فهرست مطالب
دانشمندان با کنار گذاشتن ثانیه کبیسه، احتمال معرفی ساعت کبیسه را برای تنظیم زمان جهانی و کاهش خطر اختلال در زیرساخت‌های دیجیتال بررسی می‌کنند.
به گزارش سرویس علمی تکناک،دانشمندان، دیپلمات‌ها و مسئولان سنجش زمان در سراسر جهان، روز پنجشنبه در کنفرانسی در پاریس با این ایده موافقت کردند.
در کنفرانس عمومی امسال اوزان و مقیاس‌ها (CGPM)، مقام‌ها با اکثریتی قاطع به پایان دادن به رویه افزودن ثانیه‌های کبیسه رأی دادند. این کنفرانس‌ها هر چهار سال یک‌بار به میزبانی دفتر بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها (BIPM) برگزار می‌شوند و کشورهای عضو در آنها درباره مسائل مربوط به اندازه‌گیری و استانداردهای سنجش گفت‌وگو می‌کنند.
چرا ثانیه کبیسه معرفی شد؟
سامانه افزودن ثانیه‌های کبیسه از سال ۱۹۷۲ و به درخواست دانشمندانی به کار گرفته شد که متوجه شده بودند چرخش زمین در حال کند شدن است. هدف از اجرای این روش، هماهنگ نگه‌داشتن زمان استاندارد جهان با چرخش زمین بود.
زمان جهانی هماهنگ (UTC) مقیاس زمانی استاندارد جهان است که نخستین بار در سال ۱۹۶۰ برای هماهنگ‌سازی ساعت‌ها در کشورهای مختلف و مناطق زمانی گوناگون ایجاد شد.
این مقیاس زمانی با محاسبه میانگین وزنی زمان ثبت‌شده در ساعت‌های اتمی سراسر جهان به دست می‌آید و دفتر بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها، به‌عنوان مرجع رسمی UTC، آن را اعلام می‌کند.
این استاندارد زمانی اهمیت زیادی دارد، زیرا کامپیوترها، تلفن‌ها، کشتی‌ها، هواپیماها، ماهواره‌ها و دیگر سامانه‌ها برای تنظیم زمان به آن متکی هستند. سامانه موقعیت‌یاب جهانی (GPS) نیز مرجع زمانی خود را از UTC دریافت می‌کند.
با استفاده از این روش، دانشمندان نزدیک به پنج دهه توانسته‌اند اختلاف میان UTC و UT1، یعنی زمان مبتنی بر چرخش زمین، را در محدوده یک ثانیه نگه دارند. این کار مانع از ایجاد بی‌نظمی در ساعت‌های سراسر جهان شده است.
بیشتر بخوانید: آیا زمین از مرگ خورشید جان سالم به در می‌برد؟
تغییر سرعت چرخش زمین و نگرانی از اختلال‌های دیجیتال
در میانه دهه ۲۰۱۰، دانشمندان متوجه شدند که چرخش زمین بار دیگر سرعت گرفته است. به همین دلیل، ممکن است از سال ۲۰۲۹ به‌جای افزودن یک ثانیه کبیسه، حذف یک ثانیه ضرورت پیدا کند.
این احتمال چند سال است که جامعه علمی را نگران کرده است. مهندسان در بیانیه‌ای هشدار داده‌اند که حذف یک ثانیه کبیسه می‌تواند رویدادی شبیه «بحران کوچک سال ۲۰۰۰» یا Y2K ایجاد کند. چنین تغییری ناگهان زمان جهانی را یک ثانیه به عقب می‌برد و ممکن است زیرساخت‌های دیجیتال را با اختلال روبه‌رو کند.
برای جلوگیری از نیاز به حذف ثانیه کبیسه، دانشمندان توافق کرده‌اند که بازه مجاز اختلاف میان UTC و UT1 را افزایش دهند و در آینده به‌جای ثانیه کبیسه، از ساعت کبیسه استفاده کنند.
نیک استاماتاکوس، رئیس بخش جهت‌گیری زمین در رصدخانه نیروی دریایی ایالات متحده که شبکه GPS این کشور را مدیریت می‌کند، گفت: «جلوگیری از ثانیه‌های کبیسه منفی، یکی از انگیزه‌های اصلی برای گسترش این بازه است.»
بر اساس این توافق، کشورها و سامانه‌های زمانی می‌پذیرند که اختلاف میان UTC و UT1 بیشتر از گذشته شود. اگر این اختلاف در نهایت به حد زیادی برسد، یک ساعت کبیسه به زمان اضافه خواهد شد.
بیشتر بخوانید: ثبت طولانی‌ترین فوران رادیویی خورشید
جایگزینی ثانیه‌های کبیسه با یک ساعت کبیسه، اختلاف مجاز میان UT1 و UTC را به ۳۶۰۰ ثانیه افزایش می‌دهد. بااین‌حال، دانشمندان می‌گویند رسیدن به چنین وضعیتی بیش از هزار سال زمان خواهد برد.
بیشتر مردم امروز این تغییر را تجربه نخواهند کرد، زیرا اجرای آن به گذشت نزدیک به ۲۵ نسل انسانی نیاز دارد. تا آن زمان، حذف ثانیه‌های کبیسه می‌تواند مدیریت زیرساخت‌های دیجیتال را آسان‌تر کند و احتمال بروز باگ یا قطعی خدمات ناشی از تغییر ناگهانی زمان را کاهش دهد.
این تصمیم پس از نزدیک به سه دهه بحث و مذاکره گرفته شد. نوئل دیمارک، دانشمند ارشد مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS) و رئیس کمیته مشورتی زمان و بسامد در BIPM، اندکی پیش از رأی‌گیری گفت: «پس از ۳۰ سال بحث، آماده‌ایم.»
قرار است این تغییر از سال آینده و در روز جهانی اندازه‌شناسی، یعنی ۲۰ مه، اجرایی شود.
بیشتر بخوانید: راز ۵۰ ساله سیاه‌چاله مرکز راه شیری فاش شد
