عقبگرد اروپا از حذف کامل خودروهای آلاینده تا سال ۲۰۳۵

اتحادیه اروپا با عقب‌نشینی از هدف حذف کامل خودروهای آلاینده تا سال ۲۰۳۵، نگرانی فعالان اقلیمی را برانگیخته است.

به گزارش سرویس خودروی تک‌ناک، اتحادیه اروپا در مسیر گذار به حمل‌ونقل پاک، یکی از مهم‌ترین اهداف سیاستی خود را تعدیل کرده است. کمیسیون اروپا با تأکید بر «انعطاف‌پذیری» اعلام کرده است که برنامه ممنوعیت کامل فروش خودروهای بنزینی و دیزلی تا سال ۲۰۳۵ را بازنگری می‌کند. این تصمیم، که بخشی از یک بسته سیاستی گسترده‌تر برای صنعت خودرو است، واکنش‌های متفاوتی را در میان خودروسازان سنتی، استارت‌آپ‌های فعال در حوزه خودروهای برقی و فعالان اقلیمی به دنبال داشته است.

بر اساس برنامه اولیه، همه خودروهای جدید فروخته‌شده در اتحادیه اروپا از سال ۲۰۳۵ باید بدون آلایندگی می‌بودند. اما در نسخه جدید، به خودروسازان اجازه داده می‌شود تا ۱۰ درصد از فروش خود را به خودروهای هیبریدی یا دیگر مدل‌های دارای موتور احتراق داخلی اختصاص دهند، مشروط بر آنکه با خرید اعتبار کربن، انتشار گازهای گلخانه‌ای را جبران کنند. این تغییر در قالب «بسته خودرویی» معرفی شده است؛ بسته‌ای که هدف آن کمک هم‌زمان به پاک‌سازی صنعت خودرو و حفظ توان رقابتی آن عنوان می‌شود.

حامیان این رویکرد می‌گویند که خودروسازان اروپایی برای انطباق با شرایط بازار و رقابت جهانی به زمان بیشتری نیاز دارند. شرکت‌های بزرگ خودروسازی اروپا در سال‌های اخیر با فشار فزاینده‌ای از سوی تسلا و موج خودروهای برقی ارزان‌قیمت ساخت چین مواجه شده‌اند. از دید این گروه، انعطاف در هدف‌گذاری می‌تواند به صنعت فرصت دهد تا بدون شوک اقتصادی، مسیر گذار را طی کند.

با وجود این، منتقدان هشدار می‌دهند که این عقب‌نشینی، پیام سیاستی منفی به بازار ارسال می‌کند. کریگ داگلاس، شریک صندوق سرمایه‌گذاری اقلیمی World Fund اعلام کرده است که چین هم‌اکنون بر تولید خودروهای برقی تسلط دارد و اروپا بدون سیاست‌های شفاف و بلندپروازانه، رهبری یکی دیگر از صنایع راهبردی جهانی را از دست خواهد داد. به گفته او، تضعیف اهداف، نه‌تنها به حفظ رقابت‌پذیری کمک نمی‌کند، بلکه مزیت‌های صنعتی و اقتصادی بلندمدت اروپا را نیز تهدید می‌کند.

پیشنهادی: آیا خودروهای برقی پاک هستند؟ (بررسی ردپای کربن از تولید تا بازیافت)

داگلاس از امضاکنندگان نامه سرگشاده‌ای با عنوان “Take Charge Europe” بوده است؛ نامه‌ای که در ماه سپتامبر خطاب به اورسولا فون‌درلاین منتشر شد. در این نامه، مدیران ارشد شرکت‌ها و استارت‌آپ‌هایی از جمله Cabify، EDF، Einride و Iberdrola از کمیسیون اروپا خواستند بر هدف اولیه حذف کامل خودروهای آلاینده تا سال ۲۰۳۵ پافشاری کند و آن را تضعیف نکند. امضاکنندگان تأکید کرده بودند که قطعیت سیاستی، شرط لازم برای جذب سرمایه و توسعه سریع فناوری‌های پاک است.

با وجود این فشارها، نفوذ صنعت خودروی سنتی که حدود ۶.۱ درصد از کل اشتغال اتحادیه اروپا را در اختیار دارد، نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیم نهایی داشته است. همین موضوع باعث شده است که درون اکوسیستم نوآوری اروپا، بحثی جدی درباره اولویت‌های صنعتی و اقلیمی شکل بگیرد. برخی استارت‌آپ‌ها نگران‌ هستند که عقب‌نشینی از اهداف سخت‌گیرانه، سرمایه‌گذاری را در حوزه خودروهای برقی و زیرساخت‌های مرتبط کُند کند.

