شرکت اسپیسایکس پرواز نهم آزمایشی سامانه فضایی استارشیپ را سهشنبهشب از سکوی پرتاب خود در جنوب تگزاس با موفقیت انجام داد اما بازگشت ناکامی داشت.
به گزارش تکناک، این پرتاب با موفقیت مرحله جداسازی را پشت سر گذاشت و استارشیپ وارد مدار زمین شد. اما در ادامه، فضاپیما کنترل موقعیت خود را از دست داد و در بازگشت، به صورت چرخان و کنترلنشده وارد جو زمین شد و در اقیانوس هند سقوط کرد.
در این مأموریت، موشک دو مرحلهای استارشیپ از پایگاه فضایی استاربیس در ایالت تگزاس، رأس ساعت ۱۸:۳۷ به وقت محلی پرتاب شد. بوستر Super Heavy با استفاده از ۳۳ موتور رپتور، استارشیپ را از زمین بلند کرد و پس از حدود سه دقیقه، مرحله اول و دوم از یکدیگر جدا شدند. فضاپیمای مرحله دوم (Ship) موفق شد وارد مدار زیرمداری شود و به عنوان نخستین نمونه پروازی، به مرزهای فضا برسد.
این عملکرد، نسبت به دو پرواز پیشین که هر دو با انفجار در مراحل ابتدایی به پایان رسیدند، پیشرفت قابل توجهی برای برنامه استارشیپ محسوب میشود.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس با انتشار پستی در شبکههای اجتماعی تأکید کرد: «استارشیپ تا زمان تعیینشده برای قطع موتور طبق برنامه پیش رفت. این پیشرفتی بزرگ نسبت به پرواز قبلی است.»
با وجود پرواز موفق اولیه، مشکلاتی در ادامه مسیر به وجود آمد. در مرحله دوم، فضاپیما قرار بود حدود ۱۸ دقیقه پس از پرتاب، محمولهای متشکل از هشت ماهواره شبیهسازیشده استارلینک را رهاسازی کند، اما به دلیل باز نشدن کامل درِ محفظه بار، این مأموریت لغو شد. پس از آن، فضاپیما دچار نشت در سامانههای مخزن سوخت شد و در نتیجه کنترل وضعیت پروازی (attitude control) خود را از دست داد و شروع به چرخش کرد. در نهایت، این وضعیت باعث نابودی Ship بر فراز اقیانوس هند شد.
از سوی دیگر، بوستر Super Heavy نیز که برای انجام آزمایشهایی در حین بازگشت طراحی شده بود، نتوانست مانور فرود را کامل انجام دهد و ۶ دقیقه و ۲۰ ثانیه پس از پرتاب و پیش از شروع عملیات فرود، در جو زمین متلاشی شد.
همچنین در این پرواز، از کاشیهای حرارتی جدید با طراحی متفاوت استفاده شد و حتی برخی بخشها به طور عمدی بدون پوشش باقی ماند تا میزان تحمل حرارتی بدنه بررسی شود.
هدف نهایی این تلاشها، بهبود طراحی نسل بعدی موشکهای Super Heavy و رسیدن به قابلیت بازگشت و استفاده مجدد سریع و بدون نیاز به تعمیرات دستی است.
این پرتاب تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که سازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) مجوز انجام آن را صادر کرد. پیش از آن، دو پرتاب متوالی استارشیپ با انفجار همراه شده بود. استارشیپ در پرتاب ماه ژانویه، پس از جداسازی موفق، به دلیل بروز نقص از کنترل خارج شد و قطعات آن در نزدیکی پورتوریکو سقوط کردند. این اتفاق باعث شد که FAA مسیر چند پرواز را تغییر دهد.
در آزمایش بعدی که در ماه مارس انجام شد، بوستر بار دیگر با موفقیت بازیابی شد و استارشیپ نیز به فضا رسید، اما پس از گذشت حدود هشت دقیقه از پرواز، چند موتور Raptor از کار افتادند و فضاپیما دچار چرخش شد.
در پی این حوادث، FAA محدودههای پرخطر را در فضای هوایی آمریکا و برخی کشورها گسترش داد و از اسپیسایکس خواست که تحلیلهای دقیقتری از ریسکها ارائه دهد. در همین راستا، این شرکت تغییرات سختافزاری مهمی برای افزایش قابلیت اطمینان سامانه فضایی خود اعمال کرد.
با وجود شکست نسبی در تحقق اهداف، اسپیسایکس به مسیر خود ادامه خواهد داد. جسی اندرسون، مدیر مهندسی تولید این شرکت، در جریان پخش زنده پرواز گفت:
«این همان روشی است که اسپیسایکس همواره دنبال میکند: یادگیری، اصلاح و تکرار مداوم تا زمانی که به نتیجه مطلوب برسیم.»
ایلان ماسک نیز اعلام کرد که احتمال دارد سه پرتاب آزمایشی بعدی استارشیپ با فاصله زمانی سه تا چهار هفته انجام شوند.
