فهرست مطالب
شرکت فرانسوی Vaonis از تلسکوپ هوشمند Atlas با طراحی ماژولار و قابلیت استفاده هم‌زمان از دو ماژول تصویربرداری رونمایی کرد.
به گزارش سرویس نجوم تکناک، این تلسکوپ به کاربران اجازه می‌دهد تجهیزات اپتیکی آن را مانند لنز دوربین‌های عکاسی تعویض کنند و بدون نیاز به دانش تخصصی نجوم، از ماه، خورشید و اجرام اعماق آسمان تصویربرداری نمایند.
شرکت Vaonis با معرفی تلسکوپ هوشمند Atlas تلاش کرده است محدودیت‌های تجهیزات سنتی رصد آسمان را کاهش دهد. این محصول از ساختاری ماژولار بهره می‌برد که امکان ارتقای تجهیزات تصویربرداری را بدون تعویض کامل دستگاه فراهم می‌کند. کاربران می‌توانند متناسب با نیاز خود، یک یا دو ماژول اپتیکی روی تلسکوپ نصب کنند و از قابلیت‌های تصویربرداری آن بهره ببرند.
تلسکوپ‌های معمولی برای پیدا کردن اجرام آسمانی به تنظیمات دقیق و آشنایی با اصول رصد نیاز دارند. شرکت Vaonis با توسعه تلسکوپ‌های هوشمند، این فرایند را خودکار کرده است. کاربران Atlas تنها کافی است جرم آسمانی مورد نظر خود را از طریق گوشی هوشمند انتخاب کنند تا دستگاه به صورت خودکار به سمت آن حرکت و تصویربرداری را آغاز کند.
این تلسکوپ از اپلیکیشن اختصاصی Gaia برای کنترل تجهیزات و انتخاب اهداف رصدی استفاده می‌کند. اپلیکیشن مذکور نمای زنده آسمان را نمایش می‌دهد و امکان انتخاب اجرام مختلف را فراهم می‌کند. پس از انتخاب هدف، پایه موتوردار تلسکوپ به سمت آن می‌چرخد و دستگاه ثبت تصاویر را آغاز می‌کند.
به گفته Vaonis، کاربران می‌توانند با Atlas از اجرام دوردست آسمانی، ماه و خورشید تصویربرداری کنند. همچنین این شرکت قصد دارد پشتیبانی از تصویربرداری سیاره‌های منظومه شمسی را در نسخه‌های آینده به امکانات دستگاه اضافه کند.
بیشتر بخوانید: تلسکوپ هوشمند Draco معرفی شد؛ عکاسی از نجوم بدون رد ستاره‌ها
سه فناوری اختصاصی برای افزایش دقت تصویربرداری
شرکت Vaonis سه فناوری ثبت اختراع‌شده را مهم‌ترین ویژگی‌های تلسکوپ هوشمند Atlas معرفی کرده است. این فناوری‌ها با هدف ساده‌سازی تعویض تجهیزات، افزایش سرعت جمع‌آوری نور و بهبود تجربه رصد آسمان توسعه یافته‌اند.
نخستین فناوری SkyDock نام دارد که امکان نصب و تعویض ماژول‌های تصویربرداری را بدون نیاز به ابزار فراهم می‌کند. کاربران می‌توانند در چند ثانیه ماژول اپتیکی دستگاه را جدا کنند و ماژول دیگری را جایگزین آن نمایند. این ساختار شباهت زیادی به سیستم تعویض لنز در دوربین‌های عکاسی حرفه‌ای دارد.
فناوری دوم SkyTwin است که امکان استفاده هم‌زمان از دو ماژول تصویربرداری یکسان را فراهم می‌کند. این سامانه هر دو ماژول را به سمت یک جرم آسمانی هدایت می‌نماید. استفاده از دو مجموعه اپتیکی، میزان نور دریافتی را دو برابر می‌کند و زمان لازم برای آشکار شدن جزئیات اجرام کم‌نور را کاهش می‌دهد.
