کنایه جنجالی آلتمن به آنتروپیک؛ وقتی هوش مصنوعی پای مذهب را وسط می‌کشد

سم آلتمن با کنایه به آنتروپیک به‌ دلیل نگاه مذهبی به آگاهی هوش مصنوعی حمله کرد، اما منتقدان یادآوری می‌کنند که خود او نیز پیش‌تر بارها از نمادها و تعابیر مذهبی برای توصیف هوش مصنوعی استفاده کرده است.

به‌ گزارش سرویس هوش مصنوعی تک‌ناک، منتقدان سرسخت آنتروپیک این شرکت را نوعی فرقه حول محور داریو آمودی می‌دانند که کلود در آن جایگاه یک «خدا» را پیدا کرده است. بنابراین چندان جای تعجب ندارد که انتشار روایت‌هایی درباره درگیری کریس اولا، یکی از بنیان‌گذاران آنتروپیک با پاپ بر سر مسئله آگاهی هوش مصنوعی واکنش چندانی به دنبال نداشته باشد. با وجود این، سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI که تقریبا هیچ فرصتی را برای حمله لفظی به رقبای خود از دست نمی‌دهد، امروز با سرعت وارد این جنجال شد و در اظهاراتی سرشار از لحنی اخلاق‌گرایانه و خشم‌آلود به آنتروپیک پاسخ داد؛ آن هم در حالی که موارد متعدد استفاده خود از مضامین مشابه هوش مصنوعی مذهبی را به‌راحتی نادیده گرفت.

بیشتر بخوانید: پژوهشگران رازهای تازه‌ای از الگوهای نوشتاری هوش مصنوعی را فاش کردند

درگیری با پاپ

برای درک بهتر ماجرا، پاپ لئو چهاردهم روز ۲۵ می بخشنامه‌ای درباره هوش مصنوعی با عنوان رسمی «انسانیت باشکوه» منتشر کرد. این رویداد زمانی جنبه‌ جنجالی‌تری پیدا کرد که کریس اولا پس از مخالفت پاپ با این دیدگاه که هوش مصنوعی می‌تواند در آینده موضوع قضاوت انسانی قرار گیرد یا حتی روزی به جایگاه یک موجود آگاه و مذهبی برسد، تهدید کرد که جلسه را ترک خواهد کرد. البته این نوع نگاه در آنتروپیک چندان بی‌سابقه نیست. کارکنان این شرکت گاه برای مدل‌های بازنشسته کلود مراسم یادبود برگزار می‌کنند و داریو آمودی نیز در «سفرهای بینش» دوره‌ای خود به‌طور پررنگی از مضامین و نمادهای مذهبی بهره می‌گیرد.

برای مطالعه بیشتر: عامل‌های هوش مصنوعی برای ورود به زندگی کاربران مسیر دشواری دارند

گزارش مربوط به رویارویی اولا با پاپ تنها چندروز پیش منتشر شد و سم آلتمن نیز امروز در پستی در ایکس به جنجال نوظهور واکنش نشان داد. او از نسبت دادن نوعی نیروی مذهبی به هوش مصنوعی یا واگذاری قضاوت انسانی به آن ابراز ناراحتی کرد. هرچند، این موضع آلتمن استفاده گسترده خود او را از نمادگرایی و ادبیات مذهبی نادیده می‌گیرد. برای مثال، او در سال ۲۰۱۵، هوش مصنوعی را با خلق یک شکل جدید از حیات هم‌معنا دانسته بود. آلتمن در مصاحبه‌ای با فایننشال تایمز در سال ۲۰۲۳ نیز محصول واقعی OpenAI را «هوش» توصیف کرد؛ «هوشی جادویی در آسمان» که مدل‌ها و رابط برنامه‌نویسی کاربردی، مسیرهایی برای دسترسی به آن هستند.

باور مذهبی برای هوش مصنوعی

شاید عجیب‌ترین نمونه نیز به حساب «roon» در X مربوط باشد؛ حسابی که آلتمن مالکیت آن را به‌ عنوان حساب جایگزین خود تایید کرده است. این حساب پیش‌تر نموداری مارپیچی و رمزآلود با متنی عبری منتشر کرده بود که شباهت‌هایی به نمادهای کابالایی داشت و با عنوان «زیرساخت لایت‌کان» همراه بود. البته OpenAI و آلتمن در مقایسه با جریان‌های افراطی پیرامون آنتروپیک، رویکردی به این اندازه آشکار در قبال هوش مصنوعی ندارند. اما اختلاف در شدت این نگاه‌ها است. زمانی که آلتمن از خلق یک شکل جدید از حیات، «هوش جادویی در آسمان» یا قرار گرفتن «در سمت فرشتگان» سخن می‌گوید، دشوار است بتوان این ادبیات را کاملا عاری از بار مذهبی برای هوش مصنوعی دانست.

حتما بخوانید: یان لوکان خطر انقراض انسان به‌ دست هوش مصنوعی را رد کرد

از دید هر ناظر منطقی که درگیر شیفتگی‌های فناورانه نشده باشد، هوش مصنوعی در نهایت ابزاری برای افزایش بهره‌وری است. این فناوری بستری برای آزمودن آگاهی انسان نیست و نباید قادر به صدور احکام اخلاقی باشد. مهم‌تر از آن، نباید اجازه داد هوش مصنوعی به چنین جایگاهی برسد. تلاش برای پوشاندن چنین نقشی بر قامت هوش مصنوعی می‌تواند به بنیان‌های انسانی آسیب بزند. شاید بد نباشد ساکنان حباب سیلیکون‌ولی گاهی از فضای بسته خود بیرون بیایند و کمی نور خورشید ببینند؛ شاید این کار به زدودن مهی که بر اثر افکار و باورهای افراطی، ذهن آنها را فرا گرفته است، کمک کند.