جام جهانی چگونه نقشه مصرف اینترنت ایرانی‌ها را تغییر داد؟

جام جهانی فوتبال همواره یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای رسانه‌ای جهان است و علاوه بر تأثیر بر بازار تبلیغات و رسانه، الگوی مصرف اینترنت را نیز دگرگون می‌کند.

به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، در ایران، با گسترش اینترنت موبایل و رشد پلتفرم‌های پخش آنلاین، بخش بزرگی از مخاطبان مسابقات را به‌صورت اینترنتی دنبال می‌کنند. بررسی داده‌های آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد افزایش مصرف اینترنت در زمان مسابقات لزوماً به معنای رشد ترافیک بین‌الملل نیست؛ بلکه عمده افزایش مصرف در شبکه داخلی کشور رخ داده است.

بر اساس داده‌های تحلیلی، هم‌زمان با آغاز رقابت‌ها، ترافیک داخلی مرتبط با پخش آنلاین فوتبال بین ۱۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته و در مسابقات حساس، به‌ویژه بازی‌های تیم ملی ایران، در برخی پلتفرم‌ها به سقف ۳۰ درصد رسیده است. در مقابل، ترافیک اینترنت بین‌الملل در همین بازه زمانی تقریباً ثابت مانده یا حتی در برخی ساعات کاهش یافته است.

دلیل اصلی این تغییر، استقبال گسترده کاربران از پلتفرم‌های داخلی مانند تلوبیون، آنتن، فیلیمو، آپارات اسپرت و لنز است. این سرویس‌ها به‌دلیل بهره‌گیری از شبکه توزیع محتوای داخلی (CDN)، سرعت بالاتر، تأخیر کمتر و عدم نیاز به VPN، انتخاب نخست بسیاری از کاربران محسوب می‌شوند. در این میان، تلوبیون و پخش آنلاین شبکه ۳ بیشترین سهم بازار را در اختیار دارند و حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد مخاطبان آنلاین فوتبال را پوشش می‌دهند.

هم‌زمان، مصرف برخی سرویس‌های خارجی مانند یوتیوب، اینستاگرام و سایر پلتفرم‌های ویدئویی بین‌المللی در زمان برگزاری مسابقات کاهش می‌یابد. مهاجرت کاربران از این سرویس‌ها به پلتفرم‌های داخلی موجب افزایش بار شبکه ملی و کاهش فشار بر ترافیک بین‌الملل می‌شود.

در کنار این گروه، بخشی از کاربران از IPTV و استریم‌های غیررسمی استفاده می‌کنند که سهمی حدود ۱۵ تا ۲۵ درصدی دارند. همچنین ۱۰ تا ۲۰ درصد کاربران نیز مسابقات را از طریق سرویس‌های بین‌المللی مانند FIFA+، YouTube، Twitch و beIN Sports دنبال می‌کنند که معمولاً نیازمند VPN هستند.

از منظر فنی، استریم ویدئو یکی از پرمصرف‌ترین خدمات اینترنتی است. مصرف داده در کیفیت‌های مختلف از حدود یک گیگابایت در ساعت برای ۴۸۰p تا پنج گیگابایت برای ۱۰۸۰p متغیر است. الگوی مصرف نیز نشان می‌دهد ترافیک از نیم ساعت پیش از بازی افزایش یافته، در نیمه اول به اوج می‌رسد و در دقایق پایانی مسابقات حساس دوباره جهش می‌کند.

بیشترین فشار نیز بر شبکه موبایل اپراتورها وارد می‌شود. در مجموع، جام جهانی ۲۰۲۶ نشان داده فوتبال در ایران بیش از آنکه اینترنت بین‌الملل را تحت فشار قرار دهد، موجب رشد ترافیک داخلی و افزایش بار پلتفرم‌های بومی استریم می‌شود.