فهرست مطالب
گزارشی تازه نشان می‌دهد CIA با خرید هزاران کامپیوتر از شرکت NeXT به بقای کسب‌وکار استیو جابز و ادامه توسعه فناوری‌های آن کمک کرد.
به گزارش سرویس شرکت‌ها تکناک،بر اساس گزارشی از شارون واینبرگر در روزنامه وال‌استریت ژورنال، سیا در اواخر دهه ۱۹۸۰ به یکی از مشتریان مهم NeXT تبدیل شد و هزاران ایستگاه کاری ویژه از این شرکت خریداری کرد؛ آن هم در زمانی که شرکت جابز برای افزایش فروش و ادامه فعالیت خود با مشکلات جدی روبه‌رو بود.
طبق این گزارش، قرارداد با سیا به بقای NeXT کمک کرد و فرصت بیشتری در اختیار جابز گذاشت تا تجربه مدیریتی خود را توسعه دهد و فناوری‌های شرکتش را پیش ببرد. اپل سرانجام در سال ۱۹۹۶ شرکت NeXT را خرید و زمینه بازگشت جابز به شرکتی را فراهم کرد که خود از بنیان‌گذاران آن بود.
قرارداد محرمانه سیا چگونه شکل گرفت؟
ارتباط میان NeXT و سیا در سال ۱۹۸۶ آغاز شد؛ زمانی که دو مقام این سازمان، جو روملو و جف هریس، اندکی پس از تأسیس NeXT با استیو جابز تماس گرفتند. سیا به سخت‌افزارهای محاسباتی قدرتمندی نیاز داشت که بتوانند از فعالیت‌های اطلاعاتی، از جمله تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، پشتیبانی کنند.
براساس گزارش وال‌استریت ژورنال، استیو جابز در آغاز همکاری با دولت آمریکا از جزئیات کامل نیازها و اهداف این نهادها اطلاع نداشت.
ایستگاه‌های کاری NeXT با وجود برخورداری از فناوری‌های پیشرفته و طراحی نوآورانه، قیمت بالایی داشتند و همین موضوع جذب مشتری را برای شرکت دشوار کرده بود. جابز امیدوار بود دانشگاه‌ها به یکی از منابع اصلی درآمد NeXT تبدیل شوند، اما فروش محصولات به مراکز دانشگاهی نتوانست انتظارات مالی شرکت را برآورده کند.
در چنین شرایطی، قرارداد با دولت آمریکا اهمیت ویژه‌ای برای ادامه فعالیت NeXT پیدا کرد. براساس گزارش واینبرگر، یکی از مشتریان وابسته به نهادهای اطلاعاتی آمریکا متعهد شد ۲۰ هزار ایستگاه کاری NeXT خریداری کند. پس از تحویل این دستگاه‌ها، برخی از قطعات سخت‌افزاری آنها تغییر یافت و قابلیت‌های گرافیکی ویژه‌ای به سیستم‌ها اضافه شد.
این کامپیوترها در نهایت در اختیار تحلیلگران اداره ملی شناسایی آمریکا (NRO) قرار گرفتند و برای پردازش و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و تبادل اطلاعات میان شبکه‌های نظامی و اطلاعاتی مورد استفاده قرار گرفتند.
بیشتر بخوانید: کامپیوتر Apple-1 با نامه استیو جابز و امضای استیو وزنیاک حراج می شود + تصویر
مشتری پنهانی که به افزایش تولید NeXT کمک کرد
براساس این گزارش، قرارداد با مشتری اطلاعاتی به شرکت NeXT کمک کرد ظرفیت تولید خود را به‌سرعت افزایش دهد. این شرکت که در ابتدا تنها چند صد ایستگاه کاری در ماه تولید می‌کرد، به‌تدریج توانست تولید ماهانه خود را به چند هزار دستگاه برساند.