سومین فناوری SkyGuard نام دارد که از دوربینی با قابلیت ثبت تصویر از سراسر آسمان استفاده می‌کند. این دوربین در پایه دستگاه قرار گرفته است و نمای واقعی آسمان را با اطلاعات واقعیت افزوده ترکیب می‌کند. کاربران می‌توانند اجرام قابل مشاهده از محل استقرار تلسکوپ را شناسایی کنند و تصاویر تایم‌لپس از تغییرات آسمان در طول شب تهیه نمایند.
شرکت سازنده، طراحی Atlas را با دوربین‌های مجهز به لنز قابل تعویض مقایسه کرده است. هر ماژول اپتیکی، علاوه بر مجموعه عدسی‌های اختصاصی، حسگر تصویربرداری مستقلی دارد. این ساختار امکان استفاده از یک ماژول یا نصب دو لوله اپتیکی یکسان در کنار یکدیگر را فراهم می‌کند.
بیشتر بخوانید: چرا کوچک‌ترین ابرتلسکوپ جهان ممکن است بهترین عملکرد را داشته باشد؟ + تصویر
مشخصات فنی تلسکوپ Atlas 80
نخستین ماژول تصویربرداری این مجموعه Atlas 80 نام دارد. شرکت Vaonis اعلام کرده است که ماژول‌هایی با ابعاد و قابلیت‌های متفاوت نیز در آینده برای تلسکوپ هوشمند Atlas عرضه خواهند شد.
ماژول Atlas 80 به چهار عدسی مجهز شده است و دهانه‌ای با قطر ۸۰ میلی‌متر دارد. این دهانه نور اجرام آسمانی را جمع‌آوری می‌کند و آن را به حسگر تصویربرداری می‌رساند.
عدسی‌های این ماژول از طراحی اپوکروماتیک بهره می‌برند. این فناوری باعث می‌شود طول موج‌های قرمز، سبز و آبی نور در یک نقطه متمرکز شوند. چنین ساختاری از ایجاد حاشیه‌های رنگی ناخواسته در اطراف ستارگان جلوگیری می‌کند و وضوح تصاویر را بهبود می‌دهد.
هر ماژول Atlas 80 دارای فاصله کانونی ۳۶۰ میلی‌متر، نسبت کانونی f/4.5 و حسگر تصویربرداری ۸.۳ مگاپیکسلی Sony IMX585 است.
فاصله کانونی بر میزان بزرگ‌نمایی و گستردگی میدان دید تلسکوپ تأثیر می‌گذارد. نسبت کانونی نیز بر سرعت ثبت تصاویر از اجرام کم‌نور اثر دارد. هرچه این نسبت کمتر باشد، دستگاه برای ثبت تصویری با روشنایی مشخص به زمان کوتاه‌تری نیاز خواهد داشت.
به گفته شرکت Vaonis، استفاده هم‌زمان از دو ماژول Atlas 80 عملکرد جمع‌آوری نور را افزایش می‌دهد و نسبت کانونی مؤثر مجموعه را به f/3.2 می‌رساند.
تلسکوپ هوشمند Atlas در پیکربندی تک‌ماژوله ۴۱ سانتی‌متر ارتفاع و بدون سه‌پایه ۶.۵ کیلوگرم وزن دارد. سه‌پایه آلومینیومی دستگاه نیز ۱.۹ کیلوگرم وزن دارد و وزن کلی مجموعه را به ۸.۴ کیلوگرم می‌رساند.
باتری داخلی این تلسکوپ در پیکربندی تک‌ماژوله با هر بار شارژ تا ۶ ساعت دوام می‌آورد. همچنین دستگاه گواهی IP64 را دریافت کرده است که مقاومت آن را در برابر نفوذ گردوغبار و پاشش آب نشان می‌دهد.
شرکت Vaonis محدوده دمایی قابل استفاده از این محصول را بین منفی ۲۰ تا مثبت ۴۰ درجه سانتی‌گراد اعلام کرده است. بنابراین کاربران می‌توانند در شرایط آب‌وهوایی مختلف، از شب‌های سرد زمستان تا هوای گرم تابستان، از دستگاه استفاده کنند.
