بیش از ۲۰۰ اقتصاددان، پژوهشگر و مدیر صنعت، از جمله ۱۶ برنده جایزه نوبل اقتصاد با امضای نامهای با عنوان “We Must Act Now” (اکنون باید اقدام کنیم) هشدار دادند که هوش مصنوعی میتواند بیکاری گستردهای ایجاد کند و خواستار اقدام فوری دولتها شدند.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، این نامه کوتاه اما هشداردهنده است. نویسندگان آن پیشبینی میکنند که هوش مصنوعی طی ده سال آینده ممکن است به شکلی بنیادین قدرتمندتر شود و رشد سریع تواناییهای آن، تحول اقتصادی بیسابقهای را رقم بزند؛ تحولی که از انقلاب صنعتی نیز بزرگتر خواهد بود، اما در بازه زمانی بسیار کوتاهتری رخ خواهد داد.
امضاکنندگان این نامه معتقد هستند که گسترش هوش مصنوعی میتواند هم فرصتهای بزرگی مانند افزایش قابل توجه سطح رفاه و استانداردهای زندگی ایجاد کند و هم خطرهایی جدی مانند بیکاری گسترده در بسیاری از مشاغل به همراه داشته باشد. هرچند، آنها تأکید کردهاند که بدون اقدام سریع دولتها، سیاستگذاران و رهبران صنعت، نه میتوان از مزایای این فناوری بهره برد و نه میتوان پیامدهای منفی آن را کنترل کرد.
در این نامه آمده است که اقتصاددانان، سیاستگذاران و رهبران فناوری باید از همین امروز برای درک پیامدهای اقتصادی هوش مصنوعی تحولآفرین همکاری کنند و سازوکارها، قوانین، مشوقها و نهادهایی را ایجاد نمایند که توسعه هوش مصنوعی را در مسیری هدایت کند که مکمل نیروی انسانی باشد و به سود جامعه تمام شود.
فهرست امضاکنندگان این نامه شامل چهرههای برجستهای از دانشگاهها و صنعت فناوری است، که از جمله آنها میتوان به دارون عجماوغلو و سایمون جانسون، استادان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و برندگان جایزه نوبل اقتصاد، مایکل اسپنس، اقتصاددان دانشگاه نیویورک و برنده نوبل، اریک اشمیت، مدیرعامل پیشین گوگل، زوئی هیتزیگ، پژوهشگر سابق شرکت OpenAI که اکنون از منتقدان این شرکت محسوب میشود، سارا فرایر، مدیر مالی کنونی شرکت OpenAI و جک کلارک، از بنیانگذاران شرکت Anthropic اشاره کرد.
با وجود حضور این تعداد از اقتصاددانان و مدیران سرشناس، این نامه راهکار مشخصی برای مقابله با چالشهای مطرحشده ارائه نمیدهد. در واقع، هدف اصلی آن افزایش آگاهی عمومی و جلب توجه دولتها و سیاستگذاران به ابعاد احتمالی تحول ناشی از هوش مصنوعی است.
روزنامه نیویورک تایمز نیز به نکته قابل توجهی درباره این نامه اشاره کرده است. به نوشته این روزنامه، طیف امضاکنندگان از حامیان پرشور هوش مصنوعی که سالها درباره تحول عظیم ناشی از آن سخن گفتهاند تا اقتصاددانان بدبینی را دربر میگیرد که هنوز درباره میزان تأثیر این فناوری بر بازار کار و اقتصاد تردید دارند. همین تنوع دیدگاهها، اهمیت این هشدار را دوچندان کرده است.
اریک برینیولفسون، اقتصاددان دانشگاه استنفورد و یکی از سازماندهندگان این بیانیه در گفتوگو با نیویورک تایمز گفت: «تغییر قابل توجهی در میان اقتصاددانان رخ داده است. هنوز فاصله بزرگی میان سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و میزان آمادگی ما وجود دارد و نگرانم که برای سونامی پیش رو آماده نباشیم.»
دارون عجماوغلو نیز که از منتقدان شناختهشده بزرگنمایی تواناییهای هوش مصنوعی محسوب میشود، هشدار داد: «اگر هوش مصنوعی همان اثری را که رباتها بر بخش تولید گذاشتند، اما در بازه زمانی بسیار کوتاهتر ایجاد کند، پیامدهای آن برای اشتغال و معیشت مردم بسیار مخرب خواهد بود.»
نشانههایی از این تغییرات هماکنون نیز در بازار کار مشاهده میشود؛ حتی اگر هنوز مشخص نباشد که هوش مصنوعی به صورت مستقیم جایگزین کارکنان شده یا تنها بهانهای برای تعدیل نیرو بوده است. ورود افراد تازهکار به بازار کار دشوارتر شده و صنعت فناوری در سالهای اخیر موجهای گستردهای از اخراج کارکنان را در قالب بازسازی شرکتها با محوریت هوش مصنوعی تجربه کرده است. برخی گزارشها نیز نشان میدهند که استفاده از هوش مصنوعی ممکن است خروج کارکنان مسنتر از بازار کار را تسریع کرده باشد.
در مقابل، برخی پژوهشها نتیجه متفاوتی ارائه دادهاند و معتقد هستند که هوش مصنوعی تاکنون تأثیر معناداری بر میزان اشتغال و بیکاری نگذاشته است. این اختلاف نظر نشان میدهد که هنوز درباره ابعاد واقعی تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار اجماع کاملی وجود ندارد.
با وجود این، پیام اصلی نامه روشن است. امضاکنندگان تأکید کردهاند که اگر هوش مصنوعی در آینده واقعاً بازار کار را دگرگون کند، جامعه نباید بدون آمادگی با این تحول روبهرو شود و از همین امروز باید برای مدیریت پیامدهای آن برنامهریزی کند.
