز موتور F135 جنگنده F-35 است که حدود ۱۹۱ کیلونیوتن نیرو تولید میکند. این عدد همچنین از محدوده رانش برخی موتورهای شناختهشده جنگندههای پیشرفته بیشتر است و به همین دلیل، توجه تحلیلگران نظامی را به توان بالقوه صنعت دفاعی ترکیه جلب کرده است.
قطر بیشینه موتور گوچهان حدود ۱۱۸ سانتیمتر اعلام شده است. این اندازه، به قطر حدود ۱۱۷ سانتیمتری نسخههای F135-PW-100 و F135-PW-400 مورد استفاده در ناوگان F-35 نزدیک است. این موتور همچنین از نظر ابعاد، در محدودهای نزدیک به موتور F119-PW-100 جنگنده F-22 قرار میگیرد که قطر آن حدود ۱۲۷ سانتیمتر گزارش شده است. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که مقایسه عدد رانش بهتنهایی برای ارزیابی عملکرد واقعی یک موتور جنگنده کافی نیست.
ترکیه انتظار دارد گوچهان در آینده بتواند نسخههای جدید جنگنده پنهانکار KAAN را تأمین کند. این جنگنده، یکی از مهمترین پروژههای دفاعی ترکیه محسوب میشود و هدف آن، ایجاد یک سکوی رزمی بومی برای جایگزینی بخشی از نیازهای نیروی هوایی این کشور است. دستیابی به موتور داخلی، برای چنین برنامهای اهمیت راهبردی دارد، زیرا وابستگی به تأمینکنندگان خارجی میتواند تولید، صادرات و توسعه نسخههای آینده را محدود کند.
ترکیه همزمان چند سکوی رزمی بدون سرنشین پیشرفته را نیز توسعه میدهد. این سامانهها در آینده میتوانند از موتورهای پررانش ساخت داخل بهره ببرند. اگر گوچهان به مرحله تولید انبوه برسد، ترکیه میتواند در طراحی و صادرات هواپیماهای رزمی آینده، آزادی عمل بیشتری داشته باشد و برای فروش تجهیزات خود کمتر به مجوز کشورهای خارجی وابسته بماند.
با وجود این، مسیر تبدیل گوچهان به یک موتور عملیاتی، ساده نیست. تولید موتور توربوفن نظامی پررانش، به حل مجموعهای از چالشهای پیچیده در حوزه مقاومت دمایی، بهرهوری جریان هوا، متالورژی پیشرفته، دوام قطعات و پایداری عملکرد نیاز دارد. بخشهای توربین در موتورهای جنگنده، در معرض دماهایی قرار میگیرند که میتواند فلزات معمولی را تضعیف کند. به همین دلیل، سازندگان چنین موتورهایی باید از مواد مقاوم در برابر حرارت و روشهای تولید بسیار دقیق استفاده کنند.
گزارشها نشان میدهد چند نمونه اولیه از موتور گوچهان تاکنون تولید شده است. مقامهای دفاعی ترکیه گفتهاند این پروژه فقط یک نمایش مفهومی نیست و وارد مرحله توسعه فعال و آزمایش شده است. این موضوع نشان میدهد آنکارا، برنامه ساخت این موتور را بهعنوان یک پروژه صنعتی و نظامی جدی دنبال میکند.
آزمایشهای زمینی، مرحله تعیینکننده بعدی برای گوچهان خواهد بود. این آزمایشها باید نشان دهد که موتور میتواند در شرایط سخت، عملکرد پایدار، پسسوز قابل اعتماد، مصرف سوخت قابل قبول و نیاز تعمیراتی کنترلشده ارائه دهد. موتورهای جنگنده مدرن باید علاوه بر تولید رانش بالا، با طراحی بدنههای پنهانکار نیز سازگار باشند.
اگر ترکیه بتواند گوچهان را پس از سالها آزمایش و اصلاح به بلوغ عملیاتی برساند، این موتور میتواند جایگاه این کشور را در زنجیره جهانی فناوریهای پیشرفته هوانوردی نظامی تقویت کند. رونمایی از گوچهان، هنوز به معنای آمادگی کامل عملیاتی نیست، اما نشان میدهد ترکیه قصد دارد یکی از دشوارترین بخشهای صنعت جنگندهسازی را بهصورت مستقل توسعه دهد.
