فهرست مطالب
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس اعلام کرد که این شرکت قصد دارد در پرواز آزمایشی ماه آینده، هر دو بخش سامانه پرتاب استارشیپ را پس از بازگشت به زمین با استفاده از بازوهای مکانیکی برج پرتاب مهار کند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، در صورت موفقیت، این عملیات نخستین نمونه بازیابی کامل یک سامانه پرتاب مداری در تاریخ فضانوردی خواهد بود.
ماسک روز سه‌شنبه، ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، هنگام ارائه گزارش مالی سه‌ماهه سوم شرکت، این برنامه را تشریح کرد و آن را دستاوردی مهم در مسیر توسعه فناوری‌های فضایی دانست. او درباره اهمیت این آزمایش گفت: «این یک نقطه عطف فناوری عمیق در تاریخ آگاهی تمدن بشری است.»
با وجود این، مدیرعامل اسپیس‌ایکس تأکید کرد که موفقیت در این مأموریت تضمین‌شده نیست. او گفت: «موفقیت در این پروازهای اولیه قطعی نیست، اما به نظر من احتمال موفقیت در پرواز بعدی بیشتر از احتمال شکست آن است.»
همچنین ماسک اعلام کرد که شکست احتمالی این آزمایش تأثیری بر ادامه برنامه پروازهای استارشیپ نخواهد داشت. به گفته او، اسپیس‌ایکس تا پایان سال جاری مجموعه‌ای پیوسته از پروازهای آزمایشی را برنامه‌ریزی کرده است و تعداد این پروازها در سال آینده با سرعت بیشتری افزایش خواهد یافت.
بیشتر بخوانید: درآمد اسپیس‌ایکس در سه‌ماهه سوم با جهش ۱۶۱ درصدی به ۱۴.۶ میلیارد دلار رسید
فناوری بازیابی استارشیپ اسپیس‌ایکس
سامانه استارشیپ از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش نخست، بوستر قدرتمند سوپر هوی (Super Heavy) است که وظیفه تأمین نیروی اولیه برای پرتاب را بر عهده دارد. بخش دوم، فضاپیمای استارشیپ (Starship) است که پس از جدایی از بوستر، مسیر خود را به سمت مدار زمین ادامه می‌دهد.
این سامانه حدود ۱۲۰ متر ارتفاع و ۹ متر قطر دارد و از موتورهای رپتور (Raptor) ساخت اسپیس‌ایکس استفاده می‌کند. موتورهای مذکور با ترکیب متان مایع و اکسیژن مایع کار می‌کنند و نیروی مورد نیاز را برای پرتاب این سازه عظیم فراهم می‌سازند.
اسپیس‌ایکس نخستین بار در سال ۲۰۱۸ استارشیپ را معرفی کرد. یکی از ویژگی‌های اصلی این سامانه، طراحی آن برای بازگشت به محل پرتاب و بازیابی پس از انجام مأموریت است.
برای دستیابی به این هدف، اسپیس‌ایکس برج‌های پرتاب خود را به بازوهای مکانیکی بزرگی مجهز کرده است که «چاپستیک» (Chopsticks) نام دارند. این بازوها می‌توانند هنگام بازگشت موشک، آن را در هوا مهار کنند.
در آزمایش آینده، اسپیس‌ایکس قصد دارد علاوه بر بوستر سوپر هوی، مرحله بالایی استارشیپ را نیز با همین روش بازیابی کند. موفقیت در این عملیات نشان خواهد داد که هر دو بخش سامانه می‌توانند پس از پرواز به زمین بازگردند و بدون فرود در آب، توسط تجهیزات برج پرتاب مهار شوند.
بیشتر بخوانید: آمریکا موشک مافوق صوت عقاب سیاه را مخفیانه آزمایش کرد
مشکلات آخرین پرواز و برنامه آزمایش آینده
آخرین پرواز آزمایشی استارشیپ که در سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شد، با دو دستاورد مهم همراه بود. اسپیس‌ایکس برای نخستین بار توانست فضاپیمای استارشیپ را وارد مدار زمین کند و چند ده ماهواره نسل سوم استارلینک (V3) را در مدار قرار دهد.
این ماهواره‌ها در مقایسه با نسل‌های قبلی بزرگ‌تر هستند و قابلیت‌های پیشرفته‌تری دارند. با وجود این، مأموریت مذکور با مشکلات فنی همراه شد و مطابق برنامه اولیه پیش نرفت.
یکی از موتورهای رپتور هنگام صعود زودتر از زمان تعیین‌شده خاموش شد. مرکز کنترل مأموریت در واکنش به این مشکل، برنامه پرواز را تغییر داد و ادامه صعود را با موتورهای باقی‌مانده انجام داد.
اسپیس‌ایکس ابتدا مأموریتی ۱۰ ساعته شامل ۶ دور گردش به دور زمین را برنامه‌ریزی کرده بود، اما مشکل فنی باعث شد این مأموریت پس از حدود ۳ ساعت و تنها ۲ دور گردش به دور زمین پایان یابد.
در پایان پرواز، بوستر سوپر هوی در خلیج مکزیک فرود آبی انجام داد. فضاپیمای استارشیپ نیز پس از اجرای مانور خروج از مدار، با فرودی عمودی و آتشین در اقیانوس آرام، در شمال هاوایی، به مأموریت خود پایان داد.
هیچ‌یک از دو بخش سامانه در این پرواز بازیابی نشدند. اکنون اسپیس‌ایکس امیدوار است در آزمایش ماه آینده، به‌جای فرود در آب، هر دو بخش استارشیپ را با موفقیت مهار کند و به نخستین بازیابی کامل یک سامانه پرتاب مداری دست یابد.
بیشتر بخوانید: موشک استارشیپ برای اولین بار مدار زمین را فتح کرد
