مطالعهای که در سپتامبر ۲۰۲۴ در مجله Eating and Weight Disorders منتشر شد، نشان داد که هر ساعت اضافی استفاده از صفحهنمایش (شامل تلویزیون، تلفن همراه، تبلت، لپتاپ و…) و شبکههای اجتماعی با افزایش ترس از چاقی و ارتباط دادن ارزش شخصی با وزن بدن مرتبط است.
به گزارش تکناک، این تحقیق که بر روی بیش از ۱۰ هزار کودک بین ۹ تا ۱۴ سال انجام شده، نشان میدهد که با افزایش زمان استفاده از صفحهنمایش، این کودکان دو سال بعد رفتارهایی برای جلوگیری از افزایش وزن مانند ورزشهای اجباری و پرخوری را تجربه میکنند. استفاده زیاد از شبکههای اجتماعی و تلفن همراه نیز با افزایش احتمال بروز علائم اختلالات خوردن مرتبط است.
ارتباط زمان استفاده از صفحهنمایش و اختلالات خوردن
دانشمندان نتیجهگیری کردند که زمان بیشتر استفاده از صفحهنمایش، استفاده از شبکههای اجتماعی و استفاده نادرست از صفحهنمایش با بروز بیشتر علائم اختلالات خوردن در اوایل نوجوانی مرتبط است. آنها پیشنهاد کردند که پزشکان باید به ارزیابی میزان استفاده نادرست از صفحهنمایش در کودکان و اختلالات خوردن در افرادی که زمان صفحهنمایش بالایی دارند، توجه کنند. این نتایج نشان میدهد که این ارتباط نگرانکننده تنها به کودکان ۹ تا ۱۴ ساله محدود نیست، بلکه این گروه سنی تنها گروهی بود که در این مطالعه بررسی شد.
آزار و اذیت سایبری و اختلالات خوردن
افزایش زمان استفاده از صفحهنمایش همچنین با افزایش احتمال مواجهه با آزار و اذیت سایبری مرتبط است. یک مطالعه در مجله International Journal of Eating Disorders که در سپتامبر ۲۰۲۳ منتشر شد، نشان داد که قربانیان آزار و اذیت سایبری با نگرانی درباره افزایش وزن، ارتباط دادن ارزش خود با وزن، رفتارهای نامناسب برای پیشگیری از افزایش وزن و پریشانی ناشی از پرخوری مواجه بودند. جالب اینجاست که مرتکبان آزار و اذیت سایبری نیز با همین رفتارهای ناسالم مرتبط بودند.
دانشمندان پیشنهاد کردند که پزشکان باید به ارزیابی آزار و اذیت سایبری و علائم اختلالات خوردن در اوایل نوجوانی توجه کرده و راهنماییهای پیشگیرانه را به والدین و نوجوانان ارائه دهند.
تأثیر تماشای تلویزیون و شبکههای اجتماعی بر پرخوری
تماشای بیش از حد تلویزیون و گشت و گذار در شبکههای اجتماعی ممکن است بر پرخوری تأثیر بگذارد. دکتر جیسون ناگاتا، استاد همکار پزشکی در دانشگاه کالیفرنیا، در مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در مجله International Journal of Eating Disorders منتشر شد، نشان داد که هر ساعت استفاده اضافی از زمان صفحهنمایش در روز با احتمال بالاتر ابتلا به اختلال پرخوری یک سال بعد مرتبط است. این مطالعه بر روی بیش از ۱۱,۰۰۰ کودک بین ۹ تا ۱۰ سال انجام شد.
عوامل مؤثر در ارتباط شبکههای اجتماعی و اختلالات خوردن
ارتباط قوی بین شبکههای اجتماعی و اختلالات خوردن یک ارتباط چند عاملی است و شامل مقایسههای اجتماعی، قرار گرفتن در معرض ایدههای غیرواقعی در مورد بدن و تکرار رفتارهای اجباری میشود. شبکههای اجتماعی نوجوانان را در معرض ایدههای مختلف قرار میدهند که میتواند هم خوب و هم بد باشد. متأسفانه، همه افراد ایدههای سالمی در مورد غذا و یک بدن عادی ندارند و ممکن است رفتارهای خطرناک را به اشتراک بگذارند که به تدریج عادیسازی میشوند.
یک سری تبلیغات هدفمند نیز وجود دارند که به افراد احساس بدی نسبت به ظاهرشان میدهند و آنها را قانع میکنند که محصولات تبلیغشده میتوانند ظاهرشان را بهتر کنند. نوجوانان این تبلیغات را میبینند و سعی میکنند با خریدهای افراطی ظاهر خود را زیباتر کنند.
چالشهای شناسایی محتوای آسیبزا
بیشتر محتوای آسیبزا را سخت میتوان تشخیص داد، زیرا فرهنگ رژیم غذایی به حدی عادی شده که محتوای منفی با اثرات زیاد از دید والدین پنهان میماند. شبکههای اجتماعی که افراد را در حال ترغیب دیگران به کاهش وزن نشان میدهند، ممکن است بدنهای غیرواقعی و دستنیافتنی را تبلیغ کنند.
این مطالعات نشان میدهند که افزایش زمان صفحهنمایش و استفاده از شبکههای اجتماعی میتواند تأثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت روان و رفتارهای غذایی نوجوانان داشته باشد. پزشکان، والدین و معلمان باید به این موضوع توجه کنند و راهکارهای پیشگیرانه را برای کاهش تأثیرات منفی این پدیدهها ارائه دهند. آگاهی از این خطرات و آموزش نوجوانان درباره استفاده سالم از فناوری و شبکههای اجتماعی میتواند به کاهش اختلالات خوردن و بهبود سلامت روان آنها کمک کند.
