وعده سه‌ساله ایلان ماسک برای راه‌اندازی شبکه تلفن همراه Starlink Mobile

ایلان ماسک اعلام کرد که شبکه تلفن همراه ماهواره‌ای Starlink Mobile طی دو تا سه سال آینده عملیاتی می‌شود، اما مدیرعامل Verizon این زمان‌بندی را غیرواقع‌بینانه می‌داند.

به گزارش سرویس اینترنت و شبکه تک‌ناک، شرکت اسپیس‌ایکس به رهبری ایلان ماسک قصد دارد با توسعه شبکه Starlink Mobile وارد بازار خدمات تلفن همراه شود و با اپراتورهای بزرگ آمریکایی رقابت کند. با وجود این‌، مدیرعامل شرکت Verizon معتقد است که تحقق این هدف بسیار پیچیده‌تر از پیش‌بینی‌های ماسک خواهد بود و ایجاد زیرساخت‌های لازم به سرمایه‌گذاری ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلاری نیاز دارد.

براساس گزارش Wccftech، مدیرعامل Verizon در نشست اعلام نتایج مالی این شرکت در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ تأکید کرد که برنامه‌های اسپیس‌ایکس برای توسعه خدمات تلفن همراه ماهواره‌ای، تهدید جدی برای جایگاه این اپراتور محسوب نمی‌شود. او محدودیت‌های فیزیکی ارتباطات ماهواره‌ای، هزینه بالای توسعه زیرساخت‌های زمینی و زمان طولانی اجرای پروژه را مهم‌ترین موانع پیش روی Starlink Mobile معرفی کرد.

مدیرعامل Verizon اعلام کرد که حتی اگر اسپیس‌ایکس تمام برنامه‌های خود را بدون مشکل اجرا کند، ایجاد شبکه‌ای با توان رقابت مستقیم با اپراتورهای بزرگ آمریکا دست‌کم چهار تا شش سال زمان خواهد برد. او همچنین پیش‌بینی کرد که این شرکت در بهترین حالت می‌تواند به ششمین رقیب بازار ارتباطات تلفن همراه آمریکا تبدیل شود.

ایلان ماسک در واکنش به این اظهارات، زمان‌بندی متفاوتی ارائه کرد و مدعی شد که شبکه Starlink Mobile تنها طی دو یا سه سال آینده به مرحله بهره‌برداری کامل خواهد رسید.

بیشتر بخوانید: فهرست رسمی گوشی‌های سازگار با اینترنت استارلینک منتشر شد

سرمایه لازم برای توسعه شبکه تلفن همراه Starlink Mobile

مدیرعامل Verizon در تشریح دیدگاه خود اعلام کرد که همواره فرض را بر این می‌گذارد که اسپیس‌ایکس تمام وعده‌های خود را عملی خواهد کرد. او تأکید کرد که حتی با چنین فرضی، محدودیت‌های فنی و اقتصادی ارتباطات ماهواره‌ای همچنان پابرجا خواهند بود.

به گفته او، تمام اقدامات و اطلاعیه‌های اخیر اسپیس‌ایکس با مسیری مطابقت دارند که Verizon پیش‌تر برای توسعه خدمات تلفن همراه ماهواره‌ای پیش‌بینی کرده بود. مهم‌ترین بخش این پیش‌بینی، ضرورت ایجاد شبکه‌ای گسترده از زیرساخت‌های مخابراتی زمینی است.

مدیرعامل Verizon توضیح داد که شبکه‌های ماهواره‌ای بدون پشتیبانی زیرساخت زمینی، بازار محدودی برای ارائه خدمات اینترنت پهن‌باند خواهند داشت. چنین خدماتی بیشتر در مناطق بسیار دورافتاده کاربرد دارند، چرا که شبکه‌های مخابراتی سنتی در این مناطق پوشش مناسبی ارائه نمی‌کنند.

با وجود این‌، شرایط در شهرها و مناطق حومه‌ای کاملا متفاوت است. مدیرعامل Verizon اعلام کرد که حدود ۹۸ درصد درآمد این شرکت از همین مناطق تأمین می‌شود و شبکه زمینی آن در این محدوده‌ها بین ۱۰۰ تا هزار برابر کارآمدتر از شبکه ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس است.

او معتقد است که رقابت در بازار خدمات بی‌سیم با استفاده از ماهواره‌ها حتی دشوارتر خواهد بود. دلیل اصلی این مسئله، محدودیت ظرفیت ارتباطی ماهواره‌ها در مقایسه با زیرساخت‌های زمینی و نیاز به پوشش پایدار در مناطق پرجمعیت است.

