سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI با دفاعی جنجالی از مصرف انرژی هوش مصنوعی و مقایسه آن با هزینه انرژی تمدن بشر، موجی از انتقادهای تند را در فضای مجازی برانگیخت.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، نشست “India AI Impact Summit” هفته گذشته در دهلینو میزبان گردهمایی چهرههای شاخص صنعت فناوری بود؛ نشستی با محوریت آینده هوش مصنوعی و نفوذ هرچه عمیقتر آن در لایههایی از زندگی روزمره که تاکنون کمتر به آن اندیشیده شده است. در این میان، غیبت بیل گیتس چشمگیر بود، که تنها ساعاتی پیش از سخنرانی کلیدی خود در پی افزایش فشارها درباره حضور نام او در «پروندههای اپستین» از شرکت در رویداد انصراف داد، هرچند همچنان هرگونه تخلف را رد میکند. با وجود فضای متشنج و اعتراضات پیرامونی، چهرههای حاضر با لحنی خوشبینانه بر تداوم شتاب تحولات فناورانه تاکید کردند.
حتما بخوانید: مصرف انرژی هوش مصنوعی از استخراج بیتکوین در سال ۲۰۲۴ پیشی گرفت
در میان حاضران، سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، بیش از دیگران در کانون توجه قرار گرفت. او در یک فرصت تصویری در کنار نخستوزیر هند و جمعی از مدیران ارشد حوزه هوش مصنوعی، در نمایش همبستگی نمادین دستها را بالا برد، اما امتناع او و داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic از تکمیل زنجیره دستها، صحنهای معنادار و بحثبرانگیز رقم زد. آلتمن در ادامه نشست نیز با اظهارات خود از تاکید بر «ضرورت فوری» تدوین چارچوبهای مقرراتی در سطح جهانی برای صنعت و انرژی هوش مصنوعی گرفته تا طرح این گمانه که برخی شرکتها ممکن است از هوش مصنوعی به عنوان سپر بلای روابط عمومی برای توجیه موج تعدیل نیروهای خود بهره ببرند، خبرساز شد.
آیا مصرف انرژی هوش مصنوعی واقعا بالا است؟
سم آلتمن در گفتوگو با آنانت گوئنکا از روزنامه The Indian Express به نگرانیهای فزاینده درباره ردپای زیستمحیطی هوش مصنوعی پاسخ داد؛ پاسخهایی که بیدرنگ واکنشبرانگیز شد. مدیرعامل OpenAI، ادعاهایی نظیر مصرف «۱۷ گالن آب برای هر پرسش از ChatGPT» را «کاملا نادرست و بیارتباط با واقعیت» توصیف کرد، هرچند اذعان داشت زمانی که شرکت او از سامانههای خنکسازی تبخیری در مراکز داده بهره میبرد، چنین نگرانیهایی میتوانست مبنایی داشته باشد. آلتمن در ادامه با پذیرش اینکه مصرف بالای انرژی مراکز داده موضوعی «منصفانه» برای نگرانی است، تاکید کرد که مسئولیت پاسخ به این تقاضای فزاینده انرژی بیش از هر چیز بر عهده صنعت انرژی است. به باور او، این بخش باید با سرعت به سمت انرژی هستهای و منابع تجدیدپذیر مانند باد و خورشید حرکت کند.
بیشتر بخوانید: متا برای تأمین انرژی مراکز داده هوش مصنوعی وارد بازار تجارت برق میشود
او سپس با طرح مقایسهای بحثبرانگیز استدلال کرد که آموزش و پرورش یک انسان نیز مستلزم صرف انرژی عظیم است؛ حدود دو دهه رشد، مصرف مستمر غذا و حتی پشتوانهای از تکامل گسترده میلیاردها انسانی که در طول تاریخ زیستهاند و دانش اندوختهاند. به گفته آلتمن، همانگونه که شکلگیری هوش انسانی، حاصل سرمایهگذاری عظیم انرژی و زمان است، بحث درباره مصرف انرژی هوش مصنوعی نیز باید در این بستر وسیعتر دیده شود. واقعیت آن است که هر فرد و در مقیاسی بزرگتر، کل تمدن انسانی برای رسیدن به سطح کنونی توسعه، حجم قابل توجهی از انرژی و منابع آبی مصرف کردهاند. با وجود این، قیاس یک صنعت نوظهور فناوری و مدلهای آن با مجموع دستاوردهای تمدن بشری (هرچند در فضای اجلاس با تشویق همراه شد) در افکار عمومی آنلاین با استقبال سرد و حتی تند مواجه شد. کاربران شبکههای اجتماعی این سخنان را «ویرانشهری» و «ضد اجتماعی و ضد انسانی» خواندند.
برای مطالعه بیشتر: راهاندازی پروژه Galactic Brain در فضا پاسخی به بحران انرژی هوش مصنوعی
شدت واکنشها را میتوان در بستر کمبود مزمن شفافیت در صنعت هوش مصنوعی بهتر درک کرد؛ صنعتی که اکنون آینده اقتصادی و اجتماعی جوامع به آن گره خورده است. هیچ الزام قانونی مشخصی مراکز داده را موظف به افشای میزان مصرف آب و انرژی هوش مصنوعی نمیکند. علاوه بر این، کارکنان و شرکای تجاری این مراکز اغلب با توافقنامههای عدم افشا محدود شدهاند؛ وضعیتی که تحقیق و گزارشگری درباره سطح واقعی مصرف منابع را با دشواری جدی روبهرو کرده است. در چنین فضایی، اظهارات چهرههایی مانند سم آلتمن به یکی از معدود پنجرههای اطلاعرسانی عمومی تبدیل میشود؛ هرچند همچنان پرسشهای اساسی درباره آنچه در دل مراکز داده میگذرد و میزان منابع مصرفی آنها، بیپاسخ مانده است.
