شرکت فناوری دفاعی «لانگ وال» مستقر در ایالت کالیفرنیا، از رهگیر برونجوی کمهزینهای با نام Cyclops رونمایی کرد که از سطح زمین پرتاب میشود و قادر است موشکهای بالستیک را خارج از جو زمین و در میانه مسیر پروازی آنها نابود کند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، این رونمایی در شرایطی انجام شده است که افزایش حملات موشکی در درگیریهای اخیر، فشار بیسابقهای بر سامانههای پدافند هوایی و موشکی موجود وارد کرده است. به گفته این شرکت، Cyclops برای رهگیری در مرحله میانی پرواز طراحی شده است؛ مرحلهای که موشک بالستیک پس از خروج از جو و پیش از ورود مجدد به آن قرار دارد. در این فاز، رهگیر باید در محیط خلأ و با دقت بسیار بالا عمل کند؛ موضوعی که همواره یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای دفاع موشکی به حساب میآید.
این رهگیر جدید از رویکرد «برخورد مستقیم برای انهدام» استفاده میکند. در این روش، رهگیر بدون حمل کلاهک انفجاری، تنها با انرژی جنبشی حاصل از برخورد مستقیم، موشک مهاجم را منهدم میکند. این رویکرد، اگرچه پیچیدگی فنی بالایی دارد، اما از نظر دقت و کاهش خسارات جانبی، مزایای قابل توجهی ارائه میدهد.
شرکت لانگ وال اعلام کرده است که رهگیر برونجوی Cyclops از ابتدا با هدف تولید انبوه طراحی شده است. به گفته این شرکت، یکی از ضعفهای اصلی سامانههای دفاع موشکی فعلی، تعداد محدود رهگیرها و هزینه بسیار بالای تولید آنها است. این محدودیت باعث میشود که سامانههای دفاعی در برابر حملات گسترده و پرحجم، بهسرعت دچار فرسایش شوند.
پیشنهادی: ۱۰ سیستم برتر دفاع پدافند هوایی جهان، بهترین سپر موشکی دنیا
تجربه درگیریهای اخیر نشان داده است که حملات موشکی با حجم بالا، حتی پیشرفتهترین سامانههای دفاعی را نیز با چالش جدی مواجه میکنند. در برخی موارد، شلیک همزمان دهها یا صدها موشک میتواند ذخایر رهگیرهای گرانقیمت را به سرعت تخلیه کند و راه را برای عبور موشکهای بعدی باز بگذارد.
تحلیلگران نظامی هشدار میدهند که این وضعیت باعث یک عدمتوازن خطرناک شده است. به گفته آنها، طرفهای مهاجم میتوانند موشکهای تهاجمی را سریعتر و با هزینهای بهمراتب کمتر از توان تولید رهگیرها توسط مدافعان بسازند. این شکاف تولیدی، یکی از نگرانیهای اصلی برنامهریزان دفاعی در سالهای اخیر بوده است.
شرکت لانگ وال بیان کرد که رهگیر برونجَوی Cyclops برای کاهش این شکاف طراحی شده است. این شرکت از مفهومی با عنوان «عمق خشاب» استفاده میکند، که به معنای در اختیار داشتن تعداد کافی رهگیر برای ادامه عملیات دفاعی در بازههای زمانی طولانی است. به گفته این شرکت، هدف اصلی Cyclops، افزایش تعداد رهگیرهای در دسترس بدون افزایش چشمگیر هزینهها است.
بخوانید: پدافند هوایی S-500 روسیه رسما آغاز به کار کرد
برخلاف سامانههای قدیمی دفاع میانی که طی دههها و با بهروزرسانیهای تدریجی توسعه یافتهاند، رهگیر برونجوی Cyclops از یک طراحی کاملاً جدید بهره میبرد. در این طراحی، قابلیت تولید و مقیاسپذیری، از همان ابتدا به عنوان یک الزام اصلی در نظر گرفته شده است.
این رهگیر از پیشرفتهای جدید در حوزه پردازش رایانهای، خودمختاری سامانهها، حسگرهای اپتیکی و فناوریهای پیشران استفاده میکند. بسیاری از این فناوریها از بخشهای تجاری گرفته شدهاند؛ بخشهایی که حجم تولید بسیار بالاتری نسبت به برنامههای سنتی نظامی دارند و همین موضوع، امکان کاهش هزینه و افزایش سرعت تولید را فراهم میکند.
در مرکز سامانه Cyclops، یک وسیله انهدام برونجوی یا EKV قرار دارد. این بخش، وظیفه برخورد مستقیم با موشک مهاجم و نابودی آن از طریق انرژی جنبشی را بر عهده دارد. توسعه EKVهای قابل اعتماد، همواره یکی از پرهزینهترین و دشوارترین بخشهای دفاع موشکی بوده است.
یکی از چالشهای اصلی در این حوزه، طراحی سامانههای هدایت و جستوجوگرهایی است که بتوانند در محیط فضا، کلاهک واقعی را از اهداف فریبدهنده تشخیص دهند. شرکت لانگ وال اعلام کرده است که نخستین نمونه اولیه EKV را ساخته و آزمایشهای اولیه آن را آغاز کرده است.
بخوانید: آغاز دورهای نوین در دفاع هوایی با ارزانترین سامانه لیزری
به گفته این شرکت، تمرکز اصلی در این مرحله بر انتخاب قطعاتی بوده است که امکان تولید انبوه را فراهم کنند. این تصمیمهای طراحی میتوانند تولید Cyclops را از مقیاس دهها فروند، که در سامانههای فعلی رایج است، به صدها یا حتی هزاران فروند افزایش دهند.
همچنین رهگیر برونجوی Cyclops برای پشتیبانی از یک راهبرد دفاعی توزیعشده و لایهای طراحی شده است. در این راهبرد، رهگیرها در نقاط مختلف مستقر میشوند تا برنامهریزی حمله برای طرف مهاجم پیچیدهتر و پرهزینهتر شود.
برای تحقق این هدف، شرکت لانگ وال یک سامانه پرتاب کانتینری توسعه داده است. این پرتابگر درون یک کانتینر استاندارد حملونقل قرار میگیرد و میتواند با حداقل زیرساخت، روی زمین یا روی شناورها مستقر شود. این ویژگی، جابهجایی و استقرار سریع را ممکن میسازد.
این شرکت اعلام کرده است که هزینه پایین این سامانه پرتاب، اجازه میدهد در برخی سناریوها به عنوان تجهیز مصرفی در نظر گرفته شود. این موضوع، انعطافپذیری عملیاتی بیشتری در اختیار فرماندهان قرار میدهد.
در حوزه آزمایش و توسعه، شرکت لانگ وال قصد دارد از رویکردهای سنتی فاصله بگیرد. این شرکت برای کاهش هزینه و زمان آزمایشهای پروازی، از یک بوستر مایع داخلی با نام RSX استفاده میکند، که امکان انجام پروازهای آزمایشی مکرر و کمهزینه را فراهم میسازد.
در نهایت، کارشناسان بیان کردند که آینده Cyclops به نتایج آزمایشهای عملی، عملکرد هزینهای و میزان سازگاری آن با شبکههای فرماندهی و کنترل موجود بستگی دارد. با وجود این، شرکت لانگ وال تأکید دارد که این رهگیر، تلاشی جدی برای بازتعریف دفاع موشکی در دورهای است که تهدیدها سریعتر، پرحجمتر و فناورانهتر از گذشته شدهاند.
