پرژمیسواف «سایهو» دمبیاک، برنامهنویس ۴۲ ساله لهستانی، پس از ۱۰ ساعت رقابت فشرده با مدل هوش مصنوعی پیشرفته OpenAI موسوم به OpenAIAHC، نخستین رویارویی تاریخی «انسان در برابر هوش مصنوعی» را به نفع انسان رقم زد.
به گزارش تکناک، تور جهانی AtCoder (AWTF) 2025، یکی از معتبرترین مسابقات برنامهنویسی جهان است، که امسال در توکیو برگزار شد و برای نخستینبار پای یک رقیب مصنوعی را به رقابت باز کرد.
دمبیاک در حساب ایکس (توییتر سابق) خود نوشت: «بشر (فعلاً) پیروز شد!» و فاش کرد که طی سه روز قبل از رقابت، تنها ۱۰ ساعت خوابیده و به خود تا مرز توانایی جسمی و ذهنی فشار آورده است. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI نیز در پاسخ نوشت: «آفرین Psyho!»
بنابر گفته برگزارکنندگان، در حالی که مدل هوش مصنوعی OpenAI در بهینهسازی محاسباتی و سرعت پردازش، عملکرد خیرهکنندهای داشت، اما در مواجهه با خلاقیت انسانی و روشهای اکتشافی و ابتکاری Psyho کم آورد. یویچی ایواتا، مدیر مسابقه نیز بیان کرد: «دمبیاک با روش اکتشافی خلاقانه خود، جایی که هوش مصنوعی درگیر محاسبات خام بود، از قوه ابتکار استفاده کرد.»
مسابقه امسال، چالشی موسوم به NP-Hard بود، که از شرکتکنندگان میخواست مسیر بهینهای برای حرکت یک ربات روی شبکهای ۳۰×۳۰ با کمترین تعداد گام ممکن بیابند. اینگونه مسائل راهحل قطعی ندارند و نیازمند آزمون و خطا، شهود، انعطافپذیری و استراتژیهای تقریبی هستند؛مواردی که هنوز انسان در آنها بر هوش مصنوعی برتری دارد.
از نکات برجسته رقابت، محدودیت استفاده از منابع خارجی بود: شرکتکنندگان تنها با محیط برنامهنویسی Visual Studio Code و بدون هیچ کتابخانه یا مستندات بیرونی رقابت میکردند. دمبیاک اذعان کرد که رقابت نزدیک با مدل OpenAI او را تا سر حد توان به چالش کشید: «نزدیک بودن به امتیاز مدل، باعث شد همه توانم را به کار بگیرم.»
دمبیاک که سابقه همکاری با OpenAI در پروژه معروف OpenAI Five (هوش مصنوعی مخصوص بازی Dota 2) را دارد، از چهرههای شناختهشده در دنیای رقابتهای الگوریتمی است. او چهار بار قهرمان مسابقات TopCoder Open Marathon شده، عضو انجمن منسا است و تاکنون هرگز شغلی تماموقت نداشته است. حتی پیشتر شوخی کرده بود که به دنبال حرفههایی چون دیجی شدن یا بازی حرفهای پوکر است!
وی با اختلاف ۹.۵ درصدی نسبت به مدل OpenAI، جایزه ۵۰۰ هزار ین مقام نخست ژاپن را از آن خود کرد. او در پست دوم خود در ایکس نوشت: «نتایج رسمی اعلام شد و اختلاف من با AI حتی بیشتر هم شده و این میزان توجه واقعاً عجیب است. فکر نمیکردم اینهمه آدم به مسابقات برنامهنویسی علاقهمند باشند!»
هرچند این پیروزی مایه غرور جامعه برنامهنویسان انسانی است، اما روند پیشرفت هوش مصنوعی را نمیتوان نادیده گرفت. طبق شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد در سال ۲۰۲۵، توانایی AI در عبور از بنچمارکهای برنامهنویسی از تنها ۴.۴ درصد در ۲۰۲۳ به ۷۱.۷ درصد در ۲۰۲۴ افزایش یافته است. ابزارهایی نظیر GitHub Copilot اکنون به ابزاری رایج برای بیش از ۹۰ درصد توسعهدهندگان تبدیل شدهاند.
دمبیاک نیز با واقعگرایی به آینده مینگرد و در این باره گفت: «خیلی راحت میشود مسئلهای دیگر را تصور کرد که در آن، هوش مصنوعی میتواند انسان را پشت سر بگذارد.» با وجود این، اوج گرفتن Psyho در این رقابت تاریخی، نه فقط به معنای پیروزی اراده انسان، بلکه تجلی همان جرقهای از خلاقیت انسانی است که هنوز ماشینها موفق به تقلید آن نشدهاند و شاید هرگز نشوند.
