اظهارات تازه معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، بار دیگر موضوع آینده قیمت بنزین و گاز را به یکی از مهم‌ترین مباحث اقتصادی کشور تبدیل کرده است.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، در شرایطی که ناترازی انرژی در بخش‌های مختلف به سطح نگران‌کننده‌ای رسیده، بسیاری از شهروندان این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا دولت برای جبران کمبودها ناچار به افزایش قیمت حامل‌های انرژی خواهد شد؟
اسماعیل سقاب اصفهانی در تازه‌ترین موضع‌گیری خود تلاش کرده به این نگرانی پاسخ دهد. به گفته وی، اصلاح قیمت حامل‌های انرژی در شرایط فعلی اقتصادی و اجتماعی نه منطقی است و نه در دستور کار دولت قرار دارد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که کشور با کمبود قابل توجه در تأمین بنزین و گاز مواجه است و کارشناسان سال‌هاست افزایش مصرف و پایین بودن بهره‌وری انرژی را از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران می‌دانند.
مرتبط: بنزین از 15 آذرماه سه نرخی می شود+ جزییات کامل
براساس آمارهای ارائه شده، مصرف روزانه بنزین کشور به حدود ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده، در حالی که تولید روزانه به حدود ۱۱۰ میلیون لیتر کاهش یافته است. نتیجه این شکاف، ناترازی حدود ۳۰ میلیون لیتری در روز است؛ رقمی که تأمین آن از طریق واردات، هزینه‌های سنگین ارزی را به کشور تحمیل می‌کند. از سوی دیگر، در بخش گاز نیز با کسری قابل توجهی روبه‌رو هستیم که آثار آن در سال‌های اخیر به شکل قطعی برق، محدودیت برای صنایع و نگرانی درباره تأمین سوخت زمستانی نمایان شده است.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت سوخت همواره یکی از گزینه‌های مطرح برای کنترل مصرف بوده است. با این حال، دولت اعلام کرده به دلیل فشارهای معیشتی موجود، فعلاً قصد حرکت به سمت این سیاست را ندارد. در عوض، راهبرد جدید بر پایه «مدیریت مصرف از طریق مشوق‌های اقتصادی» طراحی شده است. بر اساس این مدل، خانوارها و حتی صنایع به ازای کاهش مصرف انرژی، پاداش نقدی دریافت خواهند کرد.
این سیاست در واقع تلاشی برای تغییر رویکرد از «تنبیه» به «تشویق» است. دولت معتقد است که بخش مهمی از ناترازی موجود ناشی از الگوهای مصرف غیربهینه است و می‌توان بدون افزایش قیمت‌ها، بخشی از کسری را از طریق صرفه‌جویی جبران کرد. مسئولان حتی برآورد کرده‌اند که اگر هر خانواده ایرانی تنها یک لیتر در روز از مصرف بنزین خود بکاهد، بخش عمده‌ای از کسری فعلی برطرف خواهد شد.
مرتبط: جزئیات جدید از سه نرخی شدن قیمت بنزین
با این حال، موفقیت این طرح به چند عامل مهم بستگی دارد. نخست آنکه سازوکار پرداخت پاداش‌ها باید شفاف، قابل اعتماد و برای مردم ملموس باشد. دوم اینکه توسعه زیرساخت‌های لازم برای کاهش مصرف، از حمل‌ونقل عمومی تا تجهیزات کم‌مصرف، باید همزمان دنبال شود. در غیر این صورت، صرف توصیه به صرفه‌جویی نمی‌تواند تغییر محسوسی در رفتار مصرف‌کنندگان ایجاد کند.
در مجموع، پیام اصلی دولت در مقطع فعلی روشن است: افزایش قیمت بنزین و گاز در دستور کار نیست. اما این به معنای پایان چالش ناترازی انرژی نیز نیست. دولت تلاش دارد با ترکیبی از افزایش تولید، بازسازی زیرساخت‌ها و اجرای طرح‌های تشویقی، از یک سو هزینه‌های سنگین واردات سوخت را کاهش دهد و از سوی دیگر مانع تحمیل فشار جدید به معیشت خانوارها شود. اینکه این راهبرد تا چه اندازه موفق خواهد بود، موضوعی است که در ماه‌های آینده و با اجرای عملی طرح‌های تشویقی مشخص خواهد شد.
مرتبط: آیا با افزایش قیمت بنزین کرایه اسنپ و تپسی بالا می رود؟
