خورشید در روز چهارشنبه با فوران شدید، دو شراره خورشیدی عظیم از جمله قویترین شراره سال (X2.7) را منتشر کرد که باعث اختلالات موج کوتاه رادیویی در پنج قاره شد.
به گزارش تکناک، طبق اعلام وبسایت تخصصی Spaceweather.com، اختلالات امواج کوتاه رادیویی از روز سهشنبه در مناطقی از آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، جنوب شرق آسیا، آفریقا و خاورمیانه گزارش شده است. این اختلالات همزمان با افزایش فعالیت خورشیدی در جریان وقوع دو شراره بزرگ رخ داد. این انفجارها زنگ خطر را برای دانشمندان و ناظران فضا به صدا درآوردند.
شراره اصلی که در ساعت ۴:۲۵ بامداد به وقت شرقی آمریکا (۱۲:۵۵ ظهر به وقت ایران) به اوج رسید، سیلابی از ذرات باردار و پلاسما را به فضا پرتاب کرد و یک شراره X-class عظیم را به ثبت رساند.
مرکز پیشبینی وضعیت فضایی آمریکا (SWPC) روز چهارشنبه، وقوع یک شراره خورشیدی قدرتمند X2.7 را دقیقاً قبل از ساعت ۴:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا ثبت کرد. پیشتر نیز شراره M5.3 در همان روز و شراره X1.2 در روز سهشنبه توسط ناسا ثبت شده بود.
رصدخانه دینامیک خورشیدی ناسا (SDO) که از سال ۲۰۱۰ وظیفه نظارت بر خورشید را دارد، تصویری خارقالعاده از این رویداد را ثبت کرد، که رشتهای آتشین و شعلهور را در حال بیرون زدن از سطح خورشید به نمایش گذاشت.
شان دال، پیشبین ارشد مرکز پیشبینی وضعیت فضایی اعلام کرد: «شراره خورشیدی X2.7 در حالی به وقوع پیوست که خورشید بر فراز خاورمیانه قرار داشت و باعث اختلالات در سیگنالهای رادیویی با فرکانس بالا (HF) در این منطقه شد، که این اختلالات حدود ۱۰ دقیقه در اوج خود باقی ماند.»
او در ادامه تصریح کرد: «بهجز کاهش احتمالی کیفیت ارتباطات HF به دلیل محو شدن امواج کوتاه، تأثیر عمده یا خطر دیگری گزارش نشده است.»
شرارههای خورشیدی بر اساس شدت خود به پنج دسته A, B, C, M, X طبقهبندی میشوند. هر دسته نسبت به دسته قبلی انرژی آزاد شده را به میزان ده برابر افزایش میدهد. همچنین دانشمندان برای دقت بیشتر، شدت طوفانهای خورشیدی را با عددی بین ۱ تا ۹ مشخص میکنند.
طوفانهای شدید خورشیدی میتوانند برای فضانوردان، ماهوارهها و سیستمهای GPS خطرناک باشند و حتی احتمال بروز اختلالات جدی در شبکههای برق وجود دارد.
در حالی که طوفانهای خورشیدی تهدیدی برای زیرساختهای ارتباطی و انرژی هستند، در مواردی هم پدیدههای خیرهکنندهای مانند شفقهای قطبی (aurora) را به وجود میآورند. این شفقها زمانی ایجاد میشوند که ذرات باردار با میدان مغناطیسی زمین برخورد میکنند و با اتمها و مولکولهای جو بالایی زمین واکنش نشان میدهند و باعث ایجاد رنگهای زیبایی در آسمان میشوند. در چنین مواقعی، این شفقها حتی در عرضهای جغرافیایی جنوبیتر از حد معمول نیز قابل مشاهده هستند.
دانشمندان تأیید کردهاند که خورشید وارد فاز بسیار فعال چرخه طبیعی ۱۱ ساله خود، موسوم به حداکثر خورشیدی (solar maximum) شده است. این چرخه که انتظار میرود در طول سال جاری ادامه یابد، به معنی وقوع بیشتر طوفانهای خورشیدی در ماههای آینده خواهد بود.
