فهرست مطالب
مرکز داده عظیم واندر ولی (Wonder Valley) در استان آلبرتا کانادا قرار است روزانه گرمایی معادل انفجار ۲۳ بمب اتمی هیروشیما تولید کند و به یکی از بزرگ‌ترین منابع گرمایی جهان تبدیل شود.
به گزارش سرویس محیط زیست تکناک، در همین راستا، این پروژه با نگرانی‌های جدی زیست‌محیطی روبه‌رو شده است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که این مجموعه پس از آغاز فعالیت، حجم بی‌سابقه‌ای از گرما و گازهای گلخانه‌ای را وارد محیط اطراف خواهد کرد. ابعاد این پروژه به‌اندازه‌ای بزرگ است که کارشناسان درباره توانایی مقررات فعلی برای کنترل پیامدهای زیست‌محیطی آن تردید دارند.
رابرت دیویس، فیزیک‌دان دانشگاه ایالتی یوتا، محاسبه کرده است که مرکز داده واندر ولی روزانه انرژی گرمایی معادل انفجار حدود ۲۳ بمب اتمی مشابه بمب هیروشیما آزاد خواهد کرد.
او در گفت‌وگو با شبکه خبری CBC هشدار داد که تأثیرات این حجم از گرما تقریبا به‌طور قطع بسیار گسترده و حتی ممکن است شدید باشد. همچنین دیویس معتقد است که واندر ولی می‌تواند به بزرگ‌ترین منبع متمرکز تولید گرما در سراسر زمین تبدیل شود.
این پروژه ۷۰ میلیارد دلاری با حمایت کوین اولیری، سرمایه‌گذار مشهور در شمال غربی آلبرتا توسعه می‌یابد. محل ساخت آن حدود ۱۲۹ کیلومتر با منطقه اختصاصی جامعه بومی استورجن لیک کری (SLCN) فاصله دارد. اگرچه مرکز داده خارج از محدوده این منطقه ساخته می‌شود، زمین مورد نظر بخشی از قلمرو سنتی این جامعه بومی به حساب می‌آیید.
بیشتر بخوانید: شکل‌گیری موج تازه‌ای از سرقت تجهیزات مراکز داده هوش مصنوعی
مقیاس انرژی گرمایی مرکز داده جدید کانادا
مرکز داده واندر ولی برای تأمین انرژی مورد نیاز خود به شبکه برق سراسری وابسته نخواهد بود. این مجموعه قرار است حدود ۹ گیگاوات برق را از طریق ژنراتورهای گاز طبیعی مستقر در محل تولید کند. چنین ظرفیتی به معنای مصرف گسترده سوخت و تولید حجم عظیمی از انرژی گرمایی است.
دیویس در بررسی مقدماتی خود محاسبه کرده است که مجموع گرمای ناشی از فعالیت توربین‌های گازی و تجهیزات پردازشی مرکز داده، بار حرارتی پیوسته‌ای بین ۱۶ تا ۱۸ گیگاوات ایجاد خواهد کرد.
این میزان توان حرارتی در طول ۲۴ ساعت، انرژی بسیار زیادی تولید می‌کند که تقریبا با انرژی آزادشده از انفجار ۲۳ بمب اتمی هیروشیما برابری می‌کند.
البته این مقایسه به معنای وقوع انفجار هسته‌ای یا انتشار مواد رادیواکتیو نیست. هدف از آن نشان دادن مقیاس انرژی گرمایی است که به صورت مداوم در یک محدوده جغرافیایی آزاد خواهد شد.
در نیروگاه‌های متداول، برق تولیدشده از طریق شبکه به مناطق مختلف منتقل می‌شود. خانه‌ها، کارخانه‌ها و کسب‌وکارها این انرژی را مصرف می‌کنند و گرمای ناشی از مصرف آن در منطقه‌ای گسترده پراکنده می‌شود.
