چین با توسعه معادن خودران زغالسنگ و صنایع شیمیایی در شینجیانگ، قصد دارد وابستگی به نفت را کاهش و تولید انرژی را افزایش دهد.
به گزارش سرویس انرژی تکناک، پکن این پروژه را پس از اختلال در بازار جهانی انرژی و افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، به عنوان بخشی از راهبرد امنیت انرژی خود گسترش داده است.
منطقه توسعه اقتصادی و فناوری ژوندونگ در شرق شینجیانگ اکنون به مرکز اصلی این طرح تبدیل شده است. این منطقه روی بزرگترین میدان پیوسته زغالسنگ چین قرار دارد و طبق گزارش روزنامه ساوث چاینا مورنینگ پست، حدود ۳۹۰ میلیارد تن ذخیره زغالسنگ در خود جای داده است. این میزان حدود ۷ درصد کل ذخایر زغالسنگ چین را تشکیل میدهد.
وسعت منطقه ژوندونگ به حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع میرسد و چین در سالهای اخیر آن را به یک مجموعه عظیم صنعتی، معدنی و انرژی تبدیل کرده است. مقامهای چینی میگویند که این ذخایر میتواند نیاز انرژی کشور را برای حدود ۱۰۰ سال تامین کند.
چین در گذشته برای تولید مواد اولیه صنعتی مانند پلاستیک، کود شیمیایی و محصولات نساجی وابستگی زیادی به نفت خام داشت، اما اکنون سیاست جدید پکن بر تبدیل مستقیم زغالسنگ به مواد شیمیایی و برق متمرکز شده است. این تغییر راهبردی با هدف کاهش آسیبپذیری اقتصاد چین در برابر نوسانات بازار نفت و بحرانهای بینالمللی انجام میشود.
در این پروژه، زغالسنگ استخراجشده به جای انتقال به مناطق دیگر، مستقیما در نزدیکی معادن فرآوری میشود. مجتمعهای صنعتی بزرگ در منطقه ژوندونگ، زغالسنگ را از طریق فرایندهای پیشرفته شیمیایی به مواد اولیه صنعتی و انرژی برق تبدیل میکنند.
چین برای کاهش وابستگی به نیروی انسانی و افزایش بهرهوری، استفاده گسترده از فناوریهای خودکار را در این منطقه آغاز کرده است. در معادن روباز زغالسنگ ژوندونگ چین، حدود ۳۰۰ کامیون برقی خودران فعالیت میکنند و عملیات حمل مواد معدنی را بدون راننده انجام میدهند.
این کامیونها با سامانههای هوشمند کنترل میشوند و هنگام کاهش شارژ باتری به کمتر از ۳۰ درصد، به صورت خودکار به ایستگاههای تعویض باتری مراجعه میکنند. بازوهای رباتیک در حدود ۶ دقیقه باتریهای عظیم این خودروها را تعویض میکنند و هر بار شارژ امکان حدود سه ساعت فعالیت مداوم را فراهم میکند.
چین همزمان برای انتقال انرژی تولیدشده از شینجیانگ به مناطق صنعتی شرق کشور، زیرساخت عظیمی را توسعه داده است. پکن یک خط انتقال فوق فشار قوی جریان مستقیم با ولتاژ ۱۱۰۰ کیلوولت ساخته است که رسانههای چینی از آن با عنوان «اورست برق» یاد میکنند.
این خط انتقال حدود ۳۳۰۰ کیلومتر طول دارد و برق تولیدشده در غرب چین را به شهرهای پرجمعیت و صنعتی شرق منتقل میکند. گزارشها نشان میدهد که این شبکه توان تامین برق سالانه حدود ۱۳۳ میلیون خانوار را دارد.
بخش مهمی از صنایع وابسته به این پروژه نیز در منطقه مستقر شدهاند. مجتمعهای متالورژی ژوندونگ بیش از ۶.۵ درصد آلومینیوم چین را تولید میکنند. کارخانههای تولید پلیسیلیکون نیز مواد اولیه کلیدی صنعت پنل خورشیدی را تامین مینمایند و نقش مهمی در زنجیره جهانی انرژی خورشیدی دارند.
توسعه صنعتی گسترده در این منطقه، چهره بخشهایی از بیابان گبی را به طور کامل تغییر داده است. منطقه ووچایوان که چند سال قبل منطقهای کمجمعیت و دارای زیرساخت محدود بود، اکنون به یک شهر صنعتی مدرن تبدیل شده است. مناطق مسکونی، مراکز تجاری و فرودگاه جدید بخشی از زیرساختهایی هستند که در این منطقه ایجاد شدهاند.
با وجود مزایای اقتصادی، کارشناسان محیط زیست درباره پیامدهای این پروژه هشدار دادهاند. فرایند تبدیل زغالسنگ به مواد شیمیایی به حجم بسیار زیادی آب نیاز دارد و این موضوع در منطقه خشک و کمآب گبی نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
کوین تو، مدیر مؤسسه Agora Energy China اعلام کرده است که محدودیتهای محیط زیستی همچنان بزرگترین چالش توسعه صنعتی در شینجیانگ محسوب میشود. او تاکید کرده است که پیشرفتهای مهندسی و فناوری نمیتواند ظرفیت محدود منابع طبیعی منطقه را نادیده بگیرد.
کارشناسان معتقد هستند که چین با توسعه این قطب عظیم زغالسنگ و صنایع شیمیایی تلاش میکند امنیت انرژی خود را در شرایط بیثبات جهانی تقویت کند، اما ادامه این روند میتواند فشار بیشتری بر منابع آبی و محیط زیست مناطق غربی این کشور وارد کند.
