شرکت گوگل هشدار داده است که حدود یک میلیارد کاربر اندروید در سراسر جهان به دلیل پایان پشتیبانی امنیتی از گوشی‌های قدیمی در معرض تهدید جدی بدافزار و جاسوس‌افزار قرار دارند.
به گزارش سرویس امنیت سایبری تکناک، طبق داده‌های رسمی، بیش از ۴۰ درصد از دستگاه‌های اندرویدی فعال به‌روزرسانی امنیتی دریافت نمی‌کنند و کاربران باید هرچه سریع‌تر گوشی خود را تعویض کنند.
حدود ۴۲٫۱ درصد از گوشی‌های اندرویدی فعال در جهان همچنان از نسخه‌های سیستم‌عاملی استفاده می‌کنند که دیگر تحت پشتیبانی امنیتی این شرکت نیستند. این وضعیت باعث شده است که بخش بزرگی از کاربران در برابر نسل جدید بدافزارها، باج‌افزارها و حملات جاسوسی آسیب‌پذیر شوند.
ریشه اصلی این هشدار به تصمیم گوگل برای توقف انتشار وصله‌های امنیتی برای گوشی‌هایی بازمی‌گردد که از اندروید ۱۲ یا نسخه‌های قدیمی‌تر استفاده می‌کنند. به این ترتیب، بسیاری از گوشی‌هایی که در سال ۲۰۲۱ یا پیش از آن عرضه شده‌اند، دیگر محافظت رسمی در برابر تهدیدات امنیتی جدید ندارند. این تصمیم با توجه به آمار توزیع نسخه‌های اندروید، پیامدهای گسترده‌ای داشته است.
بخوانید: این بدافزار جدید اندروید اطلاعات بانکی کاربران را می‌دزدد
بر اساس تازه‌ترین داده‌ها، تنها ۵۷٫۹ درصد از گوشی‌های اندرویدی از اندروید ۱۳ و نسخه‌های جدیدتر استفاده می‌کنند. این یعنی بیش از ۴۰ درصد از کاربران عملاً خارج از چرخه امنیتی رسمی قرار گرفته‌اند. کارشناسان امنیت سایبری هشدار می‌دهند که این دستگاه‌ها هدفی آسان برای مجرمان اینترنتی محسوب می‌شوند.
این موضوع نخستین‌بار در اواخر ماه دسامبر به طور جدی مطرح شد؛ زمانی که برآوردها نشان می‌داد حدود یک میلیارد کاربر اندروید در وضعیت پرخطر قرار دارند. با گذشت چند ماه، نه‌تنها این عدد کاهش نیافته، بلکه با کندی روند به‌روزرسانی‌ها همچنان پابرجا مانده است.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، مشکل قدیمی «تکه‌تکه بودن» اکوسیستم اندروید است. برخلاف iOS که به صورت یکپارچه توسط اپل توسعه داده می‌شود و به طور مستقیم روی سخت‌افزارهای همان شرکت اجرا می‌شود، اندروید توسط گوگل توسعه می‌یابد اما روی گوشی‌های ده‌ها سازنده مختلف نصب می‌شود. این ساختار، هماهنگی در انتشار به‌روزرسانی‌های سراسری را بسیار دشوار کرده است.
بخوانید: هشدار لنوو به کاربران درباره محدودیت های کامپیوترهای اندرویدی
نتیجه این تکه‌تکه بودن، اختلاف شدید در توزیع نسخه‌های جدید اندروید است. آمارها نشان می‌دهد که تنها ۷٫۵ درصد از دستگاه‌های اندرویدی در حال حاضر از اندروید ۱۶، جدیدترین نسخه این سیستم‌عامل استفاده می‌کنند. در مقابل، اندروید ۱۵ سهمی ۱۹٫۳ درصدی دارد، اندروید ۱۴ روی ۱۷٫۲ درصد از گوشی‌ها نصب شده است و اندروید ۱۳ نیز ۱۳٫۹ درصد از بازار را در اختیار دارد. مجموع این ارقام نشان می‌دهد که بخش بزرگی از کاربران همچنان از نسخه‌های قدیمی‌تر استفاده می‌کنند.