همچنین مدیرعامل Verizon تأکید کرد که اسپیس‌‌ایکس برای ایجاد یک شبکه رقابتی باید به حدود ۶۵ تا ۸۰ هزار سایت مخابراتی بزرگ دسترسی پیدا کند. این شرکت علاوه بر دکل‌های ارتباطی به زیرساخت انتقال داده، تجهیزات شبکه دسترسی رادیویی یا RAN و حجم قابل توجهی از طیف فرکانسی نیاز خواهد داشت.

زیرساخت انتقال داده وظیفه اتصال سایت‌های مخابراتی به بخش‌های اصلی شبکه را بر عهده دارد. تجهیزات RAN نیز ارتباط بی‌سیم میان گوشی‌های کاربران و شبکه اپراتور را برقرار می‌کنند. توسعه گسترده این تجهیزات یکی از مهم‌ترین بخش‌های سرمایه‌گذاری در شبکه‌های تلفن همراه محسوب می‌شود.

مدیرعامل Verizon درباره تلاش اسپیس‌ایکس برای دستیابی به چنین زیرساختی گفت: «ما می‌دانیم که آنها با چه شرکت‌هایی درباره دکل‌های مخابراتی مذاکره می‌کنند. هیچ راه‌حل جادویی، فرمول مخفی یا میان‌بری وجود ندارد.»

او تخمین زد که توسعه کامل این شبکه حداقل چهار تا شش سال زمان می‌برد و هزینه آن به ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

به گفته او، ایجاد زیرساخت ارتباطی پایان کار نخواهد بود. اسپیس‌ایکس باید شبکه فروش، خدمات مشتریان، سیستم‌های اداری و سایر بخش‌های عملیاتی مورد نیاز یک اپراتور بزرگ را نیز راه‌اندازی کند.

مدیرعامل Verizon معتقد است که اسپیس‌ایکس پس از انجام این سرمایه‌گذاری‌ها، در نهایت به شبکه‌ای با قابلیت‌ها و ساختار هزینه مشابه اپراتورهای فعلی دست خواهد یافت. او پیش‌بینی کرد که این شرکت طی چهار تا شش سال آینده ممکن است به ششمین رقیب بازار تبدیل شود و چهارمین رقیب نخواهد بود.

همچنین این مدیر ارشد هشدار داد که Verizon در مدت توسعه شبکه اسپیس‌ایکس متوقف نخواهد ماند. او انتظار دارد فناوری شبکه این شرکت طی چهار تا پنج سال آینده دو تا سه نسل پیشرفت کند.

شرکت Verizon قصد دارد پوشش اینترنت پهن‌باند با سرعت بیش از یک گیگابیت‌برثانیه را با استفاده از امواج میلی‌متری در سراسر آمریکا گسترش دهد. همچنین این شرکت آزمایش کاربردهای احتمالی فناوری ارتباطی نسل ششم یا 6G را آغاز کرده است.

بیشتر بخوانید: چهار اپراتور بزرگ مخابراتی اروپا برای رقابت با استارلینک متحد می‌شوند

پاسخ ایلان ماسک و برنامه اسپیس‌ایکس

ایلان ماسک در واکنش به اظهارات مدیرعامل Verizon اعلام کرد که شبکه تلفن همراه Starlink Mobile طی دو یا سه سال آینده به‌طور کامل عملیاتی خواهد شد. این پیش‌بینی با برآورد چهار تا شش ساله Verizon اختلاف قابل توجهی دارد و نشان‌دهنده تفاوت دیدگاه دو طرف درباره سرعت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی است.

با وجود این‌، پیش‌بینی‌های زمانی ماسک درباره عرضه محصولات جدید همیشه مطابق برنامه اولیه پیش نرفته‌اند. برای نمونه، خودروی Tesla Roadster در سال ۲۰۱۷ معرفی شد، اما تولید آن اکنون برای سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است. در صورت تحقق این زمان‌بندی، فاصله معرفی تا آغاز تولید این خودرو به ۱۱ سال خواهد رسید.

یکی از موانع اصلی اسپیس‌ایکس برای توسعه Starlink Mobile، دسترسی محدود به طیف فرکانسی زمینی بوده است. این شرکت تا اوایل اکتبر عمدتا به حدود ۱۵ مگاهرتز طیف AWS-3 بدون جفت، ۴۰ مگاهرتز طیف AWS-4 و نزدیک به ۱۰ مگاهرتز طیف H-Block در سطح ملی دسترسی داشت.

