فهرست مطالب
افزایش مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی و سیاست‌های ترامپ، توسعه زیرساخت سوخت‌های فسیلی آمریکا را سرعت بخشیده و نگرانی‌ها را درباره گرانی برق و آلودگی افزایش داده است.
به گزارش سرویس انرژی تکناک، آمریکا در حال تجربه تغییر بزرگی در صنعت انرژی است. بر اساس گزارش جدید سازمان غیرانتفاعی صندوق دفاع از محیط‌زیست (Environmental Defense Fund) و شرکت پژوهشی Atlas Public Policy، توسعه زیرساخت‌های سوخت فسیلی در این کشور به بالاترین سطح خود طی یک دهه گذشته رسیده است. این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که رشد انرژی‌های تجدیدپذیر کندتر شده و تقاضا برای برق با سرعت بی‌سابقه‌ای در بیش از ده سال گذشته افزایش یافته است.
گسترش مراکز داده هوش مصنوعی، افزایش فعالیت کارخانه‌ها و رشد استفاده از خودروهای برقی، از مهم‌ترین عوامل افزایش مصرف برق در آمریکا هستند. این روند شرکت‌های تأمین انرژی را به توسعه ظرفیت تولید برق و نوسازی شبکه‌های انتقال و توزیع وادار کرده است.
با وجود این نیاز فزاینده، دولت دونالد ترامپ سیاست‌هایی را برای حمایت از سوخت‌های فسیلی و محدود کردن توسعه انرژی خورشیدی و بادی دنبال می‌کند. نویسندگان گزارش هشدار داده‌اند که ادامه این روند می‌تواند هزینه برق و میزان آلودگی را برای چندین دهه افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: تولید سوخت جت با نور خورشید؛ گامی بلند به سوی آسمان پاک
تغییر سیاست‌های انرژی آمریکا به نفع سوخت‌های فسیلی
آمریکا همچنان حدود ۶۰ درصد برق مورد نیاز خود را از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌کند. با وجود این، انرژی‌های تجدیدپذیر طی سال‌های اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند و سهم بیشتری از تولید برق این کشور را به دست آورده‌اند.
در سال ۲۰۲۴، نیروگاههای بادی و خورشیدی برای نخستین بار در مجموع برق بیشتری نسبت به نیروگاههای زغال‌سنگ تولید کردند. انرژی خورشیدی نیز با اختصاص ۸۱ درصد از ظرفیت جدید تولید برق، سریع‌ترین رشد را در میان منابع انرژی تجربه کرد.
این پیشرفت در شرایطی اتفاق افتاد که انرژی خورشیدی در بیشتر مناطق جهان به ارزان‌ترین منبع تولید برق تبدیل شده است.
با آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، سیاست‌های انرژی آمریکا تغییر کرد. ترامپ با تأکید بر افزایش استخراج نفت و گاز، استفاده گسترده‌تر از سوخت‌های فسیلی را در اولویت قرار داد. دولت او این منابع را گزینه مناسبی برای پاسخ‌گویی به نیاز روزافزون مراکز داده پرمصرف می‌داند.
دولت آمریکا برای اجرای این سیاست‌ها، دستور توقف برخی پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر را صادر کرده، صدور مجوزهای جدید را محدود ساخته و شماری از مشوق‌های مالیاتی این صنعت را حذف کرده است.
با وجود این محدودیت‌ها، ساخت نیروگاههای خورشیدی و بادی همچنان ادامه دارد. هزینه پایین‌تر تولید برق از این منابع، سرمایه‌گذاری در آنها را توجیه‌پذیر نگه داشته است.
البته بسیاری از پروژه‌های در حال ساخت، آخرین طرح‌هایی هستند که از حمایت‌ها و مشوق‌های مالیاتی دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن بهره‌مند شده‌اند.
گزارش جدید تأکید کرده که صنعت برق آمریکا به نقطه عطف مهمی رسیده است. تصمیم‌هایی که امروز درباره ساخت نیروگاه‌ها گرفته می‌شوند، می‌توانند هزینه تولید برق، قابلیت اطمینان شبکه و میزان انتشار آلاینده‌ها را برای دهه‌های آینده تعیین کنند.
بیشتر بخوانید: برای اولین بار تولید برق خورشیدی از هسته‌ای در جهان بیشتر شد
سهم سوخت‌های فسیلی از پروژه‌های جدید
داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد که برنامه‌های توسعه نیروگاههای سوخت‌های فسیلی با سرعت چشمگیری افزایش یافته‌اند.
بر اساس گزارش جدید، سهم این نیروگاه‌ها از کل ظرفیت تولید برق برنامه‌ریزی‌شده در سال ۲۰۲۴ تنها ۵ درصد بود. این رقم در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به ۳۰ درصد افزایش یافت.