وضعیت پشتیبانی امنیتی گوشی‌های اندرویدی بر اساس نسخه سیستم‌عامل به شرح زیر است:
| نسخه اندروید | سهم از دستگاه‌های فعال | وضعیت دریافت به‌روزرسانی امنیتی |
|---|---|---|
| اندروید 16 | 7.5٪ | دریافت می‌کند |
| اندروید 15 | 19.3٪ | دریافت می‌کند |
| اندروید 14 | 17.2٪ | دریافت می‌کند |
| اندروید 13 | 13.9٪ | دریافت می‌کند |
| اندروید 12 و قدیمی‌تر | 42.1٪ | دریافت نمی‌کند (آسیب‌پذیر) |
| مجموع دستگاه‌های امن | 57.9٪ | — |
| مجموع دستگاه‌های ناامن | 42.1٪ | — |
در مقایسه، داده‌های منتشرشده از سوی StatCounter نشان می‌دهد که توزیع نسخه‌های سیستم‌عامل iOS بسیار متمرکزتر است. بر اساس این آمار، iOS 26 روی ۵۰ درصد از آیفون‌ها نصب شده است و iOS 18، نسخه قبلی نیز سهم ۴۰ درصدی دارد. این اختلاف، شکاف عمیق میان مدل به‌روزرسانی اندروید و iOS را برجسته می‌کند.
شرکت گوگل به صراحت به کاربرانی که گوشی آنها امکان ارتقا به نسخه‌ای بالاتر از اندروید ۱۲ را ندارد، توصیه کرده است که به فکر خرید یک گوشی جدید باشند. به گفته منابع نزدیک به شرکت، این توصیه صرفاً یک پیشنهاد عمومی نیست، بلکه بخشی از راهبرد امنیتی گوگل برای کاهش سطح تهدید در اکوسیستم اندروید محسوب می‌شود. حتی خرید یک گوشی میان‌رده که اندروید ۱۳ یا نسخه‌های جدیدتر را اجرا کند، از نظر امنیتی گزینه قابل قبولی ارزیابی می‌شود.
مطلب پیشنهادی: قابلیت‌های پنهان اندروید؛ ترفندهایی که تجربه کاربری شما را متحول می‌کنند
در همین حال، گوگل اعلام کرده است که سرویس Google Play Protect همچنان از دستگاه‌هایی با اندروید ۷ پشتیبانی می‌کند. سخنگوی این شرکت به Forbes گفته است که این دستگاه‌ها هنوز از امضاهای امنیتی جدید و اسکن لحظه‌ای بدافزار بهره‌مند می‌شوند. با وجود این، کارشناسان تأکید می‌کنند که این سطح از حفاظت، جایگزین به‌روزرسانی‌های امنیتی سیستم‌عامل نیست.
خطرات استفاده از گوشی‌های بدون پشتیبانی امنیتی، صرفاً نظری نیست. یک حمله بدافزاری می‌تواند باعث سرقت اطلاعات ورود کاربران به برنامه‌ها و وب‌سایت‌های حساس شود. در سناریوهای بدبینانه، مهاجمان می‌توانند به حساب‌های بانکی، خدمات مالی و داده‌های شخصی دسترسی پیدا کنند و خسارت‌های سنگینی به کاربران وارد کنند.
بخوانید: با گوشی اندرویدی کاربران آیفون را از زلزله مطلع کنید
در نهایت، یک میلیارد کاربر اندروید اکنون با یک انتخاب جدی روبه‌رو هستند؛ یا ریسک ادامه استفاده از گوشی‌های قدیمی و ناامن را بپذیرند، یا مطابق هشدار گوگل با خرید یک گوشی جدید، امنیت دیجیتال خود را حفظ کنند.
