فهرست مطالب
ایلان ماسک با استناد به نتایج یک پژوهش علمی اعلام کرده است افرادی که بازی‌های ویدیویی انجام می‌دهند، ممکن است در برخی آزمون‌های شناختی عملکرد بهتری داشته باشند.
به گزارش سرویس علمی تکناک، هرچند پژوهشگران تأکید دارند که این یافته‌ها به معنای اثبات افزایش مستقیم هوش بر اثر بازی کردن نیست.
ماسک در واکنش به مطالعه‌ای درباره تأثیر بازی‌های ویدیویی و فعالیت بدنی بر عملکرد شناختی و سلامت روان، در شبکه اجتماعی X نوشت:
«بازی ویدیویی کنید یا احمق بمانید! فقط همین دو انتخاب را دارید.»
او این جمله را همراه با ایموجی خنده منتشر کرد و به نتایج بخشی از پژوهش اشاره داشت که عملکرد شناختی گیمرهای مداوم را با افراد جوان‌تر مقایسه کرده بود.
این مطالعه با عنوان «بررسی مزایای شناختی و سلامت روان ورزش و انجام بازی‌های ویدیویی» در نشریه PLOS ONE منتشر شده است. پژوهشگران در این تحقیق ارتباط میان بازی‌های ویدیویی، فعالیت بدنی، عملکرد شناختی و سلامت روان را بررسی کردند تا مشخص شود این دو عادت رایج در سبک زندگی با کدام بخش‌های سلامت مغز ارتباط دارند.
عملکرد شناختی بهتر در میان گیمرهای مداوم
این مطالعه به صورت آنلاین انجام شد و بیش از ۲۶۰۰ نفر در مرحله نخست برای شرکت در آن ثبت‌نام کردند. پژوهشگران پس از کنار گذاشتن پاسخ‌های تکراری، ناقص یا غیرعادی، اطلاعات ۹۲۳ شرکت‌کننده را در تحلیل نهایی استفاده کردند. میانگین سن افراد حاضر در این پژوهش حدود ۵۵ سال بود.
شرکت‌کنندگان ابتدا پرسش‌نامه‌هایی درباره میزان فعالیت بدنی و عادت‌های مربوط به بازی‌های ویدیویی تکمیل کردند. سپس آنها در مجموعه‌ای از آزمون‌های شناختی شرکت کردند که توانایی‌هایی مانند حافظه، استدلال، توجه، حل مسئله، مهارت‌های کلامی و توانایی‌های دیداری فضایی را ارزیابی می‌کرد.
نتایج نشان داد افرادی که زمان بیشتری را صرف بازی‌های ویدیویی می‌کردند، به‌طور کلی در آزمون‌های شناختی عملکرد بهتری داشتند. این تفاوت به‌ویژه در بخش‌هایی مانند حافظه و استدلال بیشتر دیده شد.
همچنین پژوهشگران افرادی را که حداقل پنج ساعت در هفته یک نوع مشخص از بازی را انجام می‌دادند، در گروه گیمرهای مداوم قرار دادند. عملکرد این افراد در آزمون‌های شناختی به‌طور میانگین مشابه کسانی بود که ۱۳٫۷ سال جوان‌تر از آنها بودند.
افرادی که کمتر بازی می‌کردند نیز در برخی آزمون‌ها عملکردی بهتر از میانگین سنی خود داشتند. اختلاف عملکرد شناختی این گروه معادل حدود ۵٫۲ سال جوان‌تر بودن برآورد شد.
بیشتر بخوانید: تغییر عادت عجیب گیمرها؛ تماشای ویدیو بازی به جای بازی کردن!
بازی‌های ویدیویی الزاما مغز را جوان نمی‌کنند
با وجود اعداد قابل توجه این پژوهش، محققان هشدار داده‌اند که نباید این نتایج را به معنای جوان‌تر شدن واقعی مغز در اثر بازی‌های ویدیویی تفسیر کرد. عدد ۱۳٫۷ سال تنها روشی برای مقایسه عملکرد شرکت‌کنندگان در آزمون‌های شناختی با الگوی معمول کاهش عملکرد در سنین مختلف است.
موضوع مهم دیگر، روش انجام پژوهش است. این مطالعه از نوع مقطعی بوده است و پژوهشگران فقط در یک بازه زمانی مشخص، عادت‌های مربوط به بازی و عملکرد شناختی افراد را بررسی کرده‌اند. آنها شرکت‌کنندگان را طی چند سال دنبال نکرده‌اند تا مشخص شود افزایش یا کاهش زمان بازی چه تأثیری بر عملکرد مغز آنها داشته است.
به همین دلیل، این تحقیق فقط وجود ارتباط میان بازی‌های ویدیویی و عملکرد شناختی بهتر را نشان می‌دهد. بر اساس این داده‌ها نمی‌توان با قطعیت گفت که بازی کردن باعث افزایش هوش شده است.
این احتمال نیز وجود دارد که افرادی با توانایی‌های شناختی بهتر، بیشتر به بازی‌های ویدیویی علاقه داشته باشند یا عوامل دیگری در سبک زندگی آنها بر نتایج تأثیر گذاشته باشد.
بیشتر بخوانید: لذت های روزمره عملکرد شناختی را تقویت می کند
ورزش بیشتر با سلامت روان بهتر ارتباط داشت
بخش دیگری از این پژوهش به تأثیر فعالیت بدنی اختصاص داشت. نتایج نشان داد افرادی که توصیه سازمان جهانی بهداشت برای انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد در هفته را رعایت می‌کردند، الزاما در آزمون‌های شناختی عملکرد بهتری نداشتند.
هرچند، این افراد بیشتر از وضعیت مناسب سلامت روان خبر دادند و نشانه‌های کمتری از افسردگی و اضطراب داشتند. بنابراین، تأثیر فعالیت بدنی در این پژوهش بیشتر در حوزه سلامت روان دیده شد.
پژوهشگران بر اساس این نتایج توصیه نمی‌کنند افراد ورزش را کنار بگذارند و زمان بیشتری را صرف بازی‌های ویدیویی کنند. یافته‌ها نشان می‌دهند فعالیت‌های مختلف ممکن است بر بخش‌های متفاوت سلامت مغز اثر داشته باشند.
بازی‌های ویدیویی در این مطالعه با عملکرد بهتر در برخی آزمون‌های شناختی مرتبط بودند، در حالی که فعالیت بدنی بیشتر با وضعیت بهتر سلامت روان ارتباط داشت.
اظهارنظر ماسک باعث شد بسیاری از کاربران و علاقه‌مندان به بازی‌های ویدیویی در شبکه اجتماعی X به این پژوهش واکنش نشان دهند و مطالعات دیگر یا مطالب طنزآمیز درباره فواید بازی منتشر کنند. با وجود این، نتیجه اصلی پژوهش همچنان محتاطانه است و نشان می‌دهد بازی‌های ویدیویی با عملکرد شناختی بهتر ارتباط دارند، اما هنوز نمی‌توان آنها را عامل مستقیم باهوش‌تر شدن افراد دانست.
