ایلان ماسک ظرفیت مراکز داده xAI را هفت برابر می‌ کند

ایلان ماسک اعلام کرده است که xAI قصد دارد ظرفیت مراکز داده خود را تا پایان سال ۲۰۲۷ حدود هفت برابر افزایش دهد و آن را به ۱۰ گیگاوات برساند.

به گزارش سرویس هوش مصنوعی تک‌ناک، ماسک در جلسه‌ای با کارکنان SpaceX بیان کرد که این شرکت اکنون قدرتمندترین خوشه‌های آموزش هوش مصنوعی جهان را ساخته است و تا پایان سال آینده می‌خواهد تقریبا ۱۰ برابر ظرفیت فعلی خود، توان پردازشی ایجاد کند. او هدف نهایی را دستیابی به ۱۰ گیگاوات ظرفیت پردازشی عنوان کرد و گفت که اگر ارزش ایجادشده به‌ازای هر وات بین ۳۰ تا ۵۰ دلار باشد، چنین ظرفیتی می‌تواند درآمدی در محدوده ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلار در سال ایجاد کند.

این برنامه در حالی مطرح شده است که مراکز داده xAI در ممفیس و ساوت‌هیون اکنون مجموع ظرفیت اسمی مصرف برق ۱.۴ گیگاواتی دارند. افزایش این رقم به ۱۰ گیگاوات در پایان سال ۲۰۲۷ به معنای رشد حدود هفت برابری طی تقریباً یک سال و نیم خواهد بود. با وجود این، ظرفیت اسمی برق یک مرکز داده به صورت مستقیم با توان پردازشی آن برابر نیست و بخش مهمی از انرژی مصرفی برای تجهیزات جانبی و زیرساخت‌های پشتیبان استفاده می‌شود.

بیشتر بخوانید: مدل ۲ تریلیون پارامتری xAI شاید Kimi را پشت سر بگذارد

بخش بزرگی از برق صرف زیرساخت می‌شود

در یک مرکز داده بزرگ هوش مصنوعی با شاخص بهره‌وری مصرف انرژی یا PUE حدود ۱.۲، از ۱.۴ گیگاوات ظرفیت اسمی، تقریباً ۱.۱۷ گیگاوات برق در اختیار تجهیزات فناوری اطلاعات قرار می‌گیرد. حدود ۲۳۰ مگاوات دیگر برای سامانه‌های سرمایش، پمپ‌ها، فن‌ها، تنظیم رطوبت، روشنایی، تلفات توزیع برق، سیستم‌های UPS و دیگر تجهیزات مرکز داده مصرف می‌شود.

حتی تمام ۱.۱۷ گیگاوات برق در دسترس تجهیزات فناوری اطلاعات نیز به شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی اختصاص پیدا نمی‌کند. پردازنده‌های مرکزی، حافظه، تجهیزات شبکه و سامانه‌های ذخیره‌سازی نیز سهم قابل‌ توجهی از مصرف انرژی را به خود اختصاص می‌دهند. اگر بین ۷۰ تا ۸۰ درصد برق تجهیزات فناوری اطلاعات به شتاب‌دهنده‌ها برسد، در یک مرکز داده با ظرفیت اسمی ۱.۴ گیگاوات، توان اختصاص‌یافته به شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی حدود ۰.۸ تا ۰.۹۵ گیگاوات خواهد بود.

شرکت xAI اکنون ترکیبی از شتاب‌دهنده‌های مبتنی بر معماری Hopper و Blackwell انویدیا را به‌کار می‌گیرد. توان محاسباتی برخلاف مصرف برق با وات سنجیده نمی‌شود و معیار اصلی آن تعداد عملیات ممیز شناور در ثانیه یا FLOPS است.

برنامه آینده xAI ظاهرا بیش از همه بر سیستم‌های Vera Rubin انویدیا تکیه خواهد داشت. بر همین اساس می‌توان برآوردی تقریبی از ابعاد زیرساخت پردازشی این شرکت در پایان سال ۲۰۲۷ ارائه کرد. اگر تمام ۸.۶ گیگاوات ظرفیت برق جدید با سیستم‌های رک‌مقیاس NVL72 VR200 ساخته شود و شاخص PUE نیز حدود ۱.۲ باقی بماند، بودجه برق تجهیزات فناوری اطلاعات در ظرفیت جدید به حدود ۶.۸۸ گیگاوات خواهد رسید.

این مقیاس از توسعه، نیاز xAI به برق، تجهیزات شبکه، سامانه‌های سرمایشی و زیرساخت‌های پشتیبان را نیز به شکل چشمگیری در مراکز داده آینده افزایش خواهد داد.

