فهرست مطالب
تیم کوک در ۱۵ سال مدیریت اپل، با حفظ تعادل میان آمریکا و چین، زنجیره تأمین این شرکت را حفظ کرد و اپل را به غولی چند تریلیون دلاری رساند.
به گزارش سرویس کسب و کار اپل،تیم کوک پس از ۱۵ سال مدیریت اپل، میراث او تنها به رشد آیفون و تبدیل اپل به یک غول چند تریلیون دلاری محدود نمیشود. بخش مهمی از دوران مدیریت او به حفظ تعادل میان چین و آمریکا، دو قدرتی که هرکدام نقشی حیاتی در زنجیره تأمین، بازار و آینده اپل داشتند، اختصاص یافت.
کوک همزمان روابط اپل با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را مدیریت کرد. تنشهای تجاری و سیاسی میان واشنگتن و پکن افزایش یافت و وابستگی اپل به چین، نگرانیهایی درباره سانسور، حریم خصوصی کاربران و شرایط کاری در زنجیره تأمین این شرکت ایجاد کرد.
توانایی کوک در مدیریت این شرایط به اپل کمک کرد تا زنجیره تأمین خود را حفظ کند و در برابر بخشی از فشارهای سیاسی و تعرفهای آمریکا مقاومت کند. این رویکرد همچنین به شرکت اجازه داد عرضه منظم نسلهای جدید آیفون را ادامه دهد و بدون اختلال گسترده در تولید، مسیر رشد خود را حفظ کند. در مقابل، منتقدان میگویند اپل برخی نگرانیهای مرتبط با حقوق مدنی، شرایط کار و آزادیهای دیجیتال را کمرنگ کرده است.
بیشتر بخوانید: تیم کوک پس از ۱۵ سال از مدیریت اپل کناره گیری کرد
رابطه حساس اپل با چین
ورج مینویسد تیم کوک حتی پیش از آنکه در سال ۲۰۱۱ مدیرعامل اپل شود، در شکلگیری و تقویت شبکه تولید این شرکت در چین نقش مهمی داشت. پس از رسیدن به رأس اپل، او ناچار شد با مجموعهای از مسائل پیچیده شامل سانسور، حفاظت از دادههای کاربران و گزارشهای مربوط به کار اجباری یا کار کودکان روبهرو شود.
کوک در طول سالهای مدیریت خود بارها همراه با دیگر مدیران شرکتهای فناوری در نشستهایی با شی جینپینگ شرکت کرد. این رابطه نزدیک اپل را در موقعیتی دشوار قرار داد. سازمانهایی مانند دیدهبان حقوق بشر هشدار داده بودند که بعضی اقدامات اپل در چین میتواند با مواضع رسمی این شرکت درباره حفاظت از حریم خصوصی کاربران در تضاد باشد.
یکی از نمونههای مهم در سال ۲۰۱۴ رخ داد. اپل برخلاف برخی شرکتهای فناوری مانند گوگل تصمیم گرفت بخشی از اطلاعات شخصی کاربران چینی را روی سرورهایی در خاک چین ذخیره کند. شرکت اعلام کرد این تصمیم با هدف بهبود کیفیت خدمات برای کاربران چینی اتخاذ شده است. با این حال، منتقدان نگران بودند که این دادهها در معرض دسترسی دولت چین یا محدودیتهای ناشی از سانسور قرار بگیرند. طبق گزارشها، اپل کلیدهای رمزگذاری این اطلاعات را خارج از چین نگهداری میکرد.
اپل همچنین گفته بود بررسی شرایط کاری پیمانکارانش شواهدی از کار اجباری پیدا نکرده است. در عین حال، گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد این شرکت برای تضعیف یک لایحه آمریکایی لابی کرده است. هدف این لایحه افزایش مسئولیت شرکتهای آمریکایی برای اطمینان از عدم استفاده از نیروی کار اجباری در زنجیره تأمین بود.
این شرکت خود را با مقررات چین هماهنگ کرد. اپل براساس الزامات دولت چین کارمزد خریدهای درونبرنامهای را کاهش داد و برنامههایی را که مقامهای این کشور با آنها مخالفت داشتند، از اپ استور حذف کرد.
دیپلماسی کوک با ترامپ
دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تیم کوک با نوع دیگری از فشار سیاسی روبهرو شد. او تلاش کرد رابطهای مستقیم و عملگرایانه با ترامپ ایجاد کند و در عین حال، اعتماد کارکنان و مشتریان اپل را حفظ کند.
