شرکت آمریکایی Overview Energy اعلام کرده است که قصد دارد با استفاده از ماهوارهها و لیزرهای مادونقرمز، انرژی خورشیدی را در شب به نیروگاههای خورشیدی روی زمین منتقل کند.
به گزارش سرویس انرژی تکناک، این طرح در صورت تحقق میتواند یکی از بزرگترین گامها برای تأمین برق شبانهروزی از انرژی خورشیدی باشد.
این شرکت روز ۱۰ دسامبر، پس از خروج از حالت مخفی، برنامههای خود را برای توسعه سامانه «انرژی خورشیدی مبتنی بر فضا» معرفی کرد. شرکت Overview Energy هدف دارد با استقرار آرایههای خورشیدی عظیم در مدار زمینآهنگ، نور خورشید را بهطور پیوسته جمعآوری کند و سپس انرژی حاصل را از طریق لیزرهای مادونقرمز به نیروگاههای خورشیدی زمینی ارسال کند؛ روشی که میتواند مشکل تولید برق در ساعات شب را برطرف کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این آرایههای خورشیدی در مدار زمینآهنگ یا GEO قرار میگیرند؛ مداری که در ارتفاع تقریبی ۳۵ هزار و ۴۰۰ کیلومتر از سطح زمین واقع شده است. در این ارتفاع، ماهوارهها تقریباً بهصورت دائمی در معرض نور خورشید قرار دارند و میتوانند بهطور ۲۴ ساعته انرژی خورشیدی تولید کنند. شرکت Overview بیان کرد که این مزیت، امکان انتقال مداوم انرژی به زمین را فراهم میکند.
این شرکت در بیانیهای رسمی اعلام کرده است که تاکنون یک نمایش آزمایشی هوابرد از فناوری خود را با موفقیت انجام داده است. در جریان این آزمایش، یک هواپیمای سبک، انرژی را از طریق لیزر به یک گیرنده زمینی منتقل کرده است. فاصله میان هواپیما و گیرنده زمینی در این آزمایش، حدود ۵ کیلومتر بوده است.
بخوانید: رکورد لحظه ای تولید انرژی خورشیدی در ایران شکسته شد
شرکت Overview Energy تاکنون موفق به جذب ۲۰ میلیون دلار سرمایه شده است. سرمایهگذارانی مانند Aurelia Institute، Earthrise Ventures و Engine Ventures در این مرحله تأمین مالی مشارکت داشتهاند. این شرکت عنوان کرده است که بخش عمدهای از این سرمایه، صرف دو دستاورد کلیدی شده است، که شامل اعتبارسنجی سامانه لیزر و اپتیک در مقیاس چند هزار وات در محیط آزمایشگاهی، همچنین اجرای آزمایش موفق انتقال انرژی از هوا به زمین میشوند.
این شرکت که در سال ۲۰۲۲ تأسیس شده، اکنون برنامهریزی کرده است تا در سال ۲۰۲۸، یک نمایش آزمایشی انتقال انرژی از مدار پایین زمین انجام دهد. به گفته شرکت، این آزمایش، عملکرد کامل سامانه از فضا تا زمین را اثبات خواهد کرد. در صورت موفقیت، Overview Energy قصد دارد در سال ۲۰۳۰، فعالیت تجاری خود را آغاز کند و نخستین انتقال مگاواتی انرژی از فضا به زمین را در مقیاس تجاری به اجرا بگذارد.
شرکت Overview Energy تنها شرکتی نیست که بهدنبال تحقق انرژی خورشیدی فضایی است. در ماههای اخیر، شرکت Aetherflux نیز از حالت مخفی خارج شد و اعلام کرد که قصد دارد یک منظومه ماهوارهای در مدار پایین زمین برای برداشت نور خورشید ایجاد کند. این شرکت در همین هفته از برنامه خود برای ساخت مراکز داده در مدار زمین خبر داد؛ اقدامی که با هدف پاسخ به رشد شدید تقاضای انرژی ناشی از توسعه هوش مصنوعی انجام میشود. شرکت Star Catcher نیز پروژهای را دنبال میکند که هدف آن تأمین انرژی فضاپیماها و ماهوارهها از طریق نور خورشید در مدار است.
برای مطالعه: تبدیل دیاکسید کربن به سوخت با انرژی خورشیدی
با وجود این پیشرفتها، تحقق انرژی خورشیدی مبتنی بر فضا همچنان با چالشهای جدی مواجه است. سازمان ناسا در گزارشی که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، به وجود «چندین شکاف توانمندی مهم» در این حوزه اشاره کرده است. از جمله این چالشها میتوان به دشواری مونتاژ آرایههای خورشیدی بسیار بزرگ در فضا و نیاز به سامانههای کاملاً خودکار برای عملیات در مدار زمینآهنگ اشاره کرد؛ مداری که ارتفاع آن، بهمراتب بیشتر از مدار پایین زمین است.
از سوی دیگر، هزینه تولید انرژی خورشیدی فضایی با فناوریهای فعلی، هنوز به طور قابل توجهی بالاتر از انرژی خورشیدی زمینی است. روشهای مبتنی بر امواج مایکروویو، نیازمند توسعه و آزمایش ایستگاههای زمینی پیشرفته برای دریافت انرژی هستند. همچنین نگرانیهایی درباره خطرات احتمالی پرتوهای لیزر یا مایکروویو برای هواپیماها و حیاتوحش مطرح شده است.
بخوانید: تبدیل انرژی خورشیدی به سوخت شیمیایی با یک روش جدید
با وجود این، شرکتها تلاش میکنند با رویکردهای متفاوت، این موانع را کاهش دهند. شرکت Aetherflux با تمرکز بر مدار پایین زمین، سعی دارد پیچیدگیهای عملیات در مدار زمینآهنگ را دور بزند. در مقابل، Overview Energy با انتقال انرژی از طریق لیزر به نیروگاههای خورشیدی موجود، قصد دارد نیاز به ساخت زیرساختهای گرانقیمت جدید روی زمین را حذف کند. این رویکرد در صورت موفقی میتواند مسیر تجاریسازی انرژی خورشیدی فضایی را هموارتر کند.