اختلاف‌نظر تنها به استارت‌آپ‌ها محدود نمی‌شود و حتی در میان خودروسازان بزرگ نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. شرکت ولوو در موضع‌گیری‌ رسمی هشدار داده است که عقب‌نشینی از تعهدات بلندمدت به نفع منافع کوتاه‌مدت، می‌تواند رقابت‌پذیری اروپا را برای سال‌های طولانی تضعیف کند. این خودروساز سوئدی اعلام کرده است که توان دستیابی به هدف ۲۰۳۵ را دارد و به‌جای تعویق یا انعطاف در ممنوعیت، ترجیح می‌دهد تمرکز سیاست‌گذاران بر توسعه زیرساخت‌های شارژ و شبکه برق باشد.

عیسی تجانی، مدیرعامل استارت‌آپ برلینی Cariqa که در حوزه بازار خدمات شارژ خودروهای برقی فعالیت می‌کند نیز دیدگاهی مشابه دارد. او گفته است که تضعیف الزام حذف کامل خودروهای آلاینده می‌تواند کل روند برقی‌سازی را تحت‌تأثیر قرار دهد. به باور او، تجربه‌های گذشته نشان داده‌اند که انعطاف بیش از حد در سیاست‌های صنعتی، باعث تأخیر در مقیاس‌پذیری، کند شدن یادگیری فناوری و در نهایت از دست رفتن رهبری صنعتی می‌شود.

برای مطالعه: آمونیاک جایگزینی پاک برای سوخت خودروهای احتراقی

در مقابل این انتقادها، کمیسیون اروپا تلاش کرده است با معرفی ابزارهای حمایتی، بخشی از نگرانی‌ها را پاسخ دهد. یکی از مهم‌ترین ابزارها، راهبرد “Battery Booster” است که بر اساس آن ۱.۸ میلیارد یورو برای توسعه یک زنجیره تأمین کاملاً اروپایی باتری اختصاص می‌یابد. هدف این برنامه، تقویت تولید داخلی، کاهش وابستگی به واردات و افزایش امنیت عرضه باتری برای خودروهای برقی عنوان شده است.

این ابتکار با استقبال برخی فعالان صنعت باتری مواجه شده است. استارت‌آپ فرانسوی Verkor، که تولیدکننده سلول‌های باتری لیتیوم‌یونی است، این برنامه را گامی ضروری برای مقیاس‌پذیری صنعت باتری اروپا دانسته است. Verkor به‌ تازگی نخستین کارخانه بزرگ خود را در شمال فرانسه افتتاح کرده و امیدوار است که بتواند جای خالی پروژه‌های ناموفق گذشته را پر کند.

پیشنهادی: خودرو برقی چیست؟ راهنمای کامل از باتری تا آینده حمل و نقل

با وجود این، بسیاری از تحلیلگران معتقد هستند که سرمایه‌گذاری در زنجیره تأمین باتری، به‌تنهایی برای جبران پیام منفی ناشی از تعدیل هدف حذف کامل خودروهای آلاینده تا سال ۲۰۳۵ کافی نیست. از سوی دیگر، برخی خودروسازان سنتی نیز هشدار داده‌اند که الزام به خرید اعتبار کربن می‌تواند قیمت نهایی خودروها را افزایش دهد و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد کند؛ موضوعی که ممکن است تقاضا را کاهش دهد.

ابهام دیگری نیز به آینده سیاست‌های بریتانیا مربوط می‌شود. هنوز مشخص نیست که آیا این کشور مسیر اتحادیه اروپا را دنبال خواهد کرد یا همچنان بر ممنوعیت کامل موتورهای احتراق داخلی تا سال ۲۰۳۵ پافشاری می‌کند. این در حالی است که بریتانیا، برخلاف اتحادیه اروپا و ایالات متحده، تاکنون تعرفه‌ای بر خودروهای برقی چینی اعمال نکرده و این موضوع نگرانی تولیدکنندگان داخلی را افزایش داده است.

در مجموع، این تحولات نشان می‌دهد که اروپا در نقطه‌ای حساس از گذار انرژی قرار دارد. تصمیم‌هایی که اکنون درباره اهداف اقلیمی و صنعتی اتخاذ می‌شود، نه‌تنها بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، بلکه بر جایگاه آینده این قاره در بازار جهانی خودروهای برقی و فناوری‌های پاک تأثیر تعیین‌کننده خواهد داشت.