فهرست مطالب
پژوهشگران دانشگاه لیمریک ایرلند دریافتند عامل‌های هوش مصنوعی با ظاهر زنانه برای انجام کارهای یکسان ۱۰٫۲۵ درصد کمتر از نمونه‌های مردانه دستمزد می‌گیرند.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، به نظر می‌رسد شکاف دستمزد جنسیتی حتی به دنیای عامل‌های هوش مصنوعی نیز راه پیدا کرده است. این پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید نشان داده‌اند که سوگیری جنسیتی در محیط کار همچنان بر تعامل انسان‌ها با مدل‌های هوش مصنوعی تاثیر می‌گذارد.
بر اساس یافته‌های آنها، چت‌بات‌هایی که با ظاهری زنانه به کاربران معرفی می‌شوند، در مقایسه با نمونه‌های مردانه پاداش مالی کمتری دریافت می‌کنند. نتایج این تحقیق در مجله «مجموعه مقالات انجمن ماشین‌های محاسباتی درباره تعامل انسان و رایانه» منتشر شده و قرار است در کنفرانسی آتی نیز ارائه شود.
بیشتر بخوانید: این مدل هوش مصنوعی می‌تواند غول‌های فناوری را به چالش بکشد
مقایسه دستمزد هوش مصنوعی مردانه و زنانه
در جریان این آزمایش، ۱۸۹ شرکت‌کننده در یک محیط اداری مبتنی بر واقعیت مجازی قرار گرفتند و مامور شدند مجموعه‌ای از وظایف مرتبط با کار را با کمک دستیارهای هوش مصنوعی انجام دهند. این دستیارها با بازنمایی‌های متفاوتی از جمله ظاهر مردانه و زنانه در دسترس بودند. پژوهشگران برای سنجش رفتار شرکت‌کنندگان در شرایطی نزدیک‌تر به دنیای واقعی، مبلغی پول واقعی در اختیار آنها گذاشتند تا آن را میان خود و دستیار هوش مصنوعی تقسیم کنند. نتایج تفاوت آشکاری را نشان داد: یوهان، عامل هوش مصنوعی با ظاهر مردانه، به‌مراتب بیشتر از یوهانا، نمونه زنانه، دستمزد دریافت کرد.
حتما بخوانید: تلاش هوش مصنوعی آنتروپیک برای دسترسی به وب‌سایت‌های دولتی آمریکا
طبق یافته‌های پژوهش، یوهانا برای انجام همان وظایف، در مجموع ۱۰٫۲۵ درصد کمتر از همتای مرد خود پاداش گرفت. علاوه بر این، شرکت‌کنندگان او را کمتر انسان‌گونه ارزیابی کردند؛ تفاوتی که نشان می‌دهد حتی نحوه بازنمایی یک سامانه هوش مصنوعی می‌تواند بر قضاوت و رفتار افراد تاثیر بگذارد.
مری هاوسفلد، یکی از نویسندگان این پژوهش و استادیار دانشکده کسب‌وکار کمی در دانشگاه لیمریک در بیانیه‌ای درباره نتایج تحقیق گفت: «نکته قابل توجه این است که فناوری زیربنایی این عامل‌های هوش مصنوعی دقیقا یکسان بود، اما افراد با هوش مصنوعی زنانه رفتار مشابهی نداشتند.» او تصریح کرد که هرچند هوش مصنوعی اغلب فناوری بی‌طرفی تلقی می‌شود، اما نحوه طراحی و ارائه آن می‌تواند همان پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌های موجود در روابط انسانی را فعال کند. به گفته او، طراحان باید مراقب باشند که نابرابری‌های تثبیت‌شده در جامعه، ناخواسته در قالب فناوری‌های جدید بازتولید نشوند.
تاثیر ظاهر انسان‌گونه ربات‌ها
این مطالعه با هدف بررسی تاثیر نحوه نمایش و تجسم عامل‌های هوش مصنوعی بر ادراک و رفتار انسان‌ها انجام شد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که دستیارهای هوش مصنوعی به تدریج نه ابزارهای نرم‌افزاری، بلکه «همکاران دیجیتال» معرفی می‌شوند و ممکن است در آینده نقش پررنگ‌تری در محیط‌های کاری داشته باشند.
پژوهشگران سه نوع بازنمایی را در محیط اداری مجازی بررسی کردند: هوش مصنوعی متداول، ربات رومیزی فاقد چهره و حرکت و آواتاری انسان‌گونه با ظاهر مردانه یا زنانه که در فضای مجازی کنار شرکت‌کننده قرار می‌گرفت. در مجموع، دستیارهای انسان‌گونه اعتماد بیشتری نسبت به چت‌بات‌های سنتی و ربات‌های رومیزی جلب کردند و متناسب با این اعتماد، پاداش مالی بیشتری نیز دریافت کردند. شرکت‌کنندگان نه‌تنها پول بیشتری به این دستیارها اختصاص دادند، بلکه سهم آنها را در انجام وظایف نیز بالاتر ارزیابی کردند.
برای مطالعه بیشتر: لینوس توروالدز در میانه جدال بر سر هوش مصنوعی از تجربه شخصی خود گفت
با وجود این، تناقض جالب پژوهش زمانی آشکار شد که شرکت‌کنندگان در مصاحبه‌ها تاثیر ظاهر انسان‌گونه دستیارها بر تصمیم‌های خود را انکار کردند. بسیاری از آنها مدعی بودند دستیارهای فاقد ویژگی‌های انسانی را ترجیح می‌دهند و جنسیت عامل هوش مصنوعی هیچ نقشی در تصمیم‌گیری آنها ندارد؛ ادعاهایی که با رفتار مشاهده‌شده آنها در آزمایش همخوانی نداشت.
هاوسفلد تاکید کرد که طراحی و نحوه ارائه عامل‌های هوش مصنوعی باید با دقت بیشتری انجام شود و ظاهر آنها را نمی‌توان مسئله‌ای زیبایی‌شناختی دانست. این انتخاب‌ها ممکن است بر میزان اعتماد کاربران، نحوه ارزیابی سهم هوش مصنوعی در انجام وظایف و حتی مقدار پاداش مالی اختصاص‌یافته به آن تاثیر بگذارند. به بیان دیگر، اگر عامل‌های هوش مصنوعی زنانه و مردانه قرار است به بخشی از نیروی کار تبدیل شوند، نحوه طراحی و معرفی آنها می‌تواند پیامدهایی فراتر از ظاهر داشته باشد و بر بازتولید یا کاهش نابرابری‌های موجود در محیط کار اثر بگذارد.
