پگاسوس؛ ماه‌نورد پیشرفته‌ای که آینده سکونت انسان در ماه را رقم می‌ زند

ناسا توسعه ماه‌نورد پگاسوس را برای مأموریت‌های آرتمیس تسریع کرد که قرار است در قطب جنوب ماه به جست‌وجوی یخ آب و پشتیبانی از پایگاه دائمی انسانی بپردازد.

به گزارش سرویس هوافضای تک‌ناک، رقابت برای بازگشت انسان به ماه وارد مرحله‌ تازه‌ای شده است و این بار هدف تنها فرود چند فضانورد و انجام مأموریت‌های کوتاه‌مدت نیست. ناسا در قالب برنامه آرتمیس قصد دارد حضور پایدار و بلندمدت انسان را در ماه تثبیت کند و حتی نخستین زیرساخت‌های یک پایگاه دائمی را در قطب جنوب این قمر ایجاد نماید. تحقق چنین هدفی بدون در اختیار داشتن سامانه‌های حمل‌ونقل پیشرفته امکان‌پذیر نیست، چرا که فضانوردان باید بتوانند در منطقه‌ای وسیع، ناهموار و بسیار خطرناک جابه‌جا شوند. در همین راستا، ماه‌نورد جدیدی با نام «پگاسوس» (Pegasus) توسعه یافته است که ناسا آن را یکی از مهم‌ترین ابزارهای مأموریت‌های آینده خود می‌داند.

این ماه‌نورد که توسط شرکت Lunar Outpost توسعه داده شده است، یکی از دو وسیله نقلیه منتخب پروژه Lunar Terrain Vehicle یا LTV محسوب می‌شود و قرار است در مأموریت‌های آینده برنامه آرتمیس به ماه ارسال شود. پگاسوس برای فعالیت در شرایطی طراحی شده است که از نظر بسیاری از کارشناسان، جزو سخت‌ترین محیط‌های شناخته‌شده در منظومه شمسی به حساب می‌آید.

ناسا پیش‌تر اعلام کرده بود که پایگاه آینده این سازمان در ماه می‌تواند منطقه‌ای به وسعت صدها مایل مربع را پوشش دهد. چنین محدوده‌ای بسیار بزرگ‌تر از مناطقی است که فضانوردان برنامه آپولو در دهه ۱۹۷۰ در آن فعالیت می‌کردند. به همین دلیل، ماه‌نوردهای جدید باید توانایی طی مسافت‌های طولانی، حمل تجهیزات سنگین و فعالیت مداوم در شرایط دشوار را داشته باشند.

ماه‌نورد پگاسوس دقیقاً با همین هدف طراحی شده است. این خودرو می‌تواند به‌ صورت خودران حرکت کند، توسط فضانوردان هدایت شود یا از طریق فرمان‌هایی که از زمین ارسال می‌شوند، کنترل از راه دور را انجام دهد. چنین قابلیت‌هایی به تیم‌های عملیاتی اجازه می‌دهد حتی در زمانی که فضانوردی در نزدیکی خودرو حضور ندارد، از آن برای انجام مأموریت‌های علمی و شناسایی استفاده کنند.

ای‌جی جمر، هم‌بنیان‌گذار و مدیر ارشد فناوری شرکت Lunar Outpost معتقد است که پگاسوس نقطه عطفی در اکتشافات ماه خواهد بود. او بیان کرد که این ماه‌نورد دامنه فعالیت انسان روی سطح ماه را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد و امکان انجام مأموریت‌هایی را فراهم می‌کند که در دوران برنامه آپولو غیرممکن بود.

پروژه توسعه پگاسوس پس از تصمیم ناسا برای بازنگری در برنامه ماه‌نوردهای آرتمیس سرعت گرفت. این سازمان فضایی در تاریخ ۲۶ مه قراردادهای جدیدی را در قالب برنامه Lunar Terrain Vehicle Services امضا کرد. بر اساس این قراردادها، شرکت Astrolab مبلغ ۲۱۹ میلیون دلار و شرکت Lunar Outpost مبلغ ۲۲۰ میلیون دلار برای توسعه ماه‌نوردهای خود دریافت کردند.

ناسا از دو شرکت خواست که نسخه‌هایی ساده‌تر، سبک‌تر و اقتصادی‌تر از طرح‌های اولیه خود را تولید کنند تا روند آماده‌سازی مأموریت‌های سرنشین‌دار، سرعت بیشتری بگیرد. در نتیجه، Lunar Outpost تصمیم گرفت پگاسوس را بر پایه پروژه بزرگ‌تر خود یعنی Eagle LTV توسعه دهد.

توسعه سریع این خودرو بدون استفاده از فناوری‌های مدرن امکان‌پذیر نبود. مهندسان Lunar Outpost برای کاهش زمان طراحی از فناوری «دوقلوی دیجیتال» استفاده کردند. این فناوری امکان ساخت یک نسخه مجازی کاملاً دقیق از خودرو را فراهم می‌کند و به مهندسان اجازه می‌دهد عملکرد سامانه‌های مختلف را پیش از تولید واقعی بررسی کنند.