بیشتر بخوانید: ایلان ماسک یک میلیارد دلار برای تامین برق xAI هزینه کرد

میلیون‌ها پردازنده گرافیکی Rubin در خوشه‌های xAI

در چنین سناریویی، پردازنده‌های گرافیکی Rubin بسته به سهم شتاب‌دهنده‌ها از مصرف برق تجهیزات فناوری اطلاعات، بین ۴.۸۱۶ تا ۵.۵۰۴ گیگاوات توان دریافت می‌کنند. انتظار می‌رود هر پردازنده گرافیکی Rubin در حالت Max-P حدود ۲.۳ کیلووات برق مصرف کند. بر این اساس، خوشه‌های xAI می‌توانند بین ۲.۰۹۴ میلیون تا ۲.۳۹۳ میلیون پردازنده گرافیکی Rubin را در خود جای دهند.

این تعداد پردازنده گرافیکی معادل حدود ۲۹ هزار و ۸۳ تا ۳۳ هزار و ۲۳۶ سیستم NVL72 VR200 خواهد بود. اگر چنین زیرساختی واقعاً تا پایان سال ۲۰۲۷ ساخته شود، توان پردازشی آن در مقایسه با سامانه‌های موجود در جهان بسیار چشمگیر خواهد بود.

برآوردها نشان می‌دهد توان استنتاج NVFP4 این خوشه می‌تواند بین ۱۰۵ تا ۱۲۰ اگزافلاپس باشد. توان آموزش NVFP4 نیز بین ۷۳ تا ۸۴ اگزافلاپس برآورد می‌شود. توان آموزش با قالب‌های FP6 و FP8 احتمالا به محدوده ۳۷ تا ۴۲ اگزافلاپس می‌رسد و توان محاسباتی بومی FP64 نیز می‌تواند در مجموع بین ۷۰ تا ۸۰ اگزافلاپس باشد.

این ارقام تقریبی هستند و ممکن است تمام سیستم‌ها در حالت Max-P فعالیت نکنند. مجموع توان FP64 تمام سامانه‌های موجود در فهرست Top 500 حدود ۱۸.۷۳ اگزافلاپس است. اگر خوشه مورد نظر xAI به‌ طور کامل راه‌اندازی شود، توان FP64 آن می‌تواند حدود ۳.۷ تا ۴.۳ برابر مجموع توان تمام سامانه‌های این فهرست باشد.

درآمد ۵۰۰ میلیارد دلاری مراکز داده xAI

در بخش هوش مصنوعی نیز توان استنتاج ۱۰۵ تا ۱۲۰ اگزافلاپسی NVFP4 و توان آموزش ۷۳ تا ۸۴ اگزافلاپسی NVFP4، خوشه برنامه‌ریزی‌شده xAI را در سطحی بسیار بالاتر از زیرساخت‌های هوش مصنوعی عمومی فعال امروز قرار می‌دهد. چنین ظرفیتی می‌تواند امکان آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی بسیار پیچیده‌تر را فراهم کند.

با وجود این، دستیابی به توان پردازشی عظیم لزوما به معنای تحقق درآمد مورد ادعای ماسک نیست. هنوز مشخص نیست xAI بتواند با ۱۰ گیگاوات ظرفیت پردازشی، سالانه بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند. شرکت‌های SpaceX و xAI تنها عرضه‌کنندگان ظرفیت پردازشی برای شرکت‌های هوش مصنوعی نیستند و انتظار می‌رود رقابت در این بازار شدید باقی بماند.

همچنین اظهارات ماسک در مقطعی مطرح شده است که ارزش بازار SpaceX طی هفته‌های اخیر نوسان قابل‌ توجهی داشته است. ارزش این شرکت پس از رسیدن به ۲.۴۴ تریلیون دلار در ۲۰ ژوئن، تا اول اوت به ۱.۴۳ تریلیون دلار کاهش یافت و سپس در ۱۲ اوت دوباره به ۱.۸۷ تریلیون دلار رسید.

در صورت اجرای کامل این برنامه، xAI نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین زیرساخت‌های هوش مصنوعی جهان را در اختیار خواهد داشت، بلکه از نظر توان پردازشی نیز می‌تواند فاصله محسوسی با ابررایانه‌ها و خوشه‌های عمومی موجود ایجاد کند. با وجود این، تحقق درآمد صدها میلیارد دلاری مورد پیش‌بینی ماسک به میزان استفاده از این ظرفیت، تقاضای بازار و شدت رقابت در صنعت هوش مصنوعی وابسته خواهد بود.

بیشر بخوانید: بهره‌وری پایین xAI از پردازنده‌‌های گرافیکی جنجال‌برانگیز شد