بخش قابل‌توجهی از جزئیات این همکاری محرمانه باقی ماند؛ تا جایی که بسیاری از کارکنان NeXT نیز از ماهیت و ابعاد واقعی قرارداد اطلاعی نداشتند. حتی در برخی بخش‌های دولت فدرال آمریکا، سازمان امنیت ملی (NSA) به‌عنوان مشتری این تجهیزات معرفی می‌شد.
اهمیت این قرارداد فراتر از یک معامله سخت‌افزاری بود؛ زیرا به شرکت استیو جابز فرصت داد در یکی از دوره‌های دشوار فعالیت خود، به توسعه فناوری‌ها و ادامه کسب‌وکارش بپردازد. بااین‌حال، براساس اطلاعات منتشرشده در این گزارش، میزان دقیق تأثیر مالی این همکاری بر ادامه حیات NeXT به‌طور مستقل مشخص نشده است.
بیشتر بخوانید: ۱۵ سال از مرگ استیو جابز گذشت؛ اپل همچنان صفحه یادبودش را نگه‌داشته
از NeXT تا بازگشت استیو جابز به اپل
اهمیت تاریخی شرکت NeXT فراتر از فروش کامپیوترهای آن است. استیو جابز پس از کنار گذاشته‌شدن از اپل، با تأسیس این شرکت فرصتی یافت تا مهارت‌های مدیریتی خود را تقویت کند و تجربه‌های تازه‌ای در اداره یک کسب‌وکار فناوری به دست آورد. در این میان، فناوری‌های نرم‌افزاری توسعه‌یافته در NeXT در بلندمدت تأثیری ماندگارتر از فعالیت‌های سخت‌افزاری این شرکت بر صنعت فناوری بر جای گذاشتند.
اپل در سال ۱۹۹۶ NeXT را خریداری کرد و با این معامله، جابز نیز به شرکت بازگشت. سیستم‌عامل NeXTSTEP بعدها به پایه فنی سیستم‌عامل‌های اپل تبدیل شد و بر توسعه محصولات این شرکت، از مک گرفته تا آیفون و آیپد، تأثیر گذاشت.
از نگاه واینبرگر، همکاری اطلاعاتی NeXT با سیا به جابز فرصت و منابع مالی بیشتری داد تا پیش از بازگشت به اپل، شرکت خود را توسعه دهد. این ارتباط به‌تدریج و با کاهش هزینه‌های دفاعی دوران جنگ سرد و حرکت بیشتر سیلیکون‌ولی به‌سمت فناوری‌های مصرفی، کم‌رنگ شد.
بیشتر بخوانید: چک ۵۰۰ دلاری اپل با امضای استیو جابز ۲٫۴ میلیون دلار فروخته شد
پیوند قدیمی سیلیکون‌ولی و نهادهای امنیتی آمریکا
این گزارش در شرایطی منتشر شده است که همکاری میان شرکت‌های فناوری سیلیکون‌ولی و دولت آمریکا، به‌ویژه در حوزه‌های هوش مصنوعی و فناوری‌های دفاعی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته و اهمیت بیشتری یافته است.
ماجرای NeXT نشان می‌دهد که پیوند میان صنعت فناوری و نهادهای امنیتی و نظامی آمریکا موضوع تازه‌ای نیست. در دهه ۱۹۸۰، یک قرارداد محرمانه برای تأمین تجهیزات محاسباتی توانست به ادامه فعالیت شرکتی کمک کند که فناوری‌های توسعه‌یافته در آن، سال‌ها بعد نقش مهمی در شکل‌گیری و تکامل محصولات اپل ایفا کردند.
البته نمی‌توان بازگشت جابز به اپل را صرفاً نتیجه همکاری با سیا دانست؛ اما بر اساس این گزارش، قرارداد محرمانه یکی از عواملی بود که به NeXT کمک کرد دوران دشوار فعالیت خود را پشت سر بگذارد و فرصت بیشتری برای توسعه فناوری‌هایش داشته باشد.