همچنین این شرکت قصد دارد فیلترهای اپتیکی اختیاری برای Atlas عرضه کند. این فیلترها می‌توانند اثر آلودگی نوری شهرها را کاهش دهند، شرایط تصویربرداری خورشیدی را تنظیم کنند و امکان ثبت طول موج‌های متفاوت نور را فراهم نمایند.
با وجود این، تمامی قابلیت‌های برنامه‌ریزی‌شده Atlas هنوز آماده استفاده نیستند. ترکیب دو ماژول با مشخصات اپتیکی متفاوت یا فیلترهای مختلف در حالت دوگانه فعلا امکان‌پذیر نیست.
کوله‌پشتی اختصاصی، فیلترهای تصویربرداری، ماژول‌های جدید و پایه مایل استوایی نیز هنوز عرضه نشده‌اند. پایه مایل استوایی به تلسکوپ کمک می‌کند حرکت ظاهری اجرام آسمانی را دقیق‌تر دنبال کند. ماژول مخصوص تصویربرداری سیاره‌ای نیز از دیگر تجهیزات آینده این مجموعه خواهد بود.
بیشتر بخوانید: تلسکوپ هوشمند Vaonis با پوسته شفاف رونمایی شد + تصویر
قیمت و زمان عرضه تلسکوپ هوشمند Atlas
شرکت Vaonis پیش‌فروش تلسکوپ Atlas را از ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ آغاز کرده است. نخستین محموله‌های این محصول قرار است از مارس ۲۰۲۷ به دست خریداران برسند.
دوره پیش‌فروش تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد. نسخه تک‌ماژوله شامل بدنه، پایه و یک ماژول Atlas 80 با قیمت ۳ هزار و ۹۹۰ دلار عرضه می‌شود. نسخه مجهز به دو ماژول تصویربرداری نیز ۵ هزار و ۴۹۰ دلار قیمت دارد.
پس از پایان دوره پیش‌فروش، قیمت نسخه تک‌ماژوله به ۴ هزار و ۹۹۰ دلار و نسخه دوماژوله به ۶ هزار و ۹۹۰ دلار افزایش خواهد یافت.
شرکت سازنده برای پایه اصلی دستگاه ضمانت ۱۰ ساله و برای هر ماژول تصویربرداری ضمانت پنج‌ساله ارائه می‌دهد.
تلسکوپ هوشمند Atlas در میان محصولات گران‌قیمت Vaonis قرار می‌گیرد، اما همچنان بسیار ارزان‌تر از رصدخانه هوشمند Hyperia است. این شرکت اوایل سال ۲۰۲۶ محصول Hyperia را با قیمت تقریبی ۹۹ هزار دلار معرفی کرد. رصدخانه مذکور از تجهیزات اپتیکی Canon و دهانه‌ای به قطر ۱۵۰ میلی‌متر بهره می‌برد.
فعالیت Vaonis در بازار تلسکوپ‌های هوشمند با معرفی Stellina در سال ۲۰۱۸ آغاز شد. این شرکت Stellina را نخستین تلسکوپ هوشمند جهان معرفی می‌کند. محصولات بعدی آن شامل Hestia با ابعادی مشابه کتاب و تلسکوپ جمع‌وجور Vespera II بوده‌اند.
سیریل دوپوی، بنیان‌گذار Vaonis، درباره محصول جدید این شرکت گفت: «Stellina شیوه نگاه ما به آسمان را تغییر داد. Atlas نیز تعریف ما از قابلیت‌های یک تلسکوپ را تغییر می‌دهد.»
او تأکید کرد که کاربران پیش‌ازاین به محدودیت‌های فیزیکی و فنی تلسکوپ خریداری‌شده وابسته بودند، اما Atlas به آنها اجازه می‌دهد تجهیزات خود را متناسب با افزایش تجربه و تغییر علاقه‌مندی‌های خود توسعه دهند.
طراحی ماژولار Atlas می‌تواند نیاز کاربران به خرید تلسکوپ جدید را هنگام ارتقای تجهیزات کاهش دهد. خریداران این محصول می‌توانند با عرضه ماژول‌های آینده، قابلیت‌های تصویربرداری دستگاه را گسترش دهند و بدون تعویض بدنه اصلی، امکانات بیشتری برای رصد آسمان در اختیار داشته باشند.