از میان این فرکانس‌ها، تنها بخش محدودی از طیف AWS-3 به‌طور فعال توسط بیشتر گوشی‌های هوشمند موجود پشتیبانی می‌شد. این محدودیت می‌توانست ارائه خدمات مستقیم به تعداد زیادی از کاربران را دشوار کند.

با وجود این‌، اسپیس‌ایکس به تازگی توافق مهمی با شرکت Grain برای خرید مجموعه مجوزهای طیف فرکانسی باند پایین این شرکت در سراسر آمریکا اعلام کرده است. این توافق امکان دسترسی به حداکثر ۱۴ مگاهرتز طیف فرکانسی جفت‌شده در باند ۸۰۰ مگاهرتز را فراهم می‌کند.

اهمیت این توافق به ویژگی‌های انتشار امواج در فرکانس‌های پایین مربوط می‌شود. چنین فرکانس‌هایی در مقایسه با فرکانس‌های بالاتر، توانایی بیشتری برای عبور از موانع و نفوذ به داخل ساختمان‌ها دارند.

بر اساس برنامه‌های اسپیس‌ایکس، طیف میان‌باند ۲ گیگاهرتز که از طریق زیرساخت فضایی ارائه می‌شود، ستون اصلی شبکه تلفن همراه این شرکت در آمریکا خواهد بود. طیف جدید ۸۰۰ مگاهرتزی نیز به Starlink Mobile کمک می‌کند تا پوشش ارتباطی مناسبی در محیط‌های داخلی ساختمان‌ها فراهم کند.

همچنین انتظار می‌رود گوشی‌های هوشمند بیشتری در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ از فرکانس‌های زمینی موجود اسپیس‌ایکس پشتیبانی کنند. افزایش سازگاری گوشی‌ها می‌تواند زمینه گسترش خدمات Starlink Mobile و تقویت توان رقابتی آن را فراهم کند.

در همین حال، بلومبرگ به تازگی گزارش داده است که اسپیس‌ایکس برای اجاره دسترسی به دست‌کم ۸۰ هزار سایت مخابراتی در سراسر آمریکا، مذاکره می‌کند. این مذاکرات با چندین شرکت فعال در حوزه زیرساخت‌های ارتباطی انجام می‌شود.

شرکت Crown Castle، یکی از بزرگ‌ترین مالکان دکل‌های مخابراتی آمریکا، از جمله شرکت‌هایی است که اسپیس‌ایکس با آنها مذاکره می‌کند. این اقدامات نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت زمینی به بخش مهمی از برنامه‌های Starlink Mobile تبدیل شده است.

هم‌زمان، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا یا FCC مجوز پرتاب حداکثر ۱۵ هزار ماهواره نسل دوم V2 یا Gen2 را به اسپیس‌ایکس داده است. این ماهواره‌ها قابلیت برقراری ارتباط مستقیم با گوشی‌های هوشمند را دارند و نقش مهمی در گسترش پوشش شبکه ایفا خواهند کرد.

همچنین اسپیس‌ایکس راهبرد دیگری را دنبال می‌کند که بر اساس آن، دیش‌های استارلینک می‌توانند عملکردی مشابه ایستگاه‌های پایه کوچک مخابراتی یا فمتوسل داشته باشند. هدف این رویکرد، کاهش وابستگی به زیرساخت‌های پرهزینه اپراتورهای سنتی است.

با وجود این برنامه‌ها، مذاکرات اسپیس‌ایکس برای دسترسی به ده‌ها هزار دکل مخابراتی تا حدی از دیدگاه مدیرعامل Verizon پشتیبانی می‌کند. افزایش تعداد ماهواره‌ها و استفاده از دیش‌های استارلینک احتمالا به‌تنهایی برای رقابت مستقیم با شبکه‌های گسترده زمینی کافی نخواهد بود.

در نهایت، اختلاف ایلان ماسک و مدیرعامل Verizon تنها به زمان راه‌اندازی Starlink Mobile محدود نمی‌شود. هزینه توسعه شبکه، ضرورت ایجاد زیرساخت زمینی و توانایی رقابت با اپراتورهای بزرگ، مهم‌ترین عواملی هستند که آینده این پروژه را تعیین خواهند کرد.