نویسندگان گزارش پیش‌بینی کرده‌اند که اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، سوخت‌های فسیلی ممکن است تا پایان دهه جاری ۷۰ درصد از ظرفیت پروژه‌های در دست توسعه را به خود اختصاص دهند.
همچنین ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده نیروگاههای سوخت فسیلی تا سال ۲۰۳۰ می‌تواند به ۶۸ گیگاوات برسد. این میزان در مقایسه با برنامه‌های ساخت نیروگاه در شش ماه گذشته، افزایش ۴۵ درصدی را نشان می‌دهد.
بخش مهمی از این تغییر به افزایش برنامه‌ریزی برای ساخت نیروگاههای گازسوز مربوط می‌شود. این نیروگاه‌ها قرار است بخشی از برق مورد نیاز مراکز داده و سایر مصرف‌کنندگان بزرگ را تأمین کنند.
با وجود این، اجرای تمام پروژه‌های اعلام‌شده قطعی نیست. اگر برآوردهای مربوط به مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی بیش از نیاز واقعی باشند، ممکن است برخی سرمایه‌گذاری‌ها توجیه اقتصادی خود را از دست بدهند و پروژه‌ها لغو شوند.
همچنین آمارها نشان می‌دهند که پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر با نرخ بیشتری نسبت به نیروگاههای فسیلی لغو می‌شوند.
نرخ لغو پروژه‌های خورشیدی و بادی به ۴٫۹ درصد رسیده است، در حالی که این رقم برای پروژه‌های سوخت فسیلی ۲٫۹ درصد اعلام شده است.
این اختلاف نشان می‌دهد که با وجود هزینه پایین‌تر تولید برق تجدیدپذیر، شرایط فعلی توسعه زیرساخت‌های انرژی آمریکا بیشتر به نفع نیروگاههای فسیلی تغییر کرده است.
بیشتر بخوانید: غارهای نمکی چین به پاوربانک ۷۰۰ مگاواتی تبدیل شدند
تولید برق خورشیدی ارزان‌تر است
یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش جدید، اختلاف هزینه تولید برق میان نیروگاههای تجدیدپذیر و گازسوز است.
بر اساس محاسبات پژوهشگران، میانگین هزینه تولید هر مگاوات‌ساعت برق در نیروگاههای خورشیدی و بادی جدید و بزرگ‌مقیاس، بین ۶۸ تا ۶۹ دلار است.
در مقابل، تولید همین مقدار برق در نیروگاههای جدید گاز طبیعی با چرخه ترکیبی، به‌طور متوسط ۹۰ دلار هزینه دارد.
این ارقام نشان می‌دهند که ساخت نیروگاههای گازی جدید، لزوما ارزان‌ترین راه برای پاسخ‌گویی به افزایش تقاضای برق نیست.
همچنین سوخت‌های فسیلی در آمریکا با نوسان قیمت مواجه هستند. این گزارش تأکید کرده است که این نوسان‌ها به‌ویژه پس از آغاز جنگ آمریکا با ایران شدت گرفته‌اند و می‌توانند هزینه تولید برق را افزایش دهند.
پیامدهای استفاده گسترده‌تر از سوخت‌های فسیلی تنها به مسائل اقتصادی محدود نمی‌شود. نیروگاههای گازی و زغال‌سنگ، آلاینده‌های هوا و گازهای گلخانه‌ای منتشر می‌کنند که در تشدید تغییرات اقلیمی نقش دارند.
همچنین آلودگی ناشی از فعالیت این نیروگاه‌ها می‌تواند هزینه‌های بیشتری به بخش سلامت تحمیل کند. نویسندگان گزارش هشدار داده‌اند که توسعه زیرساخت‌های جدید سوخت فسیلی ممکن است انتشار آلاینده‌ها را برای چندین دهه در سطح بالایی نگه دارد.
از سوی دیگر، قبوض برق در سراسر آمریکا افزایش یافته است. شرکت‌های خدمات برق برای پاسخ‌گویی به مصرف بیشتر، شبکه‌های برق را نوسازی می‌کنند و زیرساخت‌های تازه‌ای می‌سازند. هزینه این سرمایه‌گذاری‌ها نیز به افزایش قیمت برق مصرف‌کنندگان منجر شده است.
در مجموع، گزارش صندوق دفاع از محیط زیست و Atlas Public Policy نشان می‌دهد که افزایش مصرف برق مراکز داده و تغییر سیاست‌های دولت ترامپ، مسیر توسعه صنعت انرژی آمریکا را دگرگون کرده است.
پژوهشگران هشدار داده‌اند که گسترش نیروگاههای فسیلی، علاوه بر افزایش آلودگی، می‌تواند هزینه برق را برای سال‌های طولانی بالا نگه دارد. تصمیم‌های امروز آمریکا درباره تأمین انرژی مراکز داده، تأثیر مستقیمی بر آینده اقتصادی و زیست‌محیطی شبکه برق این کشور خواهند داشت.
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی بلای جان گاز طبیعی در آمریکا
