نیروی هوایی آمریکا با همکاری GA-ASI نخستین پرواز آزمایشی پهپاد جنگنده نسل ششم YFQ-42A را انجام داد که با قابلیت نبرد هوابههوا و هوش مصنوعی، گام مهمی به سوی برتری هوایی آینده به حساب میآید.
به گزارش تکناک، این دستاورد که در تاریخ ۲۷ اوت اعلام شد، یکی از سریعترین روندهای طراحی تا پرواز در میان هواگردهای نظامی نزدیک به تولید محسوب میشود. به گفته GA-ASI، این جت تنها در مدت کمی بیش از یک سال ساخته و پرواز داده شده است.
این پهپاد که با نام رسمی YFQ-42A Collaborative Combat Aircraft شناخته میشود، بخشی از برنامه آیندهنگر نیروی هوایی آمریکا برای بهکارگیری صدها پهپاد رزمی هوشمند و مقرونبهصرفه است، که قرار است در کنار جنگندههای سرنشیندار عمل کنند. بر اساس برنامه اعلامشده، نیروی هوایی قصد دارد بیش از ۱۰۰۰ فروند از این پهپادها را برای تضمین برتری هوایی در نبردهای احتمالی آینده خریداری کند.
به گفته دیوید آر. الکساندر، رئیس GA-ASI، ساخت و پرواز پهپاد جنگنده نسل ششم YFQ-42A در چنین بازه کوتاهی نتیجه همکاری نزدیک نیروی هوایی و این شرکت بوده است. او این دستاورد را نقطه عطفی تاریخی خواند و تأکید کرد که این پروژه نشاندهنده توانایی شرکت در توسعه سریع و ارائه راهکارهای پیشرفته رزمی است.

پهپاد جنگنده نسل ششم YFQ-42A برخلاف پهپادهای پیشین GA-ASI که بیشتر برای مأموریتهای شناسایی و پشتیبانی طراحی شده بودند، با تمرکز بر نبرد هوابههوا ساخته شده است. این پهپاد بر پایه مفهوم “genus-species” توسعه یافته است، که نخستین بار در XQ-67A Off-Board Sensing Station به آزمایش گذاشته شد، همچنین از تجربه بیش از پنج سال آزمایش پروازی با پهپاد MQ-20 Avenger بهره برده است.
مهمترین ویژگی این پهپاد استفاده از یک هسته خودکار مبتنیبر هوش مصنوعی است، که طی هزاران ساعت پرواز آزمایشی آموزش دیده است. این سامانه هوشمند به YFQ-42A امکان میدهد در کنار جنگندههای سرنشیندار به صورت نیمهمستقل عمل کند و به گفته مقامهای رسمی، مزیت تعیینکنندهای در میدانهای نبرد آینده فراهم سازد. همچنین طراحی این پهپاد از نظر پنهانکاری، پیشرفتهتر از نمونههای پیشین است و نشان میدهد که تمرکز توسعهدهندگان بر بقا و توانایی عملیات در محیطهای پرچالش و دشمنمحور بوده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط ژنرال دیوید آلوین، رئیس ستاد نیروی هوایی آمریکا، YFQ-42A دارای شعاع رزمی بیش از ۱۲۹۶ کیلومتر خواهد بود. این ویژگی به پهپاد امکان میدهد که مأموریتهای رزمی گستردهای را در مناطق دور از پایگاههای عملیاتی انجام دهد. شرکت GA-ASI اعلام کرده است که توسعه این پهپاد با استفاده از ابزارهای پیشرفته مهندسی دیجیتال انجام شده، که هم باعث کوتاهتر شدن زمان طراحی و ساخت شده و هم به بهبود کارایی و قابلیت اطمینان پرنده انجامیده است.

شرکت سازنده برای پشتیبانی از این پروژه، خط تولیدی پرظرفیت در تأسیسات پنج میلیون فوت مربعی خود در شهر پووی ایالت کالیفرنیا آماده کرده است؛ جایی که سالانه بیش از ۱۰۰ هواگرد نظامی ساخته میشود. آزمایشهای زمینی YFQ-42A در ماه مه سال جاری آغاز شد و در آوریل ۲۰۲۴ نیز نیروی هوایی آمریکا به طور رسمی GA-ASI را برای ساخت نمونه کاملاً نماینده انتخاب کرد. در ماه مارس نیز این پرنده به طور رسمی با نام YFQ-42A معرفی شد؛ حرف “Y” نشاندهنده نمونه اولیه، “F” بیانگر جنگنده و “Q” نشاندهنده بدون سرنشین بودن آن است. پس از آغاز تولید انبوه، حرف “Y” از نام این هواگرد حذف خواهد شد.
نیروی هوایی آمریکا هنوز اطلاعاتی درباره محل دقیق آزمایشهای پروازی و تعداد واحدهایی که در کوتاهمدت ساخته خواهند شد، منتشر نکرده است. با وجود این، تحلیلگران نظامی معتقد هستند که پهپاد جنگنده نسل ششم YFQ-42A گامی بزرگ به سوی استفاده گسترده از سامانههای خودکار در عملیاتهای هوایی است.
شرکت General Atomics در حال حاضر به عنوان بزرگترین تولیدکننده سامانههای هوایی بدون سرنشین در آمریکا شناخته میشود. خانواده پهپادهای Predator این شرکت شامل مدلهای MQ-9A Reaper، MQ-1C Gray Eagle، MQ-20 Avenger و MQ-9B SkyGuardian/SeaGuardian تاکنون نزدیک به ۹ میلیون ساعت پرواز عملیاتی را در سه دهه اخیر ثبت کردهاند. تاکنون بیش از ۱۲۰۰ فروند پهپاد ساخت این شرکت به مشتریان جهانی تحویل داده شده است و در هر لحظه بیش از ۵۰ پهپاد GA-ASI در نقاط مختلف جهان در حال پرواز هستند.
به گفته مقامهای شرکت، پهپاد YFQ-42A نتیجه مستقیم همین تجربه طولانی و گسترده است و میتواند مسیر ادغام پهپادهای خودکار در خط مقدم نیروی هوایی آمریکا را هموار کند؛ مسیری که در صورت موفقیت، آینده جنگهای هوایی را بهطور اساسی دگرگون خواهد کرد.