شرکت لاکهید مارتین از نسخه ارتقایافته اف-۲۲ موسوم به «رپتور ۲.۰» با مخازن سوخت پنهانکار و غلافهای پیشرفته IRST رونمایی کرد.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این شرکت در جریان همایش سالانه Air & Space Forces Association با عنوان Warfare Symposium، یک مدل مقیاسدار نمایشی نزدیک به نمونه تولیدی این جنگنده نسل پنجم را معرفی کرد، که نشاندهنده مرحله تازهای از ارتقاهای آن است. این نسخه در حالی معرفی شده است که اف-۲۲ به سالهای پایانی چرخه عملیاتی خود نزدیک میشود و نیروی هوایی آمریکا در حال آمادهسازی آن برای تهدیدات پیشرفته آینده است.
بارزترین تغییر در نسخه ارتقایافته اف-۲۲، استفاده از مخازن سوخت خارجی جدید با طراحی چندوجهی و سطح مقطع راداری پایین است. اف-۲۲ به طور سنتی برد عملیاتی محدودی دارد و در مأموریتهای طولانی به مخازن ۶۰۰ گالنی غیرپنهانکار متکی است. این مخازن قدیمی هرچند برد را افزایش میدهند، اما در برابر سامانههای پدافند هوایی مدرن، امضای راداری جنگنده را افزایش میدهند. مخازن جدید با طراحی کمپسار و ویژگیهای پنهانکاری، امکان افزایش برد بدون قربانی کردن بقاپذیری را فراهم میکنند.
بخوانید: ترکیه جنگنده نسل پنجم صادر می کند
این قابلیت برای سناریوهای احتمالی در منطقه هند- اقیانوس آرام اهمیت ویژهای دارد؛ جایی که فاصله پایگاهها تا مناطق درگیری بالقوه بسیار زیاد است. مخازن جدید همانند نمونههای پیشین قابلیت رهاسازی در حین پرواز را دارند و خلبان میتواند پس از مصرف سوخت اضافی، آنها را جدا کند تا عملکرد کامل آیرودینامیکی و کمترین سطح مقطع راداری بازیابی شود. با وجود این، لاکهید مارتین اعلام کرده که در برخی سناریوها اف-۲۲ ممکن است حتی با نصب این مخازن وارد نبرد مستقیم شود.
در کنار مخازن سوخت، غلافهای پنهانکار زیر بال نیز توجهها را جلب کردهاند. این غلافها حامل یک سامانه پیشرفته جستوجو و ردگیری فروسرخ یا IRST هستند. چنین سامانهای در طراحیهای اولیه اف-۲۲ پیشبینی شده بود، اما به دلیل محدودیتهای بودجهای حذف شد. اکنون با گسترش جنگندههای پنهانکار در جهان، اهمیت کشف اهداف بر اساس امضای حرارتی آنها افزایش یافته است و بازگشت IRST به اف-۲۲ یک تحول کلیدی محسوب میشود.
بخوانید: رقابت J-35 چین با F-35 آمریکا در بازار جنگنده های نسل پنجم
سامانه IRST امکان شناسایی اهداف بدون اتکا به انتشار امواج راداری را فراهم میکند. این ویژگی به ویژه در برابر اهداف پنهانکار یا در محیطهای جنگ الکترونیک سنگین ارزشمند است. هرچند افزودن غلافهای خارجی میتواند بر امضای راداری اثر بگذارد، اما نیروی هوایی این مصالحه را در برابر مزایای تاکتیکی آن قابل قبول ارزیابی کرده است. همچنین امکان اشتراکگذاری دادههای حسگری میان اف-۲۲های مجهز و نمونههای «پاک» بدون غلاف وجود دارد که آگاهی موقعیتی کل دسته پروازی را افزایش میدهد. لاکهید مارتین این تجهیز را با عنوان Advanced Sensor Pod معرفی کرده، اما نوع دقیق حسگر اعلام نشده است.
بر اساس اسناد بودجه سال مالی ۲۰۲۵ نیروی هوایی، آزمایشهای تونل باد، آزمونهای زمینی و برنامهریزی آزمایشهای پروازی مخازن جدید تا پایان سال ۲۰۲۳ تکمیل شده است. آغاز آزمایشهای پروازی در سهماهه نخست ۲۰۲۴ برنامهریزی شد و تحویل مخازن به یگانهای عملیاتی قرار است تا پایان مارس ۲۰۲۶ و پس از تکمیل ارزیابیهای توسعهای و عملیاتی انجام شود.
در خصوص غلافهای IRST نیز اسناد بودجهای به ادامه بلوغ فناوری و اجرای یک نمایش پروازی در سال مالی ۲۰۲۴ اشاره کردهاند. تصمیمگیری درباره آغاز تولید اولیه این سامانه پس از آن نمایش انجام خواهد شد. ارزیابی توسعهای برای سهماهه سوم سال مالی ۲۰۲۵ و ارزیابی عملیاتی برای سهماهه چهارم سال مالی ۲۰۲۶ زمانبندی شده است.
برای مطالعه: ۱۰ هواپیمای جنگنده برتر نسل پنجم حال حاضر دنیا
علاوه بر این ارتقاهای قابل مشاهده، اف-۲۲ به بهبودهای داخلی نیز مجهز میشود. افزایش توان پردازشی، ارتقای رادار، بهبود سامانههای ارتباطی و تقویت مجموعههای دفاعی از جمله این تغییرات هستند. همچنین برخی نمونهها با پوششهای سطحی آینهای ویژه تحت آزمایش قرار گرفتهاند؛ پوششهایی که بعدها روی دیگر جنگندههای پنهانکار تاکتیکی نیز دیده شدهاند.
نیروی هوایی آمریکا قصد دارد اف-۲۲ را تا زمان ورود جنگنده نسل ششم آینده موسوم به F-47 در بالاترین سطح آمادگی نگه دارد. اکنون این جنگنده علاوه بر مأموریتهای برتری هوایی، به بستری برای آزمون فناوریهایی تبدیل شده است که در نسل بعدی هواگردهای رزمی آمریکا به کار گرفته خواهند شد.