یکی از نمونههای مشهور این رویکرد در بازدید ترامپ از کارخانه یکی از پیمانکاران تولید مک پرو در تگزاس دیده شد. ترامپ در آن بازدید ادعا کرد که اپل در حال ساخت کارخانه در آمریکا است، در حالی که کارخانه تگزاس سالها مک پرو تولید میکرد و پروژه جدید اپل در آستین نیز یک پردیس بود، نه مرکز تولید.
کوک در برخی موضوعات نیز از سیاستهای ترامپ فاصله گرفت. پس از اعمال محدودیتهای مهاجرتی علیه شهروندان هفت کشور عمدتا مسلمان در سال ۲۰۱۷، او در پیامی به کارکنان اپل اعلام کرد که این سیاست مورد حمایت شرکت نیست.
با شروع جنگ تجاری آمریکا و چین در دوره نخست ترامپ، چین نیز در واکنش به تعرفههای آمریکا بر کالاهای این کشور تعرفه وضع کرد. کوک در ادامه توانست برای اپل در مورد بخشی از تعرفههای اعمالشده بر کالاهای وارداتی از چین معافیت بگیرد. اپل واچ از جمله محصولاتی بود که از بخشی از این تعرفهها در امان ماند.
در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، حمایت علنی کوک از رئیسجمهور آمریکا بیشتر و انتقادهای او کمرنگتر شد. کوک در دومین مراسم تحلیف ترامپ در کنار دیگر مدیران شرکتهای فناوری حضور یافت و یک میلیون دلار نیز به کمیته مراسم تحلیف او کمک مالی کرد.
پس از کشته شدن الکس پرتی، معترضی در مینیاپولیس، به دست مأموران فدرال، کوک و تعدادی از مدیران دیگر ساعاتی بعد در نمایش مستند آمازون درباره ملانیا ترامپ حضور پیدا کردند. کوک پس از آن به کارکنان اپل گفت از این اتفاق دلشکسته است و افزود که در گفتوگویی با رئیسجمهور دیدگاههای خود را مطرح کرده است.
در اوت ۲۰۲۵ نیز کوک یک تندیس طلایی و شیشهای را به ترامپ اهدا کرد که نمادی از تلاشهای اپل برای «ساخت آمریکا» معرفی شد. او همچنین برای کاهش خطر اعمال تعرفههای پرهزینهتر، توافقهایی را برای انتقال بخش بیشتری از فعالیتهای تولیدی اپل به آمریکا انجام داد.
ادامه نقش سیاسی کوک در اپل
این سیاست متعادل به اپل امکان داد زنجیره تأمین خود را در سالهای پرتنش حفظ کند و عرضه سالانه آیفون را بدون اختلال بزرگ ادامه دهد. ثبات زنجیره تأمین و مدیریت شرایط تجاری، یکی از عوامل اصلی بود که به اپل اجازه داد در دوران کوک به شرکتی چند تریلیون دلاری تبدیل شود.
با این حال، اکنون چالش تازهای از بیرون حوزه سیاست تجاری به اپل فشار وارد میکند. به گفته کوک، کمبود حافظه رم که با افزایش تقاضای ناشی از هوش مصنوعی تشدید شده، اپل را مجبور کرده است قیمت محصولات خود را افزایش دهد.
پایان دوره مدیرعاملی کوک نیز به معنای پایان نقش او در سیاست خارجی اپل نیست. اپل همزمان با اعلام انتقال کوک به سمت رئیس اجرایی هیئتمدیره تأکید کرده است که او همچنان با سیاستگذاران سراسر جهان در ارتباط خواهد بود.
به این ترتیب، مهمترین میراث کوک را نمیتوان فقط در محصولات، فروش یا ارزش بازار اپل خلاصه کرد. او در ۱۵ سال مدیریت این شرکت، اپل را میان منافع متضاد آمریکا و چین هدایت کرد و توانست رابطهای ایجاد کند که در عین حفظ دسترسی به شبکه تولید چین، فشارهای سیاسی و تجاری واشنگتن را نیز تا حد زیادی کنترل کند. این رویکرد، اپل را از بخشی از شدیدترین پیامدهای جنگ تجاری دور نگه داشت، اما همزمان پرسشهایی جدی درباره هزینههای سیاسی و اجتماعی این سازگاری ایجاد کرد.
بیشتر بخوانید: رکوردشکنی درآمدی اپل در آخرین گزارش مالی تیم کوک