اما شرایط واندر ولی متفاوت است. در این پروژه، تولید برق و مصرف آن تقریبا در یک محل انجام خواهد شد. توربین‌های گازی هنگام تولید برق، گرما آزاد می‌کنند و تجهیزات پردازشی هوش مصنوعی نیز هنگام انجام محاسبات، بخش عمده انرژی الکتریکی مصرفی را به گرما تبدیل خواهند کرد.
در نتیجه، دو منبع بزرگ تولید گرما در یک منطقه متمرکز می‌شوند و نگرانی‌هایی درباره پیامدهای احتمالی این شرایط برای محیط اطراف ایجاد می‌کنند.
دیویس پیش‌تر هنگام بررسی مرکز داده دیگری در ایالت یوتا که از حمایت کوین اولیری برخوردار است، از مقایسه مشابهی با انفجار بمب اتمی استفاده کرده بود. آن مجموعه نیز بار حرارتی بسیار بالایی دارد.
بیشتر بخوانید: انویدیا نیروگاه‌های هسته‌ای قدیمی را به مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل می کند
انتشار سالانه ۳۰ میلیون تن دی‌اکسیدکربن
تولید گرمای گسترده تنها نگرانی زیست‌محیطی مرکز داده جدید کانادا نیست. محاسبات دیویس نشان می‌دهد که پروژه واندر ولی ممکن است سالانه حدود ۳۰ میلیون تن دی‌اکسیدکربن وارد جو کند.
این رقم معادل بیش از چهار درصد کل انتشار سالانه گازهای گلخانه‌ای کانادا است و نشان می‌دهد که فعالیت یک مجموعه صنعتی می‌تواند سهم قابل توجهی از انتشار آلاینده‌های کشور را به خود اختصاص دهد.
باوجود این نگرانی‌ها، دولت آلبرتا در ماه آوریل اعلام کرد که پروژه واندر ولی از انجام ارزیابی جامع‌تر اثرات زیست‌محیطی در سطح استان معاف خواهد بود.
مقام‌های استانی دلیل این تصمیم را استفاده پروژه از سیستم‌های متداول تأمین برق و آب اعلام کردند. این معافیت با انتقاد کارشناسان حقوقی و محیط زیست روبه‌رو شد.
دیویس نیز با این تصمیم مخالفت کرد و تأکید داشت که اجرای پروژه‌ای با چنین ابعاد، بدون بررسی کامل پیامدهای زیست‌محیطی قابل‌قبول نیست.
جامعه بومی استورجن لیک کری در ماه سپتامبر درخواست بررسی قضایی تصمیم دولت آلبرتا را ثبت کرد. این جامعه در ماه اکتبر نیز درخواست دیگری برای بازنگری در معافیت پروژه ارائه داد.
وزارت محیط زیست و مناطق حفاظت‌شده آلبرتا در بیانیه‌ای به تاریخ ۳۰ اکتبر اعلام کرد که معافیت از ارزیابی جامع به معنای حذف سایر الزامات قانونی نیست.
این وزارتخانه تأکید کرد که مجریان واندر ولی همچنان باید تمام مجوزهای ضروری را دریافت کنند و ارزیابی‌های فنی دقیقی درباره تأثیر فعالیت مجموعه بر هوا، زمین و منابع آب ارائه دهند.
همچنین مسئولان پروژه موظف هستند پیش از آغاز ساخت و بهره‌برداری، ایمنی تأسیسات را اثبات کنند. با وجود این، دیویس معتقد است که بررسی جداگانه مجوزها نمی‌تواند تمام پیامدهای چنین پروژه عظیمی را مشخص کند.
او توضیح داد که مجوزها بخش‌های مختلف پروژه را ارزیابی می‌کنند، اما ارزیابی جامع زیست‌محیطی تأثیرات کل مجموعه را در نظر می‌گیرد.
این فیزیک‌دان تأکید کرد که مقررات موجود برای پروژه‌هایی با چنین مقیاس بزرگی طراحی نشده‌اند و واندر ولی دقیقا به همان ارزیابی جامعی نیاز دارد که دولت آلبرتا آن را ضروری ندانسته است.
بیشتر بخوانید: امارات مراکز داده هوش مصنوعی را به زیر زمین می‌برد