به گفته مدیران شرکت، تیم توسعه در مدت‌زمان کوتاهی موفق شد دو نمونه کامل از پگاسوس را تولید کند و چندین مرحله آزمایش انسانی را روی آن انجام دهد. این آزمایش‌ها به مهندسان کمک کرد تا مطمئن شوند خودرو می‌تواند محدودیت‌های جدید ناسا در زمینه وزن، ابعاد و عملکرد را رعایت کند.

پگاسوس از نظر ظاهری نسخه‌ای کوچک‌تر و چابک‌تر از Eagle LTV محسوب می‌شود. طراحی Eagle نیز از خودروی برقی Hummer EV الهام گرفته است. شرکت Lunar Outpost این پروژه را با همکاری شرکت‌های GM، Goodyear و Leidos پیش می‌برد و از تجربه این شرکت‌ها در زمینه خودروهای پیشرفته و سامانه‌های حرکتی بهره می‌گیرد.

با وجود ابعاد کوچک‌تر، توانایی‌های پگاسوس بسیار فراتر از خودروهای ماه‌نورد نسل آپولو است. طبق اعلام Lunar Outpost، ماه‌نوردهای جدید می‌توانند حداقل یک سال کامل روی سطح ماه فعالیت کنند. همچنین این خودروها قادر خواهند بود مسافتی حدود ۱۰۰ برابر بیشتر از ماه‌نوردهای برنامه آپولو را طی کنند.

برای درک بهتر این موضوع کافی است بدانیم خودروهای Lunar Roving Vehicle که در مأموریت‌های آپولو ۱۵، ۱۶ و ۱۷ مورد استفاده قرار گرفتند، در مجموع تنها ۹۰٫۴ کیلومتر روی سطح ماه حرکت کردند. در مقابل، پگاسوس برای انجام مأموریت‌های طولانی‌مدت و گسترده طراحی شده است و می‌تواند مناطق بسیار دورتر را پوشش دهد.

یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های این ماه‌نورد، فعالیت در دهانه‌های دائماً سایه‌دار قطب جنوب ماه خواهد بود. دانشمندان معتقد هستند که در این دهانه‌ها ذخایر ارزشمندی از یخ آب وجود دارد که می‌تواند آینده سکونت انسان در ماه را تضمین کند.

آب موجود در این مناطق تنها برای آشامیدن کاربرد ندارد. این ماده می‌تواند به اکسیژن تنفسی و هیدروژن مورد نیاز برای تولید سوخت موشک تبدیل شود. به همین دلیل، بسیاری از کشورها و سازمان‌های فضایی جهان توجه ویژه‌ای به قطب جنوب ماه دارند.

با وجود این، دسترسی به این منابع کار ساده‌ای نیست. برخی از این دهانه‌ها در تاریکی دائمی قرار دارند و دمای آنها به شکل باورنکردنی پایین است. اندازه‌گیری‌های مدارگرد Lunar Reconnaissance Orbiter ناسا نشان داده است که دمای بعضی از این مناطق به کمتر از منفی ۲۴۶ درجه سانتی‌گراد می‌رسد.

در نقطه مقابل، دمای برخی بخش‌های سطح ماه می‌تواند تا ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد افزایش پیدا کند. چنین اختلاف دمایی عظیمی، چالشی بزرگ برای هر وسیله نقلیه محسوب می‌شود.

مهندسان Lunar Outpost برای مقابله با این شرایط، سامانه‌ای پیشرفته برای مدیریت حرارتی پگاسوس طراحی کرده‌اند. این سامانه به‌ صورت خودکار و بدون دخالت انسان وضعیت دمای خودرو را کنترل می‌کند و از تجهیزات حیاتی در برابر گرمای شدید یا سرمای مرگبار محافظت خواهد کرد.

به گفته مدیران پروژه، این سامانه حتی زمانی که فضانورد کنترل خودرو را در اختیار دارد نیز به شکل مستقل فعالیت می‌کند و همواره شرایط محیطی را زیر نظر می‌گیرد. این ویژگی نقش مهمی در افزایش ایمنی مأموریت‌ها خواهد داشت.

بر اساس برنامه فعلی ناسا، شرکت Lunar Outpost باید تا نوامبر ۲۰۲۷ یک نمونه کاملاً آماده پرواز از ماه‌نورد پگاسوس را تحویل دهد. پس از آن، فرودگر Blue Moon Mark 1 متعلق به شرکت Blue Origin وظیفه انتقال این ماه‌نورد را به قطب جنوب ماه بر عهده خواهد داشت.

کارشناسان معتقد هستند که موفقیت پگاسوس می‌تواند سرنوشت برنامه‌های آینده ناسا را تعیین کند. اگر این خودرو بتواند در شرایط واقعی ماه عملکرد مطلوبی داشته باشد، راه برای ایجاد پایگاه‌های دائمی و استخراج منابع طبیعی ماه هموار خواهد شد.

در واقع، پگاسوس تنها یک وسیله نقلیه جدید نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین ابزارهای بشر برای تبدیل ماه از یک مقصد موقت به یک سکونتگاه دائمی محسوب می‌شود. موفقیت این پروژه می‌تواند آغازگر دوره‌ای تازه در تاریخ اکتشافات فضایی باشد؛ دوره‌ای که در آن انسان نه‌تنها به ماه بازمی‌گردد، بلکه حضور خود را برای همیشه در آن تثبیت می‌کند و مسیر حرکت به سوی مریخ و دیگر نقاط منظومه شمسی را هموار می‌سازد.